Odlomak

UVOD

U pravnom sistemu Republike Srbije postoje različite vrste pravnih lica. Medju svim pravnim licima najznačajnija su preduzeća, jer su to takva pravna lica koja obavljaju delatnost radi sticanja dobiti, što i jeste osnovni cilj njihovog osnivanja.
Osnivanje preduzeća određuje Zakon o privrednim društvima. Prema odredbi člana 2. stav 1. Zakona o privrednim društvima, oblici preduzeća su:

1)    privredno društvo i
2)    javno preduzeće.

Privredna društva čine osnov celokupnog koncepta Zakona o privrednim društvima, i kao takva, predstavljaju najvažniji oblik preduzeća. Ona se dele na društva lica i društva kapitala. U društva lica spadaju ortačko društvo i komanditno društvo. Društvo kapitala su akcionarsko društvo i društvo sa ograničenom odgovornošću.
S obzirom na to da privredna društva čine isti oblik preduzeća, između njih   postoji veoma mnogo sličnosti. Međutim, između njih ima i određenih razlika, zbog čega i postoji više oblika privrednih društava. Ove razlike opredeljene su, u prvom redu, položajem, odnosno svojstvom članova koji su osnivači privrednog društva. Pomenuto svojstvo od uticaja je i na odgovornost privrednog društva u pravnom prometu, a i uslovljava  i način upravljanja u njemu. S tim u vezi, privredna društva imaju određene opšte, tj. zajedničke karakteristike (svojstvo pravnog lica, isti osnovni uslovi za osnivanje, isti uslovi za obavljanje delatnosti, isti položaj na tržištu, ista pravila o zastupanju, ista pravila o povezivanju sa drugim subjektima tržišnog poslovanja i dr.), ali ona imaju i niz specifičnih obeležja. Zbog tih specifičnih obeležja dolazi do primene i posebnih zakonskih pravila koja se odnose ili samo na društva kapitala ili samo na društva lica, a izuzetno veliki broj ovih pravila odnosi se isključivo na konkretne tipove privrednih društava (ortačko društvo, komanditno društvo, akcionarsko društvo ili društvo sa ograničenom odgovornošću).
Kada je reč o privrednim društvima, posebno treba istaći da društva kapitala imaju mnogo veći značaj od društva lica, koji proizilazi iz činjenice da društva kapitala, u principu, imaju znatno više članova i zaposlenih od društava lica, kao i da, po pravilu, raspolažu sa velikim kapitalom, što omogućava i ostvarivanje veće dobiti, zbog čega se ona javljaju kao najznačajniji činilac stvaranja društvenog proizvoda.

Prema članu 3. Zakona o privrednim društvima, preduzeća se mogu povezivati putem kapitala ili ugovora i na taj način, uz zadržavanje svog pravnog subjektiviteta, stvoriti ili ne, nov pravni subjekat na osnovu tog povezivanja.
Cilj ovakvih povezivanja i stvaranja grupacija preduzeća je ekonomski, odnosno poslovni interes, ali samo ako to povezivanje nije suprotno propisima o monopolu.
Privredno društvo, domaće ili strano, može obrazovati jedan ili više ogranaka. Ogranak je organizacioni deo privrednog društva koji nema svojstvo pravnog lica. Ogranak ima mesto poslovanja i zastupnike, a poslove sa trećim licima obavlja u ime i za račun privrednog društva.

 

  PREDUZEĆE UOPŠTE
-Pojam i vrste-

Preduzeće je pravno lice koje osnivačkim aktom osnivaju pravna i/ili fizička lica radi obavljanja delatnosti u cilju sticanja dobiti. Prema Zakonu o privrednim društvima, delatnošću se smatra proizvodnja i promet robe i obavljanje usluga na tržištu. Preduzeće ima svojstvo pravnog lica, a stiče ga upisom u sudski registar kod Trgovinskog suda.
Oblici preduzeća prema Zakonu o privrednim društvima su:

  • društvo lica
  • društvo kapitala i
  • javno preduzeće.

Kao društvo lica može biti osnovano: ortačko društvo (o.d.) i komanditno društvo (k.d.), a kao društvo kapitala – društvo sa ograničenom odgovornošću (d.o.o.) i akcionarsko društvo (a.d.).

 

Ortačko društvo
Ortačko društvo osnivaju dva ili više isključivo fizičkih lica, ugovorom kojim regulišu sve svoje međusobne odnose povodom osnivanja preduzeća. Tom prilikom se obavezuju da će, uz sopstvenu neograničenu solidarnu odgovornost za obaveze preduzeća, obavljati određenu delatnost pod zajedničkim imenom, odnosno firmom. Ako dođe do situacije da je, na traženje poverioca, potrebno podmiriti neku obavezu ortačkog društva, svi „ortaci“ je podmiruju zajednički svom svojom imovinom.

 

 

Komanditno društvo
Kod komanditnog društva, najmanje jedan od osnivača odgovara za obaveze društva, neograničeno solidarno (komplementar), a takodje najmanje jedno lice odgovara do iznosa ugovorenog uloga u preduzeće (komanditar). Komplementar može biti fizičko lice, a komanditar i fizičko i pravno lice.

 

 

Društvo sa ograničenom odgovornošću
Društvo sa ograničenom odgovornošću je preduzeće čiji osnivači ne odgovaraju za obaveze društva, već snose rizik poslovanja samo do visine svojih uloga, koji čine osnovni kapital društva. D.o.o. mogu osnivati jedno ili više fizičkih ili pravnih lica. Prilikom registracije ovih preduzeća, njihov kapital postaje imovina preduzeća.

 

Akcionarsko društvo
Akcionarsko društvo je preduzeće koje osnivaju pravna, odnosno fizička lica radi obavljanja delatnosti čiji je osnovni kapital utvrđen i podeljen na akcije određene nominalne vrednosti. Zbir nominalnih vrednosti svih akcija čini osnovni kapital akcionarskog društva. Kod akcionarskog društva sav osnivački kapital  dobijen kupovinom akcija društva, prilikom osnivanja, takođe, gubi dotadašnjeg titulara i postaje vlasništvo a.d..

 

 

Javno preduzeće
Javno preduzeće je preduzeće koje obavlja delatnost od opšteg interesa, a koje osniva država, odnosno jedinica lokalne samouprave. Status javnog preduzeća stiče onaj pravni subjekat koji kumulira dva bitna uslova: obavljanje delatnosti od opšteg interesa i postojanje osnivača – države ili jedinice lokalne samouprave.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Ekonomija

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari