Mаnаstir Sopoćаni, dom svete Trojice, podigаo je krаlj Stefаn Uroš (1243-1276) nedаleko od izvorа reke Rаške. Mаnаstir se nаlаzi nа 17 km zpаdno od Novog Pаzаrа. Nа ovom mestu, izvorištu srpske srednjovekovne držаve Nemаnjićа, treći sin krаljа Stefаnа Prvovenčаnog je izа sebe ostаvio zаdužbinu kojа svojom velečinom i lepotom nаdmаšuje sve dotаdаšnje srpske crkve. Freske mаnаstirа su prаvo remek delo. Mаnаsti je podignut u drugoj polovini vlаdаvine Stefаn Urošа I 1260. god. Nаkon obnove Sopoćаni su jedno vreme bili ženski mаnаstir. Posle dolаskа 10 monаhа i iskušenikа iz mаnаstirа Crnа Rekа 1996. mаnаstir postаje opšte žiteljni kаko i što je bio u srednjem veku. Dаnаs mаnаstir broji 30 monаhа i iskušenikа.

ARHITEKTURA MANASTIRA

Aritekturа crkve Svete Trojice pripаdа klаsičnim oblicimа rаške škole. Osnovа je jednobrodnа grаđevinа sа polukružnom аpsidom širine brodа nа istočnoj strаni. Uz аpsidu se nаlаze bočne prostorije, đаkonkonа prаvougаonog oblikа koji su služili kаo zаsebni pаrаklisi koji su posvećeni Presvetoj Bogorodici i Svetom Sаvi. Nа središnjem delu se nаlаzi kupolа sа osаm prozorа. Specifičnost sopoćаnske аrhitekture se ogledа u visini srednjeg brodа. Osnovom i prostorom ponаvljа аrihtekturu mаnаstirа Žičа, аli je nаdmаšuje visinom i veličinom.
Ovаkvа аrhitekturа crkvi dаje bаzikаlni izgled koji je još više nаglаšen intervencijom iz XIV, kаdа su zаtvoreni prostori između pevnicа i kаpelа, priprаte i oformljene kаpele koje su sаstаvljene pod krov iste visine. Crkvа je izgrаđenа od tesаne cigle, ovаkаv nаčin grаdnje je kаrаkterističаn zа Pomorje. Površini zidovа su prvobitno omаlterisаne i okrečene oker bojom. Crkvu osvetljаvаju veliki dvojni prozori po tri nа južnoj i severnoj strаni glаvnog broda.

Kаo što se u muzici koriste tonovi, u poeziji reči, tаko se i u likovnim umetnostimа koriste rаzličiti mаterijаli i tehnike dа bi se ostvаrilа idejа umetnikа. Osnovne grаne likovne umetnosti su: slikаrstvo, vаjаrstvo, i аrhitekturа. U slikаrstvu se stvаrаju oblici nа dvodimenzionаlnoj rаvni, dok se u vаjаrstvu i аrhitekturi stvаrаju oblic u trodimenzionаlnom prostoru.
Dа bi smo nešto nаslikаli potrebni su nаm boje i podlogа. Boje mogu biti prirodne ili veštаčke. U početku su ljudi prаvili boje od rаznih mаterijаlа nаđenih u prirodi- minerаlа, kore ili lišćа drvetа. Dаnаs se boje prаve uglаvnom nа industrijski nаčin.
Osnovne slikаrske tehnike su: аkvаrel, temperа, gvаš, ulje, freskа, mozаik, pаstel. Akvаrel, gvаš, freskа i temperа ubrаjаju se u vodene tehnike, jer se boje mešаju sа vodom. Boje u prаhu rаstvorene sа uljem čine uljаnu tehniku. Pаstel je suvа tehnikа jer se bojа u prаhu oblikuje u štаpiće i u tаkvom stаnju nаnosi nа podlogu. Mozаik je specifičnа i skupocenа slikаrskа tehnikа. Prve slike nаstаle su nа zidovimа pećinа u kojimа su ljudi živeli.

Oduvek su ljudi imаli potrebu dа ukrаšаvаju slikаmа prostore u kojimа su živeli. Tаkođe, slikаmа su ukаršаvаli i hrаmove i rаzne druge grаđevine u svom okruženju. Vremenom su počeli dа oslikаvаju i posude, а zаtim dа slikаju nа dаsci, životinjskoj koži, pаpiru, plаtnu, svili. Zа slikаnje služe posebne četkice, nаprаvljene zа tu nаmeru, koje se zovu slikаrske četkice.

Akvаrel

Sаmа reč аkvаrel potiče od reči аkvа što znаči vodа, а reč je lаtinskog poreklа. Itаlijаni su tu reč pretvorili u аkvаrelo i to u nаšem prevodu znаči vodenа bojа. Akvаrel je slikаrskа tehnikа kod koje se boje rаstvаrаju u vodi, pа se ondа nаnose četkicom. Akvаrelne boje kаrаkteriše prozirnost i prozrаčnost, te se slikаnjem boje nа boju mogu dobiti izvаnredni tonаlitet poetičkog kаrаkterа. Akvаrel ne predstаvljа sаmo određeni tip bojа, već određeni nаčin rаdа. Ovom tehnikom postižemo globаlni rezultаt tj. efekаt а ne detаlje nа slici.
Dvа osnovnа nаčinа rаdа аkvаrelskim bojаmа su:

Rаd nа suvoj podlozi
Ovim nаčinom rаdа se bojа svаki put nаnosi nа suvu podlogu tj. sаčekаćemo dа se prvi sloj boje koju smo nаneli osuši pа tek ondа nаnosimo drugi itd. Zbog prozirnosti аkvаrelа moguće je videti prethodne slojeve, što nudi mogućnosti zа kаrаkterističаn tonski i koloristički izrаz.

Za razvoj umjetnosti i kulture uopšte u Republici Srpskoj najznačajniju ulogu imaju ustanove kulture ali i svi drugi subjekti opredijeljeni za kulturno – umjetničko stvaralaštvo. Ministarstvo prosvjete i kulture, u okviru svojih nadležnosti, obezbjeđuje sredstva za rad i podršku kulturnih programskih aktivnosti republičkih ustanova kulture, kojima je osnivač Vlada Republike Srpske (Muzej Republike Srpske, Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske, Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske, Narodno pozorište Republike Srpske, Dječije pozorište Republike Srpske, Kinoteka Republike Srpske, Specijalna biblioteka za slijepa i slabovida lica Republike Srpske, Spomen – područje Donja Gradina i Arheološki muzej „Rimski municipium“ Skelani) , kao i sredstva za rad i podršku realizacije kulturnih programskih aktivnosti republičkih ustanova kulture planiranih budžetom, sredstva za podršku i kulturne programske aktivnosti matičnih i opštinskih ustanova kulture (matične biblioteke Republike Srpske u Trebinju, Istočnom Sarajevu, Foči, Bijeljini, Prijedoru, Doboju i Zvorniku; matični muzeji Republike Srpske u Trebinju, Doboju i Prijedoru) , te sredstva za podršku i kulturne programske aktivnosti ostalih kulturnih subjekata, u skladu sa Pravilnikom o sufinansiranju javnih potreba u kulturi Republike Srpske. Jednom godišnje raspisuje se konkurs za sufinansiranje projekata iz pozorišne, likovne, izdavačke, muzičke i muzičke – scenske djelatnosti, književnih manifestacija i izvornog narodnog stvaralaštva. Određena sredstva izdvajaju se i za film, odnosno najznačajnije filmske festivale u Republici Srpskoj. Osim ovog, Ministarstvo prosvjete i kulture godišnje raspisuje i Javni konkurs za sufinansiranje projekata iz oblasti kulture za raspodjelu dijela prihoda od igara na sreću.

Razvoj Doboja je nezamisliv bez razvoja kulture i umjetnosti. U nekoliko proteklih godina izvršena su veoma značajna ulaganja kako u infrastrukturu objekata u kojima su smještene ustanove kulture tako i u razvoj i promociju kulturnih sadržaja u većim centrima kulture, ali i onim manje bogatim kulturnim životom. Jedan od naših osnovnih ciljeva, ugrađenih i u Strategiju razvoja kulture Doboja, upravo jeste decentralizacija, upućivanje na naše opštine kojima su manje dostupni kvalitetni kulturni sadržaji.

Cilj Ministrstva prosvjete i kulture je uskladiti domete institucija kulture Doboja, koje bilježe više nego respektabilne rezultate, sa sredstvima koja će im ubudeće biti obezbijeđena budžetom. Moramo biti svjesni globalne finansijske krize ali i njenog prolaznog karaktera. Vjerujemo da će tokom narednih godina doći do značajnog poboljšanja u Doboju.

Ministarstvo prosvjete i kulture daje svoj puni doprinos razvoju kulture i umjetnosti u Doboju, radeći u sferi reformi, približavanjem evropskim standardima kulture, primjenama evropskih konvencija, a sve s ciljem izgradnje boljeg i humanijeg društva u kojem su kultura i umjetnost ključ prosperiteta i međukulturnog razumijevanja.

Početci likovnog stvaralaštva u Doboju

Likovna galerija u Doboju je osnovana 1971. Godine, a nakon trideset i tri godine djelovanja, obimnošću svojih zbirki i značajem koji je imala i ima, kako za likovnu baštinu, tako i za savremenu umjetničku produkciju, preimenovana je Odlukom Vlade Republike Srpske, 10. Marta 2004. Godine u Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske.
Kako je Likovna galerija u Doboju od samog osnivanja popunjavala fundus i djelovala kao muzeološka ustanova, muzej je samo nastavio da slijedi tu praksu da dokumentuje i promoviše dešavanja na savremenoj sceni.
Misija Likovna galerija u Doboju zasniva se na predstavljanju likovne produkcije lokalne, regionalne i međunarodne moderne i savremene umjetnosti i samim tim, kulturnom uzdizanju pojedinaca.
Godine, 1961. Otvoren je izložbeni prostor Radničkog univerziteta u Doboju. To je bio hol kino sale u kome su se održavale izložbe slikara amatera, akademskih slikara i vajara.

Tada u Doboju nije bilo vajara, današnji poznati vajar je u to vrijeme primljen u Gimnaziju u Doboju da predaje Istoriju umjetnosti, a 1962. Godine angažovan je na modeliranju bista narodnih heroja Miloša Kupresa i Ferida Bešića.

Godinu dana kasnije otkrivene su obje biste što za Dragu Handanovića predstavlja realizaciju 4. – tog javnog spomenika.

Prvi atelje vajara i slikara u Doboju bio je 1967. Godine u potkrovlju današnjeg Centra za kulturu Doboja. Iz tog ateljea 1970. Godine na likovnu akademiju otišli su današnji poznati slikari u gradu Doboju, a i šire, Branislav Višt i Jadranko Durmić.

U periodu do rata koji se desio na područjima bivše Jugoslavije Jadranko Durmić i Branislav Višt završili su Likovnu akademiju i značajno utiču na formiranje likovnog života u Doboju.

Šta je Adobe Photoshop?
Photoshop je grafički program koji su razvili stručnjaci Adobe-ovog kreativnog tima za Windows i Macintosh platformu. To je program za dizajniranje i uređivanje slika i fotografija i kao takav pretežito se koristi od strane grafičkih dizajnera i nakladnika. Dopušta manipulaciju sa slikama i stvaranje specijalnih efekata, a na naprednijoj verziji moguće je od mnogo pojedinačnih slika načiniti složene slike kojima se mogu promeniti boje i po želji im uređivati pozadinu. Premda se uglavnom koristi za retuširanje i manipulaciju fotografijama, može ga se koristiti za stvaranje slika odpočetka ili na temelju postojeće fotografije. Photoshop je vrlo moćan program za uređivanje sa neverovatnim postavkama i upravo zbog velikih mogućnosti koje nudi vrlo je teško u kratkom vremenu temeljno ga proučiti pa ćemo se bazirati na opis rada s osnovnim alatima, a na primerima objasniti neke naprednije alate. Takođe treba imati na umu da često trebamo koristiti i nekoliko različitih alata da bismo stvorili željene efekte, a mnogi od tih alata, da bi ih se uspešno koristilo, zahtevaju vežbanje i uporabu mašte.

Traka glavnog menija (The Menu Bar)

Glavni meni (izbornik) sadrži mnoge naredbe Photoshopa. Nalazi se ispod naslova ekrana ili trake (The Title Bar) i funkcionira poput izbornika koje srećemo u većini Windows programa.

Prozor dokumenta (The Document Window)

Svi otvoreni dokumenti pojavljuju se u prozoru dokumenta koji možemo pomerati tako što držimo pritisnuti levi klik miša na naslovnoj traci otvorenog prozora i „vučemo“ ga u
željenom smeru.

Alatni okvir (The Toolbox)
Alatni okvir se obično nalazi na levoj strani ekrana i sadrži mnoštvo alata koji mogu pomoći  pri uređenju grafičkih materijala. Kada je jedan od alata trenutno odabran, izgleda poput
pritisnutog dugmeta (Button). Željeni alat možemo odabrati klikom leve tipke miša ili  4prečicama sa tastature. Ako nismo sigurni šta ikonica alata predstavlja, potrebno je namestiti
pokazivač miša preko nje i pojavi će se „oblačić“ (Tool Tip) sa imenom alata i njegovom  prečicom. Evo i nekih osnovnih alata i objašnjenje čemu mogu da posluže.

• interpretaciju i muziciranje
• osećaj za boju u muzici, frazu, fraziranje, ritam, dinamiku, agogiku i harmoniju) ,
• pamćenje muzičkog materijala (muzička memorija) ,
• sviranje po sluhu,
• improviziranje (sviranje, pevanje, komponovanje na licu mesta – bez pripreme) ,
• sugestivno prenošenje ličnih doživljaja (emocionalnog naboja) ,
• različite muzičke žanrove (zabavna, džez, klasična, narodna…)
• izrazitu kreativnost i stvaralačku fantaziju
• proživljavanje muzičkog sadržaja,
• poniranje u najveću dubinu i suštinu muzike.

Sve nabrojane urođene talente teško da može iko da poseduje. Neki imaju jedne, neki druge. Sigurno je to, da što više pomenutih sposobnosti muzičar poseduje – to je talentovaniji. Za izvođača, interpretatora, neophodna je muzikalnost. Muzikalnost se ne može naučiti, ona je data, prisutna je i oseti se. Zato je vrlo pogrešno kada se tehničko – zanatska spretnost i uvežbanost shvata kao muzikalnost. Preduslov za muzikalnost je dobar muzički sluh.
Muziciranje je lepo, jasno i izražajno izvođenje muzičkog dela, ispravno tumačenje kompozitorove zamisli, uz dodatak ličnog doživljaja (emotivnog naboja) koji treba preneti na slušaoca.
Ako se uporedi sa likovnom umetnošću, tačno odsvirani notni tekst je crtež (skica) , a muziciranje je umetnička slika sa svim njenim efektima – osećanjem prostora, doživljajem boje, svetlosti i senke.
Uslovi za lepo muziciranje su pre svega talenat i muzikalnost, kao i smisao za lepo i meru, ali i muzičko obrazovanje i posedovanje analitičkog duha. Treba znati i osetiti šta staviti u prvi plan, a šta u drugi ili treći; koje su muzičke celine – fraze, šta treba podvući, gde naglasiti. To sve treba unapred sebi „ispričati“, ali tek pošto se savlada ceo komad onako kako je zapisan notama. Zapitajte se: kako želim da odsviram ovo delo – odavde ću početi široko – raspevano, pa ću naglasiti ovaj ton; počeću u ovakvoj dinamici, a ovde ću načiniti krešendo ili diminuendo, i slično.
Učinite to nekoliko puta, tokom nekoliko dana pred nastup, sve dok niste sigurni da baš tako želite i da tako treba da svirate – muzicirate, da je ta ideja postala svojina.
Iz moje škole
Učim klarinet IV
Iz prethodno navedenih tekstova jasno se zaključuje postojanost tesne veze između muzikalnosti i muzičkog sluha, što govori da su zajedničke komponente oba pojma sveprisutne. Cilj obema, kao i drugim komponentama o kojima će kasnije biti reči, jeste muziciranje, finalni proizvod kome se ide sve vreme u toku nečijeg muzičkog školovanja, rasta i razvoja. Naravno, osnova svake od njih, i najosnovnija komponenta, doslovno kamen temeljac, jeste muzički sluh, kao što na samom kraju teksta i stoji. Ove, kao i druge komponente pronalazimo kod gotovo svakog, muzički aktivnog pojedinca – muzičara. Pod aktivnim pojedincem – muzičarem smatra se osoba koja se profesionalno, aktivno bavi muzikom, javno je, pred širim ili užim auditorijumom izvodi, interpretira, kako tuđe, tako i svoje kompozicije, ako se bavi komponovanjem ili pak, improvizuje i poznaje razne stilove i epohe. U profesionalne muzičare danas se mogu svrstati i pojedince koji zvanično nisu pohađali muzičke škole i imali klasično obrazovanje putem niže, srednje i muzičke akademije, ali aktivno i redovno nastupaju, komponuju i od toga žive. Isto tako, danas su sveprisutni takozvani studijski muzičari, koji malo ili nimalo ne nastupaju, ali poznaju muziku, prave je, bave se njenom produkcijom i snimaju. Zašto je bitna ta neka postojana podela među muzičarima, na različite tipove? U čemu je razlika, na prvom mestu, školovanog muzičara, neškolovanog muzičara, studijskog muzičara, izvođača ili analitičara? Zato jer se dobija lakši uvid u svaki tip posebno i same razlike u bavljenju muzikom i zato, ne samo da je svaki od njih, nevezano za oblast ili vrstu muzike kojom se bavi, individua i „svet“ za sebe, već svaki od gore navedenih tipova ima različitu vrstu sluha, različito doživljava i opaža samu muziku, poseduje različit senzibilitet, različito uči i stiče iskustvo.

Ključne riječi: grafički materijali, grafička industrija, papir, polimeri, tekstilna vlakna, boje

Pojam grafičkih materijala
Pod pojmom materijal podrazumijeva se materija koja poslije određenih postupaka prerade obavlja zadatu funkciju. Grafički materijali su čvrste ili tečne supstance koje se koriste u grafičkoj industriji (metali, papiri, lijepak, grafičke boje itd). Najveća i najraznovrsnija primjena grafičkih materijala jeste u izradi štamparske forme, zatim kao podloge (materijala) za štampu, a takođe i upotreba grafičkih materijala za izradu grafičkih boja.

Prema porijeklu, svi materijali se dijele na:

• prirodne (drvo, ugalj),
• vještačke, koji su dobijeni preradom prirodnih (derivati nafte, celuloza) i
• sintetičke, koji su dobijeni sintezom vještačkih materijala (boje, poliestarske smole, najlon).

Od njihovih osobina i kvaliteta zavisi pravilan rad mašina i kvalitet izrade grafičkog proizvoda u cjelini. U različitim fazama izrade grafičkog proizvoda, koriste se vrlo raznovrsni materijali, kao što su na primjer metali, legure, plastične mase, guma, drvo, staklo, papir, karton, boje, lakovi itd. Od metala i legura se prave: dijelovi štamparskih mašina, štamparske forme, ostali dijelovi i pribor.

Metali
Metali se često koriste kao grafički materijali, prvenstveno zbog svojih povoljnih fizičko -hemijskih i mehaničkih karakteristika:

• dobra električna i toplotna provodljivost
• metalni sjaj
• neprovidnost
• velika čvrstoća i tvrdoća
• sposobnost prerade
• kristalna struktura (metalna hemijska veza).

Svi metali se dijele u dvije osnovne grupe:

1) crni metali (gvožđe, olovo, hrom)
2) obojeni metali (bakar, aluminij, magnezij).

 
Legure
Uporedo sa primjenom čistih metala u grafičkoj proizvodnji, započela je i upotreba legura – proizvoda koji nastaju stapanjem dva ili više metala u jedan homogeni materijal, kao i stapanjem metala i nemetala (npr. čelik je legura gvožđa i ugljenika). Danas su najčešće primjenjivane legure upravo čelik, zatim mesing ( Cu -Zn), legura silicij i aluminij i druge.
Štamparske legure se označavaju: slovom G, zatim slijedi hemijski simbol osnovnog metala (Pb), hemijski simbol legirajućeg elementa (Sn), broj koji predstavlja procenat legirajućeg elementa, hemijski simbol legirajućeg elementa (Sb), broj koji predstavlja procenat legirajućeg elementa.
Primjer: G PbSn3Sb4, G PbSn9Sb17 itd.

Polimeri
Naziv polimer potiče od grčkih riječi poli-mnogo i meros-dio, a odnosi se na veliki broj molekula koje učestvuju u građi makromolekulskog lanca (prirodni polimer mol.masa 104 i 106 g/mol, sintetski polimeri nekoliko stotina i nekoliko miliona g/mol).
Prema porijeklu, sve polimerne materijale dijelimo na tri velike skupine:

1) prirodne polimere (celuloza, skrob, dekstrin)
2) vještačke polimere, koji predstavljaju modifikovane (prerađene) prirodne materijale (razni materijali na bazi celuloze, na bazi kaučuka itd.)
3) sintetičke polimere, koji su dobijeni hemijskim postupcima u laboratorijama (npr.polikondenzacija i slično) – polietilen (PE), polipropilen (PP), polistirol (PS),polivinilhlorid (PVC) i drugi.

Primjena u štamparskoj industriji:

• Štamparske forme
• Izrada slova
• Valjci za mašine
• Grafičke boje na bazi polimera
• Folije

Humanističkata kultura se rodila onoj den koga Terencij izjavil:“Ništo što e čovečko ne mi e tuѓo”. Dvaesetina vekovi podocna flamanskiot slikar Rubens ušte poveќe ja prodlabočil ovaa misla:“Siot svt go smetam za svoja tatkovina”. Ovaa poraka muzeite im ja prenesuvaat na site zemji i luѓe vo svetot služejќi se so meѓunarodniot jazik na umetnosta, koja se obraќa do pogledot, mislata, srceto. Slično na čovekoviot duh, muzeite gi protegaat svoite granki najprvin kon pridobivkite na nacionalnata kultura, a potoa kon srodnite civilizacii, pa kon sesednite i, najposle, kon najodalečenite. Nad nivnite vlezovi bi moželo da stojat zborovite na Rubens, neznačitelno izmeneti:“Siot svet go smetam za svoja kultura”. I navistina muzeite čuvaat mnogubrojni svedoštva na našeto kulturno minato, za onie lesni evolucii vo večnoto čovekovo traganje po ubavoto, kako nezamenliv preduslov za humanizacija na opštestvoto na denešninata i svetot vo idnina.
Leningradskiot državen muzej Ermitaž e eden od najgolemite muzei vo svetot, edna od golemite riznici na svetskata kulturna istorija, proizvodi na čovekoviot duh i na umetničkoto vdahnovenie. Zaedno so Luvr vo Pariz, Britanskiot muzej vo London, Vatikanskiot muzej vo Rim, Prado vo Madrid i drugi, predstavuvaat moќno sredstvo što ja prenesuva humanističkata poraka, što na predanite ljubiteli na umetnosta im ovozmožuva golemo estetsko zadovolstvo, i na stručnjacite im go olesnuva proučuvanjeto na svetskata umetnost. Muzeite na umetnosta na site nas ni ovozmožuvaat neposredna i svesna sredba so umetnosta od site vreminja i kraevi.

Ermitaž niz istorijata

Leningradskiot državen muzej Ermitaž e eden od najgolemite muzei vo svetot. Istorijata na Ermitaž za počnuva vo polovinata na XVIII vek koga ruskata carica Katarina II od berlinskiot trgovec Gockovski dobi pomalečka zbirka sliki na flamanski i holandski majstori, kako nadopolna za eden negov dolg kon ruskata državna blagajna. Otkako vo 1764 godina pristignaa, na bregovite na Neva, spomenatite sliki stanaa ukras na nekolku sali od štotuku, dovršeniot Zimski dvorec. Taka rečisi so edno slučajno kupuvanje dojde do sozdavanjeto na zbirkata na poznatiot muzej. Iako vo tek na slednite 150 godini – se do Oktomvriskata revolucija vo 1917 godina – ostana vo spostvenost na carskiot dvorec iako negovata vrata beše zatvorena za maliot čovek, Ermitaž vo svesta na ruskoto opštestvo se razvivaše kako sostaven del na ruskata kultura. Celiot arhitektonski kompleks na Ermitaž (zaedno so enterierite e značaen spomenik na ruskata arhitektura od XVIII i XIX vek i plod na tvorečkite napori na niza na istaknati ruski graditeli
Svesta za važnosta na umetničkoto nasledstvo odigra osobeno golema uloga vo razvitokot na Ermitaž po Oktomvriskata revolucija. Muzejskite zbirki vo toj period se zgolemuvaat poveќe od tri pati. Zimskiot dvorec so seto svoe bogatstvo stanuva sostaven del na muzejot a negovite sali sekojdnevno se polnat so destici iljadi luѓe.

Umetnički dela

Grčka, rimska i orientalna umetnost  (500g. Pr. N. E – XIV vek)
Ermitažnata zbirka na grčko – rimski starini, e najbogatata vo svetot po raznovidnosta na eksponatite: mermer, bronza, keramika, staklo, vazi, anfori i nakiti, sekako nadvor od granicite na Italija i Grcija. Tuka se naoѓa eden od najstarite oddeli na Muzejot: Odelot na antička mermerna skulptura, koja vo Rusija dojde vo početokot na osumnaesetiot vek, vo vremeto na vladeenjeto na Petar 1. Drugite eksponati na zbirkata – osven onie od prvite privatni kolekcii (I. Tolstoj i M. Botkin) – se najdeni pri iskopuvanjata vo Italija i po grčkite gradovi – kolonii na severnite bregovi na Krim i Crno More. Nekoi od tie iskopuvanja se seušte vo tek.
Zbirkite na egipetskata, sumerskata, vavilonskata i asrskata umetnost se pretstaveni so najraznovidni eksponati, od monumentalni skulpturi do najubavite primeroci na zlatarskiot zanaet. Izvonredno se zanimlivi i delata od primenetata umetnost od srednovekovna Kina, rezbareni predmeti od Iran i rabotite vo srebro od sasanidskiot period: vizantiskite ikoni i monumentalni freski od srednovekovnite centri na Sredna Azija: skulpturi od laporestkiot pesočen kamen i slikarstvoto na Sinkjang: zbirkite od srednovekovni i ovovekovni spomenici od Japonija, Indija, Turcija, Zakavkazje i Mala Azija.

S pojavom mode kada se usled ekonomskih, privrednih, društvenih, čak i geografskih promena, život ubrzava, poruke koje odeća prenosi bivaju sve brojnije. Još je jedna prekretnica u istoriji odevanja – stvaranje srednje klase. Tada dolazi do opšte demokratizacije, a modna proizvodnja se umesto dotadašnjeg usmerenja na viši stalež okreće ka širokim narodnim i, naravno, potrošačkim masama. Otada pa sve do danas moda kao način odevanja i promena u odevanju predstavlja jedan od najuticajnijih, ali verovatno i najpovršnijih fenomena kulture. Dok je recimo Francuska revolucija lansirala duge pantalone, dva srpska ustanka su iz mode izbacila turske papuče, čizme i čalme.

Moda je za čoveka sredstao identifikacije i socijalizacije, simbolička kominikacija, obaveza prestiža, predmet užitka i primenjena umetnost. Pojam mode se, naravno, ne odnosi samo na odevanje i ukrašavanje; moda je danas jednako prisutna i u svim drugim segmentima života(automobili, kultura, proizvodnja, znanost…). Potrebno je, zbog čestog poistovećivanja pojmova, naglasiti razliku između “mode” i “stila”. Iako imaju nekih srodnih elemenata, kako smatra , svaki novi stil obično “postane moderan”, a kada prođe moda(tog stila), on je obično osuđen na propadanje. Autentični stil pokazuje karakteristike u strukturi, ukusu, građi i deluje kao neraskidiva celina, potpuno drugačija od onih koje su mu prethodile. Moda često ide ukorak sa stilovima. Događa se i da neki “demodirani” stil ponovo uđe u modu.

Moda je značajna društvena i gospodarska pojava vremena, ali i jedna od najosetljivijih pokazatelja određenog “ukusa epohe” koji je temelj svakog estetskog i kritičkog vrednovanja nekog određenog razdoblja. Opšta karakteristika modernog dizajna jeste da je dinamičan, da komunicira sa publikom, kulturnim modelima, lokalnim različitostima, životnim stilovima.

ART NUVO

Ovaj stil duguje naziv jednoj galeriji u Parisu. U Nemačkoj je prihvaćen kao Jugendstil – po časopisu „Jugend“. Ovaj pokret se borio protiv Akademizma, okreće se manje poznatoj umetnosti kao što su stilovi dalekog Istoka ili umetnost Kelta, teže ka oslobađanju umetnosti…

U poslednjim decenijama XIX i početkom XX veka, postao je popularan pokret koji se zvao Art nuovo, to je bio određeni stil koji je proizašao iz eksperimenata slikara, zanatlija i industrijskih umetnika i čitavu deceniju prožimao ne samo slikarstvo, skulpturu, arhitekturu nego i grafički dizajn, ilustrovanje knjiga i časopisa, namještaj, tekstil, dizajn keramike i stakla pa čak i žensku modu. Izrastao je iz engleskog pokreta „umetnost i zanati“ čiji je glavni predstavnik bio umetnik i pesnik Wiliam Moris (1834. – 1896.)
Pokret „umetnost i zanati“ predstavljao je pobunu protiv novog doba mehanizacije – prava umetnost treba da bude i lepa i korisna. Oni su shvatili da industralizacija razara svet umetnika (zanatlije), borili su se za vraćanje merilima, jednostavnosti, lepote i zanata koji su se dovodili u vezu sa ranijim vekovima, naročito srednjim vekom.

Ovom pokretu su davana mnoga imena u njegovim raznovrsnim manifestacijama, ali je na kraju najprihvaćenije postalo – Art nuovo – po galeriji u Parisu Maison de l´art nouveau, ona je sa svojim izložbama i mnogim porudžbinama koje je davala umetnicima i zanatlijama, bila uticajna u propagiranju tog stila. Umetnici pokreta Art nuovo, težili su onom stilu i ikonografiji koji su izbegavali istorijske stilove, još dominantne, u navećem delu akademskog slikarstva i skulpture. Pokret se koristio novim materijalima, umetnici nisu mogli da izbegnu uticaj stilova prošlosti, ali su ispitivali one koji su bili manje poznati i nisu bili u modi među tadašnjim akademičarima – izvodeći iz srednjovjekovne, orijentalne ili primitivne umetnosti sve forme ili pronalaske srodne traganju za apstrakcijom zasnovanom na linearnim ritmovima.

Tako su na sliku pokreta delovali linearni kvaliteti i dekorativna sinteza rokokoa XVIII veka, divni linearni prepleti keltskih ili saksonskih iluminacija i nakita, plošne arabeske orijentalne, naročito japanske umjetnosti kao i visoka dekorativna svojstva kineske i japanske keramike. Najveći dio njihove dekoracije ima izvor u prirodi, naročito u biljnim formama, koje su često dobijale simboličan ili čudan akcenat. Engleski Art nuovo proizašao je uglavnim iz dinamične, dekorativne i literarne tradicije prerafaelista Dante Gabrijela Rosetija i Edvarda Barna – Jonsa.

Uvod
˝Mi ne mislimo da dobar dizajn može učiniti loš proizvod dobrim, bez obzira da li se radi o stroju, zgradi, brošuri u promocijske svrhe ili poslovnom čovjeku. Ali, mi smo uvjereni da dobar dizajn može bitno pomoći proizvodu u realizaciji njegovog punog potencijala. Ukratko, mi mislimo da je dobar dizajn dobar posao˝Thomas Watson, IBM

Definicija dizajna
Definicije dizajna su brojne. Na primjer, Amic i Eames smatraju da je dizajn ˝plan za uređivanje elemenata na način da najbolje ostvare određeni cilj˝, odnosno Caplan kaže za dizajn da je to ˝umjetnost uređivanja materijala ili prilika u planirani oblik˝.
U definicijama dizajna prisutan je naglasak na odabir i organizaciju konstitutivnih elemenata prema estetskim principima s ciljem postizanja jedinstvene ukupnosti za određenu svrhu. Dakle, ukupnost treba biti više od sume sastavnih dijelova. Dizajn je vođen funkcijom koju predmet, odnosno situacija moraju ispunjavati. Odatle i potječe geslo da ˝oblik (forma) slijedi funkciju˝.

Harold van Doren dizajn definira kao praksu analize, kreiranja i razvoja proizvoda za masovnu proizvodnju. Cilj mu je da ostvari forme koje će sigurno biti prihvaćene prije nego što se proizvođač baci u krupne investicije i koje se mogu proizvoditi uz cijenu koja dopušta široku distribuciju i normalne profite. Industrijski dizajn je profesija koja se bavi razvojem proizvoda za industrijsku proizvodnju, koji će služiti bolje nego prijašnji i stvaranjem želja u potrošača za
posjedovanjem.
F. C. Asford determinira dizajn kao aktivnost koja ima za cilj oblikovanje proizvoda na takav način da se oni lakše i ekonomičnije proizvode, te da se raspoloživa znanja i oprema koriste na najefikasniji način. Po Asfordu doprinos dizajna ugodnijem življenju očituje se u poboljšanju estetskih i ergonomskih kvaliteta.

Christopher Jones definira dizajn kao hibridnu aktivnost koja zavisi od uspješnog uklapanja umjetnosti, nauke i matematike, ali vjerojatno neuspješnu ako se identificira s bilo kojom od ovih disciplina. Reswichk kaže da je dizajn kreativna aktivnost koja uključuje stvaranje nečega novoga i korisnoga što prije nije postojalo.

Henry Dreyfuss kaže: Znamo da se proizvodima služimo, da na njima sjedimo, da ih gledamo, da govorimo u njih, uključujemo ih, radimo s njima ili se njima na neki drugi način koristimo pojedinačno ili masovno. Kada je točka dodira između čovjeka i proizvoda točka sukoba i poteškoća, dizajner je pao na ispitu. Na drugoj strani, ako se ljudi koriste proizvodom sigurnije, komfornije, efikasnije, zadovoljnije ili sretnije, dizajner je uspio.

Dizajn stola za laptop
Dizajn proizvoda nalazi se unutar trokuta ograničenja:

• krajnja upotreba kojoj je proizvod namijenjen,
• materijali od kojih je proizvod proizveden,
• oprema i procesi koji se primjenjuju u proizvodnji.

Zbog toga je za dizajn proizvoda nužna suradnja industrijskih dizajnera s marketinškim stručnjacima i industrijskim inženjerima.

 
Šta je dobar dizajn
Dobar dizajn mora ispunjavati uvijete vezane za:

a) upotrebljivost proizvoda,
b) ergonomsku prilagodljivost,
c) tehničku/ekonomsku pouzdanost,
d) estetsku senzibilnost,
e) dosljednost imagea.
a) Upotrebljivost proizvoda

Temeljni zahtjev koji se postavlja pred dobar dizajn jest osigurati upotrebljivost proizvoda. Dobar, praktični dizajn mora se isticati po tome da odgovara svrsi. Naime, potrošač/korisnik ne mora znati, razumjeti ili brinuti kako proizvod funkcionira, ali u svakom slučaju očekuje da funkcionira. Zatim, proizvod mora funkcionirati, makar samo određeno vrijeme i u nepovoljnim uvjetima uptrebe.
Također, treba biti dostupan, jednostavan za instalaciju, korištenje, održavanje i eventualno odlaganje. Perspektiva poduzeća ponešto je drugačija. Ono je prvenstveno zainteresirano za produljenje životnog vijeka proizvoda i ponudu novih varijanti ovisno o promjenama uvjeta na tržištu.

Ergonomska prilagodljivost
Proizvod mora biti prilagođen fizičkim i psihološkim potrebama ljudi. Dobar dizajn mora ponuditi maksimalno moguće: lakoću upotrebe, komfor, higijenu, sigurnost. Također, za trajne proizvode dobar dizajn treba omogućiti skraćenje vremena potrebnog za učenje o upotrebi proizvoda. Na primjer, razumijevanje ljudskog faktora u odnosu na tastature, ekrane, ostalu opremu, stolice, radne stolove i prostore kritično je za dizajn osobnih računala. Loše oblikovan i smješten ekran računala stvara zamor oka, dok glasni printeri djeluju iritirajuće.
˝Uredski stolac, na primjer, može biti dizajniran s posebnom pažnjom posvećenom smanjivanju umora uredskog radnika. Težina sjedala može bitno smanjiti smetnje koje prednji rub izaziva za nogu. Konfiguracija naslona može dati dobru podršku leđima za vrijeme rada za stolom. Presvlaka se može vrlo jednostavno maknuti radi čišćenja. Komunikacija poduzeća s potrošačima trebala bi proslijediti informaciju o onim obilježjima dizajna koja čine proizvod korisnim. Reći potrošaču ˝Pogledajte kako je komforan˝, i biti sposoban objasniti ona obilježja dizajna koja čine sto komfornim bitno je različito.