Odlomak

Uvod

Antropomotorika kao nauka proucava motoricke sposobnosti (pokrete, kretanja, aktivnosti) covjeka. Te motoricke sposobnosti mogu biti bazicne motoricke sposobnosti ili specificne motoricke sposobnosti. Bazicne motoricke sposobnosti su genetski odredjene u vecem ili manjem stepenu, i dolaze do izrazaja samo prilikom motorickog funkcionisanja. Na bazi mnostva istrazivanja i navoda utvrdjene su sledece motoricke sposobnosti: koordinacija, snaga, brzina, izdrzljivost, gipkost, ravnoteza, preciznost. Brzina kao motoricka sposobnost je dominantna u mnogim sportovima, medjutim brzina i njeni oblici ispoljavanja, bitni su i u drugim, kako zivotnim i radnim, tako i u sportskim aktivnostima. Pod brzinom u antropomotorickom smislu se podrazumjeva sposobnost, svojstvo ili osobina covjeka da izvrsi motoricku aktivnost u minimalnom vremenu u datim uslovima.

 

 

 

Brzina

Pod brzinom kao pojmom iz fizike, podrazumijeva se odnos izmedju puta i vremena potrebnog za njegovo prelazenje. A pod brzinom u antropomotorickom smislu podrazumijeva se sposobnost, svojstvo ili osobina covjeka da izvrsi motoricku aktivnost u minimalnom vremenu u datim uslovima. Prema M. Gajic (1985), brzina je “sposobnost reagovanja na neki signal ili vrsenje pokreta i jednostavnih kretanja za najkrace moguce vrijeme.“ Brzina je sposobnost covjeka da izvede odredjene pokrete u zadanim uslovima. Brzinu pokreta, uz biomehanicke karakteristike odredjuje brzina misicne kontrakcije koja zavisi od morfoloskih i biohemijskih karakteristika misica. Najveca brzina postize se kod motorickih zadataka u funkciji dinamickog motorickog stereotipa (razradjeni program aktivacije misica odredjenim radom i intenzitetom u odredjenom vremenskom intervalu). Brzina je visedimenzionalna motoricka sposobnost i u osnovi postoje cetiri oblika ispoljavanja brzine i to:

  • Brzina motorne reakcije
  • Brzina pojedinacnog pokreta
  • Brzina frekventnih pokreta
  • Brzina kretanja u kratkom vremenu.

 

 

 

 

Brzina motorne reakcije
Brzina motorne reakcije predstavlja latentno vrijeme reagovanja na jednostavne i slozene reakcije, tj predstavlja najkrace vrijeme koje protekne od momenta nadrazaja do odgovarajuce motorne reakcije na taj nadrazaj i mjeri se u stotim djelovima sekunde. Latentno vrijeme motorne reakcije cine tri faktora:

  • Nervno vrijeme(senzorno vrijeme)
  • Premotorno vrijeme i
  • Motorno vrijeme.

Nervno ili senzorno vrijeme traje od dijelovanja signala (zvucni, vidni, taktilni) do prvih znakova aktivnosti muskulature. Premotorna faza obuhvata period od pojave bioelektricnih promjena u misicu do pocetka pokreta ili kretanja, a motorna faza traje od pocetka do kraja pokreta ili kretanja. U osnovi senzorna i promotorna faza cine latentno vrijeme motorne reakcije, dok je motorna faza u stvari brzina pojedinacnog pokreta.

Nervno misicne reakcije mogu biti proste (jednostavne) i slozene (kompleksne). Proste ili jednostavne reakcije predstavljaju odgovor unaprijed poznatim pokretom na unaprijed poznati signal. Jednostavne reakcije pokazuju veoma veliki prenos brzine, i osobe koje brzo reaguju u jednim situacijama, brzo reaguju i u drugim. Slozene reakcije mogu biti: reakcije na pokretni predmet i reakcije izbora. Reakcije na pokretni predmet srecu se najvise u igrama s loptom. Reakcija izbora sastoji se u izboru motornog odgovora od niza mogucih.

 

 

 

Brzina pojedinacnog pokreta
Brzina pojedinacnog pokreta moze kod jedne osobe da se bitno razlikuje u odnosu na druge pokrete, zavisno od strukturalnih i funkcionalnih nervnomisicnih karakteristika koje odredjuju kontrakciju i biomehanickih faktora. Ova brzina zapaza se u mnogim sportovima , ali je veoma vazna u karateu, boksu, macevanju, tenisu, stonom tenisu, kolektivnim sportskim igrama, atletskim bacackim disciplinama, sprinterskim disciplinama u atletici, i dr. Determinante brzine pojedinacnog pokreta su: uzrast, pol, kinestezija, nivo eksplozivne snage, nivo gipkosti, koordinacija ispoljena tehnikom kretanja, koncentracija paznje, odnos brzih i sporih misicnih vlakana, brzina biohemijskih procesa u misicima, duzina misica i pravac odnosno ravan vrsenja pokreta. Transfer brzine pojedinacnog pokreta ne mora da postoji, sto znaci da brzina pokreta rukom ne mora da znaci i odgovarajucu brzinu pokreta nogom. Brzina pokreta na primjer rukom u frontalnoj i sagitalnoj ravni je razlicita, sto govori o tome da razliciti misici u dejstvu imaju i razlicitu brzinu kontrakcije. Na povecanje brzine pojedinacnog pokreta moze se vjezbanjem (treningom) uticati u odredjenoj manjoj mjeri, prvenstveno na osnovu povecanja snage, koordinacije i gipkosti.

 

 

 

Brzina frekventnih pokreta
Pod brzinom se najcesce podrazumijeva njeno ispoljavanje u frekventnim ciklicnim kretanjima (sprintersko trcanje, plivanje na 50-100 m, veslanje na 500 m, voznja bicikla na hronometar, brzo klizanje na 500 m, i dr.). Brzina frekventih kretanja se razlikuje na pojedinim sprinterskim dionicama, tako da se ne radi o istim frekventim kretanjima, nego donekle razlicitim od koraka do koraka, od zaveslaja do zaveslaja. Razvijanje frekventnih pokreta podrazumijeva pokrete izvedene maksimalnom brzinom u toku 10-20 sekundi. Frekventni pokreti se mogu podijeliti na pokrete istih (jednakih) amplituda i pokrete razlicitih amplituda. Pokreti istih amplituda primjenjuju se u voznji bicikla, a razlicitih amplituda u atletskom sprintu, plivanju, veslanju, brzom klizanju i dr. Najveci prirast frekventnih pokreta je izmedju 8. i 12. godine zivota, a poslije sve do 17. je usporeniji, dok je kod osoba zenskog pola tempo prirasta ravnomjerniji.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Više u Sport

Komentari

Click to access the login or register cheese