Visoka medicinska škola strukovnih studija u Ćupriji
MORBUS BECHTEREW
Seminarski rad
Mentor: Studenti:
Prof. Oliver Milošević Stanković Ivan br.ind. 233
Đedović Marko br.ind. 234
Filipović Marija br.ind. 236
Stojanović Marija br.ind. 237
ĆUPRIJA 2015.
1. Sažetak:
Ankilozirajući spondilitis je sistemska, progresivna upalna reumatska bolest koja
zahvata sakroilijačne zglobove i kičmeni stub, a uz to često zglobove kuka i ramena,
sinhondroze i pripoje mišića i tetiviva. Naziva se još morbus bechterew. Tokom bolesti
mogu biti zahvaćeni i visceralni organi (oko, srce, pluća). Ankilozirajući spondilitis se dva do
tri puta češće pojavljuje kod muškaraca nego kod žena. Zahvata sve uzraste, uključujući i
decu te bolest tada nazivamo juvenilni ankilozirajući spondilitis. Simptomi se najčešće
javljaju između druge i treće decenije života. Hronična upala uzrokuje bol i ukočenost u
zahvaćenom području. Upala može dovesti do potpunog koštanog srastanja delova ili čitave
kičme i zahvaćenih zglobova. Ankiloza dovodi do smanjenja mobilnosti kičme. Načelo
lečenja ankilozirajućeg spondilitisa je održavanje gibljivosti, suzbijanje boli i smirivanje
upale. Terapijske vežbe imaju za cilj da poboljšaju i održe posturu. U proces fizioterapeutske
intervencije uključeni su i programi vežbanja. Za uspešnu intervenciju nužno je poznavanje
funkcionalnih odnosa anatomskih struktura zahvaćenih delova.
2. Uvod:
Naša kičma vrši nekoliko funkcija, koje se mogu činiti čak i kontradiktornim. Kičma
drži naše telo i drži nas u uspravnom položaju, zbog čega prenosi snažne sile kroz telo, čvrsta
je i snažna. Međutim, kičma je i pokretna struktura. Omogućava nam kretanje u prostoru oko
svih osa. Oko poprečne ose izvodimo antefleksiju i retrofleksiju, oko sagitalne laterofleksiju,
a oko uspravne ose izvodimo rotaciju. Gibanja među pojedinim pršljenovima su vrlo mala,
ali združivanje tih malih pokreta u 23 gibljiva spoja imeđu pršljenova omogućuje kičmenom
stubu izvanrednu pokretljivost u svim smerovima, a najviše u vratnom i lumbalnom delu
(Keros P, Pećina M, Ivančić-Košuta M, 1999). Najizrazitije promene uzrokovane ovom
bolesti su upravo na kičmenom stubu. Dolazi do osifikacije svih vezivnih struktura što
dovodi do krute kičme koju najčešće upoređuju sa štapom, odnosno bambusovom trskom.
Razumljivo je da takva kičma više nije gibljiva te tokom bolesti dolazi do njenog izobličenja.
1
5. Klinička slika i dijagnoza:
Bolest počinje postupno simetričnom upalom sakroilijačnih zglobova zbog koje
nastaju uzure na zglobnim rubovima sakruma i ileuma, uz izraženu paraartikularnu sklerozu
obe kosti, a kasnije se postupno razvija ankiloza i koštane gredice potpuno prerastu zglobni
prostor. Zbog stepena boli, bolest je podeljena na dva stadijuma. U prvom stadijumu bolesnik
gubi apetit, mršavi i dolazi do poremećaja sna. Može doći i do upale većeg zgloba, obično
samo jednog i to najčešće kolena ili skočnog zgloba.Ovoj upali se ne može utvrditi pravi
uzrok i ona se spontano smiri za nekoliko dana (Durrigl, 1997). Na pripojima tetiva i mišića
za kosti može se razviti upalno – osificirajući entezitis koji se na tim mestima vidi u obliku
koštanih izdanaka. Tipične lokalizacije entezitisa su pripoji Ahilove tetive na petnu kost,
pripoji kratkih rotatora kuka na velikom trohanteru, pripoj kvadricepsa na tuberozitas tibije,
ali i mnoge druge. Glavni simptomi AS-a koji se javljaju u drugom stadijumu su bol i
ukočenost u lumbalnom delu kičme i oko karlice, ali simptomi se mogu javiti u bilo kom
delu kičmenog stuba. Pacijenti oboleli od AS-a žale se na jutarnju ukočenost koju potom
smanjuju „razgibavanjem.“ Da bi se posumnjalo na bolest, bol u lumbalnom delu mora biti
hronična, u trajanju od 3 meseca ili više, a pacijent se prvi put mora javiti prie 45. godine
(Braun J, Sieper J, 2011). To takođe pomaže razlikovanju ove bolesti od degenerativnih
promena na kičmenom stubu. U daljem razvoju bolesti razvijaju se sindezmofiti te dolazi do
koštanog sraštavanja fasetnih zglobova pršljenova što dovodi do ograničene mobilnosti
kičmenog stuba. Sindezmofiti se najranije opažaju u torakolumbalnom delu, ali se kasnije
mogu proširiti na čitav kičmeni stub koji tako postaje jedan koštani štap te se upoređuje s
bambusovom trskom. Takva kičma više uopšte nije gibljiva. Međutim, nemaju svi pacijenti
oboleli od AS-a sindezmofite. Kod pacijenata čiji su simptomi prisutni desetak godina
sindezmofiti su nađeni kod samo 25% obolelih (Braun J, Sieper J, 2011). Na oku može
nastati iridociklitis. Na srcu se može razviti upala aorte s insuficijencijom njenih zalistaka, a
na plućima fibroza gornjih režnjeva, ali te promene su ređe i javljaju se tek u odmakloj fazi
bolesti (Durrigl, 1997).
Dijagnoza AS-a temelji se na iscrpnoj anamnezi, kliničkom pregledu i rezultatima
rendgenskog snimanja i analize krvi. Znaci upale i smanjen obim pokreta utvrđuju se
kliničkim pregledom. Rendgen daje dobar uvid u vrstu i obim patoloških promena na
sakroilijačnim zglobovima i kičmenom stubu. Laboratorijski se obično nađe ubrzana
3
