SEMINARSKI RAD
Predmet: Upravljanje investicijama
Tema: Vrste i karakteristike formalnih organizacionih struktura
Mentor: Student:
Derventa, april 2013. Godine
2
SADRŽAJ
UVOD...................................................................................................................................3
1. TRADICIONALNI KONCEPT ORGANIZACIONE STRUKTURE..........................5
1.1. Linijski sistem organizovanja i rukovođenja............................................................5
1.2. Linijsko – štabni sistem organizacije i rukovođenja.................................................6
1.3. Funkcionalni sistem organizacije i rukovođenja.......................................................7
1.4. Kombinovani sistem rukovođenja.............................................................................8
2. MODERNI KONCEPT ORGANIZACIONIH STRUKTURA.....................................9
2.1. Bazične organizacione strukture...............................................................................9
2.1.1. Funkcionalna organizaciona struktura..............................................................9
2.1.2. Diviziona organizaciona struktura...................................................................12
2.2. Modifikovane, složene organizacione strukture......................................................14
2.2.1. Projektno – matrična struktura........................................................................14
2.2.1.1. Projektna struktura..................................................................................15
2.2.1.2. Matrična struktura...................................................................................17
ZAKLJUČAK....................................................................................................................19
Literatura............................................................................................................................20
4
ne stvara planski već spontano - međusobnim interakcijama ljudi. Formalna struktura se
prema Howeru i Loršu sastoji od:
1)
Sistema formalnih odnosa i dužnosti i
2)
Formalnih pravila, radnih procedura, načina kontrole, sistema nagrada i kazni koje
je utvrdilo rukovodstvo radi usmjeravanja rada organizacije u određenom pravcu.
Formalnom strukturom se utvrđuju, opisuju i povezuju poslovi koje treba obaviti u
organizaciji i u isto vrijeme dovode u vezu s njenim zadacima, odnosno ciljevima. Ovom
strukturom se utvrđuje i status ljudi u organizaciji, utvrđuju njihove dužnosti, nadležnosti i
odgovornosti.
Kod postavljanja formalne strukture treba uzeti u obzir i faktore koji omogućavaju njeno
pravilno postavljanje ali i one koji onemogućavaju njeno funkcionisanje. Ako je stvarno
djelovanje ljudi u organizaciji znatno različito od postavki i očekivanja utvrđeni formalnom
organizacijom, onda vjerovatno formalna organizacija nije bila dobro postavljena ili su se
uslovi rada promjenili. Formalna organizacija se mora prilagoditi stvarnom stanju i
konkretnim uslovima, vodeći računa o:
1)
prirodi i složenosti tehnologije,
2)
zaokruženosti procesa rada i nezavisnosti pojedinih dijelova,
3)
mjerljivosti rezultata rada,
4)
načinu organizovanja i obavljanja procesa rada i
5)
spremnosti radnika da se organizuju u jedinice rada.
U organizacionoj literaturi, i to kako našoj tako i stranoj, navode se i opisuju razne vrste,
odnosno tipovi formalnih organizacionih struktura.
Pri tome se uglavnom koriste dva pristupa:
1. tradicionalni i
2. moderni.
5
1. TRADICIONALNI KONCEPT ORGANIZACIONIH STRUKTURA
Ovaj koncept uglavnom zastupaju stariji autori iz oblasti organizacije. On je ranije dugo
bio i jedini prisutan u organizacionoj literaturi.
Po ovom pristupu odnosnoj problematici, organizacione strukture čine razni sistemi ili
strukture rukovođenja u privrednim i drugim organizacijama, kao što su:
1. linijski,
2. linijsko - štabni
3. funkcionalni, i
4. kombinovani.
1
1.1.
Linijski sistem organizovanja i rukovođenja
Linijsku organizaciju ili linijski sistem rukovođenja karakterišu direkni vertikalni
odnosi dužnosti, nadležnosti i odgovornosti koji povezuju poslove i položaje na svim
nivoima. Ti odnosi su hijerarhijski i čine jedinstven lanac komandovanja koji ide od vrha
organizacije do njenog dna. Putem komandnog ili skalarnog lanca idu svi zahtjevi, sve
komunikacije i izvještaji u organizaciji. Oni teku od karike do karike u lancu, tj. od jednog
komandnog mjesta do drugog. Pri tom nije bitno o kom komandnom mjestu se radi. Važno je
da se u komunikacijama slijedi navedeni red i da samo onaj ko se nalazi u skalarnom lancu
ima pravo da izdaje naređenja i traži njihovo izvršenje. Kada su u pitanju privredne
organizacije, takva naređenja imaju pravo da izdaju samo top menadžeri i i rukovodioci tzv.
linijskih funkcija (proizvodna, funkcija marketinga i finansijska). U ovom principu, svaki
zaposleni ima samo jednog nadređenog (princip jedinstva komande) koji mu daje naređenja i
ovlaštenja i kome odgovara za svoj rad.
Prednosti linijskog sistema rukovođenja: Glavna prednost ovog sistema rukovođenja je
jednostavnost i jasnoća položaja svih koji u njemu učestvuju. Prednost ovog sistema je i
doslijedna primjena proncipa objedinjavanja svih međusobno povezanih poslova i njihovog
svrstavanja pod jednog rukovodioca (jedinstvo vođenja) i principa podređenosti samo jednom
rukovodiocu (jedinstvo komande).
Slabosti linijskog sistema rukovođenja ogledaju se u tome što linijski rukovodioci moraju da
se, pored osnovne djelatnosti, bave i drugim poslovima vezanim za njihovu djelatnost, za čije
1
http://www.scribd.com/
