studenti
Mesto za uspešne studente

Berzanski posrednici

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

UVOD

Berzansko poslovanje je osnovni indikator funkcionisanja tržišta kapitala u jednoj zemlji. Berza predstavlja organizovanu instituciju tržišta kapitala. Stepen razvijenosti tržišta kapitala oslikava se u razvijenosti berzanskog poslovanja. Dobro funkcionisanje tržišta kapitala je uslov za uspješan privredni razvoj u jednoj zemlji i indikator privrednih kretanja na osnovu kojeg makroanalitičari mogu da procjene kratkoročnu i dugoročnu perspektivu kompanija i privredne aktivnosti u cjelini.

1. BERZA

Berza je specifično finansijsko tržište koje uz korištenje savremenih informacionih tehnologija predstavlja mjesto za trgovanje standardizovanom robom, novcem i hartijama od vrijednosti.
Berza predstavlja institucionalizovano mjesto razmjene na kojem pojedini članovi obavljaju transakcije hartijama od vrijednosti, a u cilju sticanja dobiti, i mjesto gdje se na osnovu njihove ponude i tražnje vrši vrednovanje hartija od vrijednosti. Drugim riječima, berza predstavlja prostor na kome se trguje dugoročnim finansijskim instrumentima.
Porijeklo riječi „berza“ se vezuje za ime belgijske porodice Van der Burse, čija je bila kafana u gradu Bruges u kojem su se sastajali i trgovali trgovci. Ponekad se berzom naziva i sama zgrada u kojoj se obavljaju berzanski poslovi. Zgrada berze je nerijetko i arhitektonski i istorijski značajno mjesto, te često predstavlja prepoznatljivi simbol grada ili države. Takva je i zgrada u kojoj je smještena berza u Njujorku.
Berza je institucija tržišta kapitala. To je jedan organizovan prostor, prvo i najvažnije sekundarno tržište osnovnih hartija od vrijednosti, pa je kao takvo bitan faktor savremenog finansijskog poslovanja. Definicija berze sadrži tri osnovna elementa: mjesto na kome se trguje, predmet trgovanja i način trgovanja. Mesto trgovanja, razvijalo se od pijace, do globalne elektronske mreže.
Najznačajni događaj za modernu berzu dogodio se 17. maja 1792. godine, kada su se 24 posrednika (brokera) sastali pod jednim drvetom da bi započeli ono što je kasnije postalo Njujorška berza (New York Stock Exchange – NYSE,). Po drvetu ispod kojeg se odigrao, taj događaj je nazvan „Buttonwood Agreement“.
Na berzi, tom organizovanim prostoru, aukcijskom tržištu, stalnom mjestu, i u tačno određeno vrijeme, uz jaču ili slabiju kontrolu države, vrši se prodaja i kupovina od strane
posrednika berze, a u ime kupaca i prodavaca, prema određenim pravilima, gde se cijene mijenjaju prema zakonima ponude i tražnje, zavisno od obima hartija od vrijednosti koje se traže i nude.
Danas su berze visoko organizovane institucije, sa specifičnim oblikom inkorporacije, odnosno one su neprofitne institucije, u vlasništvu države, ili učesnika u trgovini. One su ustanove sa javnim ovlaštenjima, odnosno mogu donositi obavezujuća pravila trgovine za učesnike i vršiti kontrolu njihovog ispunjavanja. U tu svrhu, berze donose posebna pravila.
Razvoj tehnologije omogućio je da se nekadašnje pravilo trgovanja uvijek na istom mestu i u isto vrijeme danas zamjeni novim, a to je »stalno i svuda«, ali berza i dalje ostaje mjesto susreta kupaca i prodavaca hartija od vrijednosti. Berza ne kupuje, niti prodaje, samo obezbjeđuje uslove za trgovanje.

Osnovne odrednice – definicije berze:
• organizovano tržište hartija od vrijednosti sa snažnijom ili slabijom kontrolom države,
• stalno mjesto gdje se, u tačno određeno vrijeme, susreću kupci i prodavci hartija od vrijednosti radi trgovine,
• trgovina hartijama od vrijednosti se odvija po pravilima berze
• cijene se formiraju prema zakonima ponude i tražnje.
Za berze se često kaže da su tržišta nad tržištima, upravo zbog značaja i obima transakcija koje se na njima obavljaju. Kao specijalizovane i organizovane institucije, berze su zasnovane na tri osnovna koncepta:
• lično povjerenje,
• regulacija članstva i
• objavljivanje informacija.
Lično povjerenje između učesnika u berzanskim poslovima je jedan od uslova uspješnog poslovanja na berzi, jer se mnogo toga obavlja i zaključuje na osnovu usmene korespondencije. Regulacija članstva je vrlo stroga i precizna, a sprovode je organi berze i berzanska administracija. Informacije o izvršenim poslovima trebaju biti transparentno i ažurno prezentovane investitorima, posrednicima i ostalim zainteresovanim stranama.

Berze imaju višestruku ulogu u ekonomiji:
• omogućavaju kompanijama prikupljanje kapitala za ekspanziju kroz prodaju akcija investitorima;
• mobilizuju štednju u korist investicija, što doprinosi snažnijem ekonomskom rastu i većoj produktivnosti kompanija;
• kao podrška razvoju i rastu kompanija- kompanije vide akviziciju kao mogućnost da prošire svoju proizvodnu liniju, da bolje upravljaju rizicima, povećaju svoj tržišni udio, ili steknu neku drugu potrebnu poslovnu prednost. Ponuda za kupovinom akcija s ciljem preuzimanja kompanije (Takeover bid) ili ugovor o merdžeru, ostvareni preko berze, su jedan od jednostavnijih i raširenijih načina da kompanija raste kroz akviziciju ili spajanje;

Nastavi sa čitanjem..

Nabavkom greb greb kupona 1000, dopunite vaše kredite i preuzmite gomilu radova.

Ostavite komentar

Morate biti ulogovani da biste komentarisali.