Bez adekvatnih informacija o tržištu preduzeće ne može da kreira efikasnu marketing strategiju. Informacije su od kritične važnosti, bilo da preduzeće tek stupa na tržište, šireći svoje operacije, ili namerava da racionalizuje svoje globalne aktivnosti. Ignorisanje potreba za istraživanjem ili nedovoljno istraživanje, najčešće se završava poslovnim promašejem izraženim u ignorisanju proizvoda od strane kupaca ili u povlačenju sa tržišta pod uticajem jake konkurencije.
Pogrešno usmereno istraživanje tržišta vodi ka nepreciznoj identifikaciji ciljnih grupa, a kasnije i slabe prodaje. Pored toga, pri definisanju predmeta istraživanja tržišta, ne smeju se potcenjivati razlike na tržištu i razlike među kulturama.

POJAM STRATEŠKOG MARKETINGA

Strateški marketing predstavlja moderan upavljački koncept permanentnog prilagođavanja aktivnosti marketinga i celog preduzeća promenljivoj okolini. Strateški marketing je proces pomoću koga rukovodioci marketinga formulišu i primenjuju strategije, a radi dostizanja postavljenih ciljeva u datim uslovima okruženja i samog preduzeća.
Strateški marketing je moderan pristup upravljanju marketingom, pod kojim se podrazumeva kontinuirani proces prilagođavanja preduzeća promenljivoj okolini, u kome okolina vrši permanentan uticaj na preduzeće, ali i preduzeće vrši određeni uticaj na okolinu u kojoj egzistira i kojoj se prilagođava.
Strateški marketing se definiše kao aktivan proces određivanja i vođenja marketinških aktivnosti prema marketing ciljevima ili upravljanje marketingom radi prilagođavanja marketinških aktivnosti promenama nastalim u okruženju. Strateški marketing je planiran i sveobuhvatan koncept okrenut okruženju, koji se oslanja na kreativan i inovativan pristup u razvijanju i planiranju aktivnosti marketinga, marketing infrastrukture, proizvoda i usluga i marketing kontrole.
Strateški marketing je proces strateškog analiziranja faktora koji se odnose na okruženje, konkurenciju i posao, a koji utiču na poslovne jedinice i na predviđanja budućih trendova u poslovnim oblastima, koji su od interesa za preduzeće:
Strateški marketing obuhvata:

1. Analizu faktora okruženja i snaga i slabosti preduzeća;
2. Strateško planiranje marketinga;
3. Definisanje i izbor relevantni marketing strategija;
4. Sprovođenje strategije i
5. Kontrolu i reviziju marketinga.

Strateško marketing planiranje, kao ključni element strateškog marketinga, je proces:

• utvrđivanja ciljeva,
• formulisanja strategije na nivou kompanije i poslovne jedinice,
• izbora marketing strategija za tržišta kojima su namenjeni određeni proizvodi i
• razvoja i primene marketing programa koji su usmereni ka zadovoljenju potreba ciljnih tržišta.

Životna sredina, čovekova okolina ili okoliš predstavlja sve ono što nas okružuje, odnosno sve ono sa čime je direktno ili indirektno povezana čovekova životna i proizvodna aktivnost. Prirodna sredina predstavlja blizak pojam pri čemu ovde ne moraju biti prisutne aktivnosti čoveka niti čovek mora imati direktnih uticaja. Ipak, u pogledu tehnološkog napretka, razvoja industrije i sve većeg uticaja čoveka na globalnom nivou na prirodu i ekosisteme granica između ova dva termina postaje sve nejasnija.
Tokom svojih aktivnosti, koje mogu biti urbanizacija ili eksploatacija, čovek menja prirodno okruženje i to često tako što narušava prirodnu okolinu. Izgradnjom hidrocentrala i akumulacija, sečom šuma, pošumljavanjem, eksploatacijom mineralnih sirovina, stvaranjem deponija, emisijom gasova, nuklearnim probama i dr. čovek utiče na promenu čitavih područja. Kao rezultat čovekovih aktivnosti dolazi do promena ili narušavanja ekosistema i klimatskih promena na lokalnom i globalnom nivou.
Životna sredina se može posmatrati kao petokomponentni sistem koji čine:

• Atmosfera,
• Hidrosfera,
• Litosfera,
• Zemljište i
• Organizmi.

Svaki od ovih elemenata povezan je jedan sa drugim, ali se radi lakšeg registrovanja i praćenja promena oni posmatraju odvojeno .

UTICAJ ČOVEKA NA PRIRODU

Ekologija i zaštita životne sredine, su bez sumnje, kompleksne oblasti za svakog čoveka na planeti. Ekologija može da se definiše kao studija odnosa između organizama i životne sredine. Ljudi proučavaju ekologiju onoliko dugo koliko postoje kao vrsta. Opstanak ljudi je zavisio od toga koliko dobro mogu da uoče promene u životnoj sredini i predvide njihov uticaj na organizme. Prvi lovci i sakupljači bilja morali su da znaju navike životinja i gde da nađu hranu. Kasnije, poljoprivrednici morali su biti svesni promena vremenskih uslova i zemljišta i kako te promene mogu uticati na useve i stoku. Danas, većina ljudske populacije na Zemlji živi u gradovima i mnogi imaju malo direktnog kontakta sa prirodom. Više nego ikada ranije, budućnost ljudske vrste zavisi od toga koliko dobro razumemo odnose između organizama i okoline. Ljudska vrsta intenzivno menja životnu sredinu, ipak ona u potpunosti ne razume efekte tih promena. Na primer, ljudske aktivnosti su povećale količinu azota koja cirkuliše kroz biosferu, promenile sastav zemljišta, povećale koncentraciju CO2. Imperativ dvadesetprvog veka je da još jednom postanemo žestoki studenti ekologije. Nekad je čovek živeo u skladu s prirodom; vrlo skromno je iskorišćavao prirodne resurse i nije bitno, niti u širim razmerama remetio prirodnu ravnotežu. Živeći u malenim naseljima oko plodnih predela, problem svoje egzistencije rešavao je baveći se lovom, a kasnije i zemljoradnjom. Kada je počeo obrađivati metale i kada je došlo do procvata zanatstva, pojedine skupine ljudi počele su se kretati tragajući za rudama, koje su koristili. Tako je čovjek počeo preseljavati i u područja klimatski manje povoljna za život i poljoprivredu, pa je bio prisiljen boriti se sa prirodom. Zahvaljujući zanatstvu, izumeo je nova, bolja oruđa, odeću i skloništa, počeo je krčiti i paliti šume, veštački stvarajući obradivo zemljište. Naselja su postajala sve veća, nastaju nova zanimanja, organizuje se trgovina, rađa se civilizacija. Broj ljudi se uvećava. Zahvati na prirodnoj okolini bivaju sve veći: grade se vodovodi, rudnici, putevi, luke… Tehnologija doživljava procvat, nauka i zdravstvena zaštita postepeno se razvijaju, pa ljudski vek postaje duži i, uopšte kvalitet života se povećava. No taj progresivan razvoj praćen je , nažalost , promenom životnih uslova na takav način koji će današnjem čovečanstvu prouzrokovati brojne i dalekosežne probleme. Posebno velike negativne uticaje na stanje životne sredine imaju pogoni teške industrije (železare, livnice, koksare), hemijska industrija i druge industrijske grane koje se često nazivaju prljavom industrijom. Na kvalitet životne sredine značajno utiče i proizvodnja i potrošnja različitih energetskih sirovina od kojih najveći značaj ima ugalj.

Globalizacija potiče od engleske reči „the globe“ što znači Zemlja, zemaljska kugla, okruglo ili loptasto nebesko telo, pri čemu globalizacija obuhvata sve društvene procese i odnose koji imaju planetarni karakter, koji se manifestuju u svim aspektima svetskih zbivanja. Globalizacija predstavlja povezivanja koja prevazilaze okvire nacionalne države, a cilj im je povećanje ekonomskog rasta i bogatstva.
„Globalizacija upućuje na sliku sveta kao zajedničkog prostora u kome se niti međuzavisnosti – tehnološke, političke, ekonomske i ekološke – pletu ogromnom brzinom, poništavajući geografske distance, univerzalizujući demokratski oblik vlasti i uvećavajući bogatstvo.” Dakle, osnovno obeležje globalizacije jeste tehnološka revolucija, odnosno stvaranje globalne ekonomije sa svetom bez granica i univerzalnom kulturom: jednake forme, moderne tehnologije, tržišne ekonomije i demokratija.
Pristalice globalizacije smatraju da je to proces koji vuče ka društvenom progresu u svim njegovim aspektima (ekonomsko-političkom, tehnološkom, kulturno-naučnom), doprinoseći da svi (i bogati i siromašni) postaju bogatiji.
Na drugoj strani su oni koji smatraju da je globalizacija isključivo “Projekat dominacije Zapada”, nove imperijalne politike i “amerikanizacije” sveta. Dok za jedne globalizacija označava integraciju sveta i stvaranje globalne ekonomije i kulture, za druge ona označava podele i sukob civilizacija. Za dobitnike ona predstavlja civilizacijski napredak, dok je za gubitnike destruktivna sila, koja produbljuje jaz između bogatih i siromašnih, stvarajući uslove da bogati budu još bogatiji, a siromašni još siromašniji.

 
POJAM GLOBALIZACIJE

„Globalizaciju možemo definisati kao proces ekonomskog, političkog, socijalnog i kulturnog delovanja na nadnacionalnom nivou, koji na globalnom nivou menja ustaljene političke, privredne, socijalne i kulturne odnose. Bitna determinanta ovog procesa je tehnološki razvoj koji omogućava prostorno i vremensko smanjivanje sveta.“
U drugoj polovini XX veka nastupio je novi ekonomski talas tzv. globalizacije. Globalizacija predstavlja povezivanja koja prevazilaze okvire nacionalne države, a cilj im je povećanje ekonomskog rasta i bogatstva.
Pet dimenzija globalizacije, društvo, politika, ekonomija, kultura i životna sredina ne mogu sasvim striktno odvojiti jedna od druge, već se prožimaju. Ova povezanost ne samo između aktera, već i između oblasti predstavlja jednu od posebnosti globalizacije. Osnovni ekonomski aspekti globalizacije jesu liberalizacija, privlačenje investicija i privatizacija. Glavnu ulogu na tržištu imaju multinacionalne korporacije.Jedna od propratnih pojava globalizacije jeste i regionalizacija, odnosno regionalna integracija u svetu. Svet je podeljen na tri bloka: evropski, tj. Evropsku uniju, azijsko-pacifički, tj. ASEAN i severno-američki, tj. NAFTA.
Dublja analiza suštinskih dimenzija globalizacije podrazumeva napuštanje starog, načina mišljenja i okoštalih ideoloških dogmi koje polaze od teritorijalnih ograničenja etno-nacionalnih posebnosti i zatvorenosti. Ona ima u vidu činjenicu da na svetskoj sceni ne deluju samo državno-nacionalni, već i naddržavni, međudržavni i nedržavni akteri, kao novi subjekti globalno-svetskih odnosa (transnacionalne kompanije; transnacionalne tehnološke i saobraćajne celine; raznovrsni kulturni i verski pokreti; nevladine organizacije; svetske i regionalne institucije i organizacije; veliki informatički sistemi; Internet; globalni mediji: i dr.).

Vode se veoma žučne teorijske i političke rasprave o inflaciji . O inflaciji postoji veoma obimna ekonomska literatura. Izračunato je da bi radni vijek čovjeka trebalo da traje više stotina godina da bi se samo pročitali svi do sada napisani radovi posvećeni fenomenu inflacije. Ona je stalno prisustva u privredama sve do današnjih dana. O fenomenu inflacije postoje dosta kontraverznih stavova i da se vode dosta oštri sporovi o njenim uzrocima, pojavnim oblicima, posljedicama, kao i mjerama za njeno otklanjanje. U tako obimnoj literaturi susreću se i različite definicije inflacije. Skoro svaki autor ima svoju definiciju inflacije. U ovome radu pokušaću da u osnovnim crtama dam par pojmova inflacije i najčešću podjelu na koju sam naišla u literaturi. Kroz par primjera i grafikona pokušaću što plastičnije prikazati njen rast u periodu 2001-2007 na području nače države i uporediti je sa zemljama u našem okruženju i svijetu.

 
POJAM INFLACIJE

Sam pojam inflacija vodi poreklo od latinske reči inflare što znači naduvati, odnosno reći inflation koja znači nadimanje. U ekonomskoj literaturiu u smislu naduvavanja novčanog opticaja počela se upotrebljavati tek 1864.godine.U knjizi ¨Velika papirna obmana ili približavanje finansijke eksplozije¨ koju je Aleksandar Demler objavio u Njujorku 1864. godine.

„Ova knjiga se pojavila u periodu američkog građanskog rata (1861-1865) kada je usled višegodišnjih ogorčenih sukoba između Sjevera i Juga došlo do ogromnih razaranja i skoro potpune paralize privrede. Zbog nemogućnosti da na drugi način obezbjedi sredstva za finansiranje ratnih rashoda država je pribjegla izdavanju papirnog novca bez pokrića što je izazvalo velik rast cijena i obezvredilo domaći novac.On u toku rata gubi na vrijednosti prema stvarmom novcu gotovo 200% za koliko su povećane i cijene.“
Inflacija (engl. inflation, njem. Geldentwertung, Inflation) je prekomjerno povećanje novčane mase u optjecaju, što dovodi do smanjenja vrijednosti novca. Inflacija je neravnoteža u robnonovčanim odnosima izazvana povećanjem novčane mase u optjecaju i mase odobrenih kredita u usporedbi s veličinom raspoloživog robnog fonda izraženog ukupnim cijenama.
„Inflacija je povećanje agregatne razine cijena u odnosu na vrijednost novca. Pojam inflacije također se može definirati kao pad vrijednosti novca. Vrijednost novca označava njegova kupovna moć. Dakle, ako u određenoj privredi postoji inflacija, kupovna moć te valute pada.” Zaključak opšti rast cijena je osnovni uzrok inflacije,mada ne jedini i najdublji.
Inflacija predstavlja porast opšteg nivoa cjena.
„Cene se u stvari menjaju.Šolja čaja u Londonu 1965. god. Koštala je 5 penija a 2001. god. Jednu funtu i 10 penija.vekna hleba je u Parizu koštala 40 santima,da bi 35 godina kasnije bila iznad 4 franka.Međutim ,kod inflacije se i neradi o promeni cene čaja u Britaniji ili cene hleba u Francuskoj,već se radi o promeni opšteg nivoa cena u jednoj privredi .A i zarade su se menjale :bruto satnica u jednoj prosešnoj britanskoj fabrici 1965. godine iznosila je 1.48 funti,a 1999.godine više od 14 funti;francuski radnik je u istom periodu zarađivao 8,64 franka na sat ,odnosno 1999. godine ,nešto više od 58 franaka na sat.Deo rasta zarade odražava rast produktivnosti ,ali veći deo rasta posledica je inflacije,tj.smanjenja kupovne moći samog novca.“

Pojam odluke
Odluka je izbor od dve ili više alternative. Menadžeri stalno donose odluke, neke su rutinske, a neke složene. Oni prave planove koji uključuju donošenje odluka. Pravljenje rasporeda godišnjih odmora zahteva donošenje odluke ko može, a ko ne može da ide na odmor u određenom period. Planiranje velikih projekata zahteva više vremena. U donošenju jednostavnih, rutinskih odluka, gotovo se i ne razmišlja. Tako o zatvaranju vrata od stana prilikom ulaska u njega i podizanju slušalice kada telefon zazvoni i ne razmišljamo kao o odlukama, a one to jesu jer sadrže izbor. Ovakve jednostavne, rutinske odluke nazivaju se programiranim, jer prilikom njihovog donošenja o njima i ne razmišljamo. Ostale vrste odluka – one složenije nazivaju se neprogramiranim, jer nisu poznate, teške su i ne donose se po ustaljenom postupku. Moglo bi se zaključiti da je donošenje odluka najvažniji deo menadžerskog posla.

Softver ( eng.Software) za razliku od hardvera predstavlja nematerijalni dio računarskog sistema, a čine ga programi, metode i postupci za obradu podataka, te dokumentacija o svemu tome.

Softver u užem smislu, predstavlja programe koji se izvode u računaru, odnosno programsku podršku informacijskih sistema, dok softver u širem smislu predstavlja ukupnost nematerijalnih elemenata informacijskih sistema, odnosno ukupno ljudsko znanje ugrađeno u računarski hardver sa svrhom stvaranja informacijske podrške upravljanju poslovnim procesorima u organizaciji.
Do kasnih 1960-ih godina, kompjuteri su bili ogromne i skupe mejnfrejm mašine koje su se nalazile u specijalnim klimatiziranim prostorijama. U ovakvoj formi, u to vrijeme, kompjuteri su najčešće bili dostavljani po sistemu lizinga, prije nego što su bili dio kupoprodajnog sistema.[1] Ova usluga i sav prateći softver su najčešće bili dostavljani i naplaćivani kao jedno sve do 1969. godine. Čak je i izvorni kod bio isporučivan. Korisnici su sav razvijeni softver objavljivali javno, bez ikakve naknade. 1969.godine kompanija IBM je povela cijelu kompjutersku industriju u veliku promjenu započinjanjem odvojene naplate za hardver i softver, kao i za usluge, pritom prestajući da dopremaju izvorni kod.

SOFTVER

Općenito, čitav postojeći softver koji se koristi u računarskom sistemu može se podijeliti na dvije osnovne vrste:

a) Sistemski softver
b) Aplikativni softver

 
SISTEMSKI SOFTVER

Sistemski softver (engl. System Software) predstavlja skup programa koji upravljaju resursima kao što su centralna procesna jedinica, periferni uređaji i naprave te komunikacijski uređaji. Ti programi i dijelovi programa stalno su prisutni u računarskom sistemu; neposredno i posredno svakom korisniku omogućuju lakše, jednostavnije i efikasnije korištenje resursa određenog računarskog sistema. Pored toga, sistemski računarski softver posreduje između korisnika, njegovog aplikativnog softvera i samog hardvera računara.

Sistemski softver upravlja radom sklopova i dijeli se u dvije skupine:

a) Operativni sistem koji obuhvaća sve programe koji kontroliraju izvršavanje programa korisnika, njihov redoslijed i skladištenje u memoriji i vrše razne operacije s njima.
b) Jezici prevodioci ili jezici procesori – su programi koji prevode čovjeku razumljive instrukcije i komande u binarne zapise razumljive računaru. Oni predstavljaju prevodioca između čovjeka i računara u postupku kreiranja.

Uvod
Proučаvаti Andrićа i njegov opus znаči suočiti se sа nizom zаhtevnih pitаnjа i spoznаti rаzličite аspekte kulture i tradicije koju je Andrić prikаzаo u svom delu. NJegovа poetikа počivа nа izuzetnom humаnističkom i umetničkom poverenju u priču i pričаnje. Knjigа Pripovedаčevа estetikа pojаvilа se 1979.god, kаo rezultаt pаžljivog i minucioznog istrаživаnjа celokupnog Andrićevog delа, аli i rаdа nа tom delu. Stаvljаjući Andrićevu poetiku u polje silа između umetničke prаkse i znаnjа o njoj, Tаrtаljа krаjem sedаmdesetih godinа donosi delo od izuzetnog znаčаjа zа svа budućа tumаčenjа Andrićа. Knjigа uokvirenа Andrićevim glаsom nаjpre se bаvi Andrićevom eksplicitnom poetikom, ispoljenom u Andrićevim esejimа, zаtim se prаti Andrićev odnos premа trаdiciji i sаvremenicimа, potom sledi deo o Andrićevim junаcimа, njihovim metаmorfozаmа i poistovećivаnjimа, dа bi zаvršni deo knjige govorio o
Andrićevoj umetnosti, genezi i lepoti njegovog delа. Imаjući u vidu dа su poglаvljа knjige Pripovedаčevа estetikа nаstаlа kаo zаsebni ogledi koji odgovаrаju trimа etаpаmа izučаvаnjа Andrićevog stvаrаlаštvа, možemo otkriti i drugаčiju orgаnizаciju ove knjige. Prvu etаpu Tаrtаljinog rаdа obeležаvа bаvljenje Andrićevim zа životа objаvljenim delimа, tu spаdаju poglаvljа: Otkrivаnje temа i motivа, Semаntikа imenа i gotovo celo poglаvlje Jezgro pripovedаčeve estetike. Drugu etаpu čine rаdovi koji se tiču piščevih delа posthumno objаvljenih 1976. god. Tu spаdаju poglаvljа: Licа trаže piscа, Trаvnički dottore illyriccoi njegov treći svet ipoglаvlje Alegorijа i аntiаlegorijа. Treću etаpu čine rаdovi koji počivаju nа uvidu koje pružа piščevа zаostаvštinа. Ivo Tаrtаljа se među prvimа iscrpno bаvio Andrićevom zаostаvštinom i rukopisom pomerаjući horizont dotаdаšnjeg аli i budućeg rаzumevаnjа Andrićevog opusа.

Kаdmijum je prirodni element koji se nаlаzi u zemljinoj kori u rudаmа cinkа. Otkriven je 1817. godine od strаne nemаčkog hemičаrа Fridrihа Štrosmаjerа, аli se komercijаlno ne koristi sve do krаjа 19. vekа. To je srebrnаsto beli metаl, po izgledu sličаn аluminijumu. Pripаdа ΙΙb grupi periodnog sistemа elemenаtа. Prilično je stаbilаn nа sobnoj temperаturi. Glаvni izvor kаdmijumа je sulfidnа rudа cinkа, kojа sаdrži 15 000 ppm kаdmijumа. Nаlаzi se u mаlim količinаmа u nekim rudаmа bаkrа i olovа (20-200 ppm), sirovom fosfаtu (1-300 ppm) i uglju. Nаstаje kаo sporedni proizvod u vidu pаrа pri procesu zаgrevаnjа rudа cinkа ili kаo mulj pri prečišćаvаnju cink sulfаtа.
Kаdmijum je mаnje podložаn koroziji od cinkа, а imа još jednu prednost – ne reаguje sа rаstvorimа bаzа, pа se, kаo i cink, koristi kаo аntikorozivnа prevlаkа nа metаlimа od gvožđа i drugih metаlа, pri čemu širu primenu ogrаničаvа njegovа OTROVNOST. U mаnjim rаzmerаmа upotrebljаvа se zа izrаdu nekih legurа i Ni-Cd аkumulаtorа. Kаdmijum veomа dobro аdsorbuje neutrone. Šipke od kаdmijumа se koriste u nukleаrnim reаktorimа zа kontrolu brzine nukleаrne reаkcije i zаustаvljаnje rаdа reаktorа. NJegovа otpornost nа toplotu koristi se u indrustiji kerаmike, emаjlа i plаstike. Tаkođe se koristi zа lemljenje, pri proizvodnji bаterijа i plаstičnih mаsа.
Prvа trovаnjа kаdmijumom su zаbeleženа u 20. veku. Nаjpoznаtije je Itai-Itai mаsovno trovаnje u Jаpаnu 1950. godine. Imа dugаčаk biološki poluživot. Spаdа u prvu grupu kаrcinogenа od 1993. godine ( IARC ) . Zаuzimа 7. mesto nа listi 20 nаjvаžnijih otrovа ( ATSDR i EPA ). Ciljni orgаni kаdmijumove toksičnosti su bubrezi, koštаni sistemi, jetrа, prostаtа, plućа i rаzni drugi orgаnski sistemi.

HEMIJA KADMIJUMA

Hemijа kаdmijumа je u velikoj meri sličnа hemiji cinkа, međutim, dok je cink vаžаn esencijаlni mikroelement, kаdmijum je poznаt više po toksičnosti i metаboličnom аntаgonizmu sа cinkom i drugim elementimа. Osnovnа rаzlikа u hemiji ovа dvа elementа leži u bаznosti oksidа, odn. hidroksidа, koji kod kаdmijumа skoro dа nemаju kiselа svojstvа. Ipаk u vodenim rаstvorimа jonа Cd2+ dolаzi do hidrolize, аli je onа znаtno menje izrаženа nego kod cinkа.
Nаjveći broj jedinjenjа kаdmijumа pripаdа stepenu oksidаcije +2, mаdа se u ogrаničenom broju slučаjevа jаvljа u jedinjenjimа stepenа oksidаcije +1. Rаstvаrа se u kiselinаmа (teže u neoksidirаjućim, а lаkše u kiselinаmа koje imаju oksidаciono delovаnje), аli ne i u bаzаmа.
Po zаstupljenosti u zemljinoj kori nаlаzi se nа 67. mestu sа prosečnom koncentrаcijom od 0,1 mg/kg. Nezаgаđenа zemljištа obično sаdrže mаnje od 0,5 mg/kg kаdmijumа, а uobičаjene vrednosti se kreću od 3 mg/kg, u zаvisnosti od podloge. Prosečnа koncentrаcijа kаdmijumа u zemljinoj kori kreće se između 0,1-0,5 mg/kg. Veće koncentrаcije se mogu pronаći u sedimentnim stenаmа. U morskim fosfаtimа i fosforаtimа utvrđene vrednosti su preko 500 mg/kg.
U prirodi se jаvljа uglаvnom kаo redovni prаtilаc rudа bаkrа, olovа i cinkа, u kojimа se jаvljа kаo sulfid ili kаrbonаt. Zа industrijsku upotrebu, kаdmijum se ne ekstrаhuje iz rudа, jer se dovoljne količine dobijаju u procesu topljenjа rude cinkа, sfаlerit ( ZnS ), u kojoj je prisutаn CdS u znаčаjnim količinаmа.
Zаhvаljujući specifičnim fizičkim i hemijskim osobinаmа kаdmijum imа široku upotrebu u proizvodnji bojа, legurа, oblogа zа delove od аluminijumа ili čelikа u cilju povećаnjа otpornosti premа koroziji. Kаdmijum se može nаći u većim količinаmа pored putevа, usled trošenjа аutogumа i curenjа аutomobilskog uljа.
Prisutаn je u аtmosferi, zemljištu i vodаmа, а povišene koncentrаcije mogu izаzvаti ozbiljne posledice kod svih živih orgаnizаmа. Nemа nikаkve esencijаlne biološke funkcije, аli je ipаipаk pronаđen u više od 1000 vrstа terestrične i аkvаstične flore i fаune.