ANALIZA NETO OBRTNOG KAPITALA
BANKARSKI SISTEMI I OBLICI
SEMINARSKI RAD
Seminarski rad
Page
1
ANALIZA NETO OBRTNOG KAPITALA
SADRŽAJ
1. UVOD……………………………………………………………..…………3
2. BANKARSKI SISTEMI……………………………………………..……....4
2.1.
Bankarstvo razvijenih zemalja…..………………………..……….4
2.1.1.
Američki model…………………...…………………..……..4
2.1.2.
Nemački model…………………..………………….………7
2.1.3.
Japanski model…………………………...……...................8
2.1.4.
Bankarski sistem Farncuske………..................................9
2.1.5.
Bankarski sistem Italije……………..................................10
2.2.
Bankarski sistem zemalja u razvoju……................................…10
2.2.1.
Bankarski sistem Kine.....................................................10
2.2.2.
Bankarski sistem Rusije..................................................12
2.3.
Specifični oblici bankarskog poslovanja.....................................13
2.3.1.
Offshore bankarstvo........................................................13
2.3.2.
Islamsko bankarstvo........................................................14
3. ZAKLJUČAK..........................................................................................16
Seminarski rad
Page
2
ANALIZA NETO OBRTNOG KAPITALA
2. BANKARSKI SISTEMI
Bankarski sistemi pojedinih zemalja se znatno razlikuju, ali imaju i dosta
sličnosti, s obzirom na to da im je svima zajedničko postojanje centralne banke i velikog
broja poslovnih banaka različitog profila. Generalno gledano, zavisno od toga kome
pripada vodeća uloga pri finansiranju preduzeća u razvijenim tržišnim privredama,
razlikuju se dva osnovna modela finansijskih sistema:
nemačko-japanski - bankarski sitem u kome banke i njihovi krediti
imaju dominantnu ulogu pri finansiranju preduzeća. Banke su veliki akcionari
preduzeća. Za nemački model bankarsta karakterističan je model univerzalne banke
koja predstavlja kombinaciju komercijalni i investicione banke i predstavlja glavni izvor
finansiranja firmi svih veličina.
anglo-saksonski (pre svega u SAD i V.Britaniji)– model sa
razvijenim finansijskim tržištem, primarna uloga u finansiranju preduzeća pripada
finansijskom tržištu, uglavnom na osnovu emisije akcija i obeznica, ali i drugih
finansijskih instrumenata. U Americi 1999. donet je zakon kojim se ukida obaveza
razdvajanja komercijalnih, investicionih banaka i osiguravajućih društava.
2.1.
Bankarstvo razvijenih zemalja
Razvijene zemlje imaju razvijenu privredu, razvijen finansijski sistem, bogatu strukturu
bankarskog sistema i disperziranu ponuda usluga sa elementima E – bankinga
2.1.1. Američki model
U većini zemalja, četiri ili pet velikih banaka dominiraju u sektoru
bankarstva, dok samo u SAD-u postoji oko 8000 komercijalnih banaka, 1500 štedno-
kreditnih organizacija, 400 štedionica i 10000 kreditnih unija. Da li je dobro imati toliki
broj banaka? Čime se objašnjava toliki broj bankarskih institucija, i da li to znači da je
američki bankarski sistem efikasniji i konkurentniji od drugih? Odgovor na postavljena
pitanja se može naći u istorijskom razvoju američkog bankarskog sistema.
Seminarski rad
Page
4
ANALIZA NETO OBRTNOG KAPITALA
Savremeno bankasrtvo SAD-a započeto je osnivanjem Bank of North
America u Filadelfiji 1782. Godine. U prvim godinama razvoja se postavilo pitanje da li
bi ovlašćenja za rad banaka trebalo da daje federalna vlada ili savezne države
ponaosob. Rezultat zalaganja federalista je osnivanje Bank of United States 1791.
godine, koja je imala obeležja kako privatne tako i centralne banke odgovorne za
količinu novca i kredita u zemlji. Protivnici centralizacije bankasrstva su uspeli da
izdejstvuju zatvaranje pomenute banke 1811. godine. Ipak, zbog zloupotreba državnih
banaka i potrebe za obezbjeđivanjem sredstava tokom rata, 1816. godine se osniva
Second Bank of United States kao nacionalne banke. Do 1863. godine su sve
komercijalne banke SAD-a dobijale dozvole za rad od bankarskih komisija onih
saveznih država u kojima su postojale (tzv. državne banke), koje nisu bile nimalo stroge
pa je dolazilo do prevara i propasti pojedinih banaka. Da bi se tome stalo na kraj,
usvajanjem Zakona o nacionalnom bankarstvu stvara se novi sistem banaka koje
ovlašćenja dobijaju na federalnom nivou (tzv. nacionalne banke), tako da i danas postoji
tzv. “dvojni bankarski sistem”.
Centralno bankarstvo se uspostavlja 1913. godine formiranjem Sistema
federalnih rezervi. Tokom Velike ekonomske krize oko 9000 banaka je propalo, pa se
radi sprječavanja sličnih gubitaka formira FDIC – Federalna korporacija za osiguranje
depozita. Obzirom da je investiciono bankarstvo bilo jedan od značajnijih uzroka
propasti pomenutih banaka, Glass- Steagallovim zakonom iz 1933. godine je odvojeno
komercijalno od investicionog bankarstva. Pored toga, bio je donet zakon koji je
ograničavao filijalsku mrežu svake američke banke samo na onu saveznu državu u
kojoj se nalazi glavno sedište banke.
Tako je stvorena struktura bankarskog sistema sastavljena iz jako
decentralizovane mreže banaka i razgraničenja izmenu komercijalnih i investicionih
banaka. Pomenuti koncept je doprinio bržem rastu američkog finansijskog tržišta,
odnosno doveo je do jačanja uloge tržišta kapitala. Tako je stvoren sistem kontrole
kompanija od strane berzi, čime je težište stavljeno na tu spoljnu kontrolu, iako je
postojala i kontrola od strane upravnih odbora kompanija. Jedino su preduzeća koja
nisu registrovana na finansijskim berzama više usmerena na bankarsko kreditiranje I u
Seminarski rad
Page
5
