LABORATORIJSKA DIJAGNOSTIKA

Laboratorijske pretrage koriste se kako bi se potvrdile ili odbacile kliničke impresije, pri čemu se
vrlo često odluke moraju donositi u trenu. U određenim akutnim stanjima, rezultati laboratorijskih
pretraga neophodni su unutar nekoliko minuta, dok u drugim slučajevima vrijeme potrebno za
laboratorijsku obradu (eng. Turn Around Time, TAT), u trajanju od jednog do dva sata, može biti
prihvatljivo.

Laboratorijske pretrage se u okviru potrebe urgentne dijagnostike mogu podijeliti u tri kategorije:

1. pretrage prve kategorije ili vrlo hitne pretrage;
2. pretrage druge kategorije ili hitne pretrage;
3. pretrage treće kategorije ili uvjetno hitne pretrage.

Pretrage prve kategorije ili vrlo hitne pretrage – uključuju pretrage čiji rezultati su neophodni unutar
vrlo kratkog vremena, tj. unutar nekoliko minuta. Rezultati ovih pretraga od kritične su važnosti za
vođenje liječenja u prvim presudnim minutama nakon hitnog prijema. Pretrage prve kategorije
predstavljaju marker uzroka stanja ili učinka na stanje neposredne opasnosti za život. Na temelju
njihovih vrijednosti, započinju se specifični i neposredni terapijski zahvati, a vremenski slijed i
pouzdanost rezultata ovih pretraga od kritične su važnosti.

Pretrage druge kategorije ili hitne pretrage – uključuju širok raspon pretraga čiji rezultati moraju biti
na raspolaganju unutar jednog sata. Njihove su vrijednosti bitne za dijagnozu, trijažu i praćenje
učinaka liječenja hitnog pacijenta. Pretrage iz ove kategorije mogu uputiti na definitivnu dijagnozu i
odrediti specifičnu terapiju, a vremenski slijed praćenja također predstavlja ključni faktor.

Pretrage treće kategorije ili uvjetno hitne pretrage – pružaju dijagnostičku informaciju nakon što je
hitni pacijent stabiliziran, a vrijeme izvođenja laboratorijske pretrage može biti duže od jednog sata.
Važno je napomenuti da rezultati ovih pretraga mogu otkriti medicinski problem koji leži u osnovi
hitnog stanja pacijenta.

Bitno je naglasiti da za svaku traženu hitnu pretragu treba postojati opravdani razlog, a to su
dijagnoza, procjena težine bolesti i prognoza, te praćenje uspješnosti liječenja hitnog pacijenta.

VRSTE DOPUNSKIH PREGLEDA

Vrstu dopunskog pegleda odredjuje ljekar koji liječi bolesnika ali i medicinska sestra

odgovara za pravilno uzimanje i slanje materijala za laboratorijske analize.Za laboratorijske
analize kod raznih oboljenja uzima se onaj materijal u kome se mogu naći izazivači oboljenja te
se takav materijal naziva dijagnostički materijal

Dijagnostički materijal kao krv, stolica, urin povraćene sadržine uzima sestra Ostale

dobijene punkcijama   uzima ljekar   ali medicinska   odgovara za njegovo pripremanje i slanje u
laboratoriju. Od pravilnog uzimanja i pripremanja zavisi  tačnost dobijenih rezultata zato se sestra
mora pridržavati sledećeg—da se materijal uzima   u ono vrijeme kada   se smatra da se izazivač
nalazi u njemu, da se iz materijala uzima   najsumnjiviji i najkarakteristični dio   da se materijal
najbržim i najkraćim putem odmah nakon uzimanja dopremi do laboratorije.

Materijal se uzima u odgovarajuće laboratorijske posude koje prema vrsti pregleda moraju

biti sterilni ili hemijski čisti. Uz materijal ide i propratnica sa bolesnikovim podacima. Rezultati
dobijeni iz laboratorije daju se ljekaru koji liječi bolesnika i oni se čuvaju sa ostalom medicinskom
dokumentacijom u istoriji bolesti.

OPSTA UPUTSTVA ZA PRIPREMU PACIJENTA PRE UZIMANJA KRVI

• 1 dan prije uzimanja uzorka krvi izbjegavati intenzivnu fizičku aktivnost. ne jesti premasnu
hranu.

• veče prije davanja krvi, nakon 22 sata ne jesti, piti alkohol, ne pušiti.

• upotrebu lijekova za koje se zna da značajno utiču na koncentraciju mjerenog analita, ako je
moguće i u dogovoru sa ljekarom treba izbjegavati dva dana prije vađenja krvi.

Određivanje gvoždja



dva dana prije uzimanja krvi ne piti sokove obogaćene vitaminima ukoliko je pacijent pod

terapijom preparatima gvožđa, kontrola gvožđa u serumu izvodi se najmaje nedelju dana

nakon peroralnog uzimanja preparata gvožđa, tri dana nakon primanja intravenoznih

preparata, mjesec dana nakon intramuskularnog primanja gvožđa.

POTREBNA OPREMA



Rukavice za jednokratnu upotrebu



tupferi vate sa dezinfekcionim sredstvom ( 70% alkohol)



stalak sa potrebnim epruvetama- zavisno od vrste analize za koju se uzima uzorak krvi



adapter



vacutainer igle



Esmarhova poveska



kompresa ili papirna vata



bubrežnjak ( za odlaganje upotrebljenog materijala)

POSTUPAK UZIMANJA UZORKA VENSKE KRVI

Nakon pripreme pribora, popunjavanja uputa, pripreme medicinske sestre ( oprati ruke i navući
rukavice), identifikacije pacijenta ( kome se objasni cilj intervencije), pristupa se uzimanju krvi za
analizu. Preporučuje se uzimanje krvi pomoću vacutainer sistema, ali ukoliko to nije moguće
( slaba vena) krv se može uzeti špricem i iglom ili baby sistemom.

Prije uboda izvršiti procjenu koja je vena najpogodnija za punkciju, dobro je palpirati, nakon toga
izvršiti dezinfekciju mjesta uboda i pažljivo punktirati. Kroz iglu adaptera može se na isti ubod
uzeti krv u više epruveta zavisno od vrste analiza koje se zahtevaju.

Ukoliko se krv uzima pomoću šprica, prije ubacivanja krvi u epruvetu promijeniti iglu i ne ubacivati
krv pod pritiskom ( pustiti da se krv sliva niz zid epruvete) i ne na silu, zbog moguće hemolize.
Nakon uzimanja uzorka krvi zbrinuti pacijenta i reći mu da pritisne mjesto uboda par minuta u cilju
zaustavljanja krvarenja.

Raspremiti upotrebljeni materijal i propisno ukloniti upotrijebljene igle. Poslati uzorak krvi uz
propisno popunjen uput u laboratoriju.

POSTUPAK UZIMANJA UZORKA KAPILARNE KRVI

Kapilarna krv se dobija ubodom: vrha domalog prsta ruke jagodice uva, stopala – lateralna ili
medijalna površina stopala ( kod novorođenčadi i male dece). Ubodno mjesto prebriše se 70%
alkoholom, sačeka se da se osuši i izvrši ubod lancetom na dubini od 2.5 mm. Krv se uzima u
mikrotube ili cjevčice ( za određivanje krvne slike, glikemije i dr.)

Slika 2. Kapilarno uzorkovanje krvi

POSTUPAK UZIMANJA UZORKA ARTERIJSKE KRVI

Z a određivanje acido-bazne ravnoteže (gasne analize) krv se uzima punkcijom arterija ili arteriola

Arterijska krv se dobija punkcijom: radijalne arterije – najčešće, brahijalne ili femoralne arterije

POSTUPAK UZIMANJA KRVI ZA HEMOKULTURU

Postoje tri vrste podloga (bočica ) za hemokulturu:

1. Podloga za aerobnu hemokulturu

2. Podloge za anaerobnu hemokulturu

3. Podloge za hemokulturu kod djece i kod osoba kod kojih se ne može uzeti dovoljna količina krvi.

Bris ždrijela

Postupak

•   Pacijent   sjedi   ili   leži   sa   blago   zabačenom   glavom.   Objasniti   mu   proceduru   i   zamoliti   ga   za
saradnju- da jako otvori usta. • Mala djeca sjede u krilu roditelja koji mu pridržava glavu. • Pažljivo
otvoriti bris epruvetu i izvaditi štapić vodeći računa da se ne desteriliše. Nedominantnom rukom
jezik   pritiskati   nadole   pomoću   sterilne   špatule.   Pri   uzimanju   brisa   štapić   rotirati   oko   osovine
uzimajući   materijal   ne   samo   sa   površine,   već   i   iz   dubljih   slojeva   –   naslaga.   •   Raspremiti
upotrebljeni materijal. • Intervenciju upisati na listu.

Bris nosa

• Pacijent sjedi ili leži sa blago zabačenom glavom. • Objasniti mu proceduru i zamoliti ga za
saradnju. • Mala djeca sjede u krilu roditelja koji mu pridržava glavu. • Pažljivo otvoriti bris
epruvetu i izvaditi štapić vodeći računa da se ne desteriliše. • Pri uzimanju brisa štapić rotirati oko
osovine uzimajući materijal iz nosnih šupljina. • Raspremiti upotrijebljeni materijal. • Intervenciju
upisati na listu.

Bris rane

Bris rane uzeti samo kada smo u nemogućnosti da uzmemo uzorak tkiva ili aspirat (koji su
pogodniji za izolaciju uzročnika infekcije). Naj prije površinski eksudat prebrisati sterilnim brisom
natopljenim sterilnim 0,9% Na Cl. • Uzorak uzeti prebrisavanjem iz dubine lezije, sa dna rane ili
tkiva uz ivicu rane, pazeći da se ne dotakne okolina kože i uzorak kontaminira. • Raspremiti
upotrebljeni materijal. • Intervenciju upisati na listu.

Bris vežnjače

•Bris ovlažiti sterilnim 0,9% NaCl –om . •Uzorkovati sadržaj iz konjuktivalne kese, vodeći računa
da se ne dotakne koža kapaka. Za svako oko koristiti posebnu bris epruvetu. •Poželjno je da kod
infekcije jednog oka uzmemo bris i drugog oka. •Raspremiti upotrebljeni materijal. •Intervenciju
upisati na listu.

. Bris spoljašnjeg ušnog kanala

Brisom navlaženim sterilnim 0,9 % NaCl očistiti kruste i izumrle ćelije iz ušnog kanala Drugim
brisom uzeti uzorak rotiranjem po koži ušnog kanala. • Raspremiti upotrebljeni materijal. •
Intervenciju upisati na listu

PLASIRANJE SONDE, ISPIRANJE ŽELUCA

CILJ: Putem plasirane sonde omogućiti eliminaciju (aspiraciju) želudačnog sadržaja, ispiranje
želuca ( kod akutnih intoksikacija), ishranu ili unos medikamenta . Intervenciju izvodi lekar, sestra
asistira. Izuzetno intervenciju može obaviti i iskusna i edukovana medicinska sestra. U slučaju
postojanja anamnestičkih podataka o anomalijama ili devijacijama intervenciju isključivo izvodi
lekar.

Slika 3. Plasiranje sonde

MERE PREDOSTROŽNOSTI

• Provjeriti da li pacijent ima zubnu protezu ili vještačku vilicu.

• Provjeriti eventualno postojanje devijacije nosa. Kontraindikacija za postavljanje sonde su teže
povrede lica ili vilica.

• Ukoliko je pacijent poremećene svijesti ili jako uznemiren obezbediti pomoć druge osobe. • Da bi
se izbjeglo savijanje sonde najbolje je da sonda bude hladna ( držati je prije postavljanja u
frižideru).

• Utvrditi da li se postavlja gastrična ili nazogastrična sonda.

• Ako pri postavljanju sonde pacijent počne da kašlje i pomodri momentalno je odstraniti, jer je
sonda zapala u disajne puteve.

LABORATORIJSKE TEHNIKE

Centrifuga

Ova metoda u   laboratoriji   je   posebno   korisna   prilikom   dobijanja smeše pri   kojoj   je
jedna supstanca sitno dispergovana u   drugoj,   odnosno   u rastvaraču.   Praktično   postoje   dva   tipa
centrifuga: sitaste i sedimentacione.   U   laboratoriji   se   češće   koriste   ove   druge.   Moć   odvajanja
centrifuge zavisi od broja njenih obrtaja. Ručnim centrifugama se može postići do 1.000 obrtaja u
minuti, dok se centrifugama koje rade uz pomoć struje može postići deset puta više obrtaja. Ovakve
centrifuge su, za razliku od ručnih, zaštićene i predviđen je oprez u radu sa njima. Postoje i ultra-
centrifuge koje se primenjuju pri istraživanju proteina i virusa, na primer i one mogu dostići i do
60.000 obrtaja u minuti

Gasna hromatografija

Gasna hromatografija

(GC) ili

Gasno-tečna hromatografija

(GLC), je hromatografska metoda

razdvajanja i detekcije organskih jedinjenja. Kod ove instrumentalne metode mobilna faza je i
ujedno noseći gas, obično inertan (najčešće argon ilihelijum) ili gas koji ne reaguje sa ispitivanim
uzorkom (najčešće azot) a stacionarna faza je lepeza izbora od molekulskog sita pa do kapilarnih
kolona presvučenih viskoznom tečnošću ili mikroskopskim slojevima polime ra

[1]

. Instrument koji se

koristi kod ovih tehnika, gasno hromatografskog razdvajanja i analize, se naziva

gasni hromatograf

Gasna hromatografija je različita tehnika od drugih vrsta hromatografije kao što su HPLC ili TLC.
Osnovna razlika je u načinu prolaska ispitivane supstance kroz kolonu, uzorak je uvek u gasnom
stanju. Kod punjenih kolona uzorak prolazi kroz stacionarnu fazu i komponente uzorka bivaju
zadržane različito vreme u koloni u zavisnosti od veličine molekula. Kod kapilarnih kolona je
veoma slično, samo što se vreme zadržavanja reguliše sa zidovima kolone koje mogu biti
presvučene sa različitom vrstom stacionarnih faza i na taj način komponente uzorka bivaju zadržane
i razdvojene jedno od druge i to vreme zadržavanja (vreme detektovanja) se zove retenciono vreme

Gasni hromatograf je instrument koji se u hemijskoj analizi koristi za razdvajanje

komponenti iz smeše datog uzorka. Princip gasno hromatografske analize je u prolasku uzorka
(nošen gasom nosačem) kroz kolonu koja razdvaja uzorak na komponente u zavisnosti od fizičkih i
hemijskih   osobina   komponenti   i   njihovih   mogućih   uzajamnih   odnosa   sa   stacionarnom   fazom,
kolumskim punjenjem. Razdvajanjem komponenata smeše, različitim vremenskim zadržavanjem
komponenti u koloni (svaka komponenta ima svoje retenciono vreme) i njihovom detekcijom se
vrši   identifikacija   pojedinih   komponenti.   Na   kraju   kolone   je   detektor   koji   električnim   putem
registruje   pojedine   komponente   uzorka.   Brzina   prolaska   uzorka   kroz   kolonu   se   određuje
temperaturom kolone u peći i podešavanjem brzine prolaska nosećeg gasa(flow rate).

Prilikom gasno hromatografske analize preko injektora se u kolonu

sa mikro špricem ubacuje tačno poznata zapremina uzorka (zapremina je izražena u mikrolitrima
(µL). Tu dalje ulogu nosioca preuzima gas nosač, koji uzorak pronosi kroz kolonu. Protok gasa
nosača je i dalje stabilan ali uzorak se razlaže na sastavne delove zbog različitih adsorbcionih
sposobnosti pojedinih komponenti uzorka. Povećavanjem dužine kretanja pojedinih komponenti
kroz kolonu, povećava se i distanca između njih, tako da u idealnom slučaju, prilikom izlaska
uzorka iz kolone i stizanja do detektora, sve komponente uzorka su jasno razdvojene i svaka
posebno nailazi na detektor. Pomoću detektora, i vremena izlaženja, se identifikuje svaka pojedina
komponenta i koncentracija svake u datom uzorku.

Autosempler ili automatsko uzorkovanje može biti ili je deo gasnog hromatografa koji

automatski uzima uzorak koji se ispituje i ubacuje ga u injektor. Prednost autosemplera nad
manualnim uzorkovanjem je u ponovljivosti i optimizaciji vremena, što je jedan od bitnih faktora za
određivanje prirode ispitivanog uzorka i njenih komponenti.

Postoji veliki broj različitih autosemplera i oni se dele po:



kapacitetu (preciznosti ili ponovljivisti),



tehnologijskoj upotrebi (XYZ robot VS rotating/SCARA-robot) ili



po prirodi analize koja može biti:



Tečna



Sa statičnom glavom — tehnologija sa brizgalicama



Sa dinamičkom glavom — tehnolohija sa promenljivom uzorkivačkim linijama



SPME

(Solid phase microextraction), tehnika razvijena na Univerzitetu

u Vaterlu (University of Waterloo,UW), Ontario, Kanada tokom 1990.ih.

Delovi gasnog hromatogrfa:



Boca sa gasem nosačem



Ventil, regulator pritiska



Injektor



Peć, regulator temperature



Kolona



Detektor



Monitor ili štampač

Injektor, kolona i detektor se moraju nalaziti u kontrolisanom termostatičnom delu gasnog
hromatografa

Biološki bezbedni kabineti klase II Kako je uptreba kultura ćelija i tkiva u svrhe širenja virusa i
druge svrhe rasla, nije se više smatralo zadovoljavajućim da nesterilisani vazduh iz prostorije
prelazi preko radne površine. Biološki bezbedni kabinet klase II dizajniran je ne samo da pruži
osoblju zaštitu, već i da zaštiti materijale sa radne površine od kontaminiranog vazduha prostorije.
Biološki bezbedni kabineti klase II, kojih ima četiri vrste (A1, A2, B1 i B2), razlikiuju se od
biološki bezbednih kabineta klase I u tome što dozvoljavaju da jedino vazduh propušten kroz HEPA
filter (sterilan) prelazi preko radne površine. Biološki bezbedni kabineti klase II mogu se upotrebiti
za rad sa infektivnim agensima grupe rizika 2 i 3. Biološki bezbedni kabineti klase II mogu se
upotrebiti za rad sa infektivnim agensima rizične grupe 4 kada se koriste odela sa pozitivnim
pritiskom. Biološki bezbedni kabinet klase II tipa A1

Biološki bezbedni kabinet klase II tipa A1

Unutrašnji ventilator uvlači vazduh iz prostorije (vazduh dotoka) u kabinet kroz prednji

otvor i na prednju prijemnu rešetku. Brzina uvlačenja ovog vazduha treba da iznosi najmanje 38 m/s
na prednjoj strani prednjeg otovra. Vazduh dotoka onda prolazi kroz HEPA filter pre nego što krene
nadole preko radne površine.

Dok vazduh teče nadole on se ‘deli’ na oko 6-10 cm od radne površine, pri čemu jedna

polovina vazduha koji teče nadole prolazi kroz prednju ispusnu rešetku, a druga prolazi kroz zadnji
ispusna rešetka. Bilo koje čestice aerosola nastale na radnoj površini hvataju se ovim mlazom
vazduha nadole i propuštaju kroz prednju ili zadnu ispusnu rešetku, pružajući tako nijviši nivo
zaštite proizvoda. Vazduh se potom ispušta kroz zadnji plenum u prostor između ulaznog i ispusnog
filtera smešten na vrhu kabineta. Zahvaljujući relativnoj veličini ovih filtera, oko 70% vazduha
ponovo cirkuliše kroz ulazni HEPA filter nazad u radni prostor; preostalih 30% prolazi kroz ispusni
filter u prostoriju ili napolje. Ispusni vazduh iz biološki bezbednog kabineta klase II tipa A1 može
se ponovo vratiti u prostoriju ili ispustiti van zgrade kroz a prstenastu vezu prema određenom
kanalu ili kroz sistem za ispust vazduha zgrade. Ponovo cirkulisanje ispusnog vazduha kroz
prostoriju ima tu predost da smanjuje

Klasa II tipa A2 sa ispustom napolje B1 i B2 biološki bezbedni kabineti Klasa IIA2 sa ispustom
napolje, IIB1 i IIB2

Biološki bezbedni kabineti su varijacije tipa IIA1. Njihove karakteristike, zajedno sa

karakteristikama klase I i klase III biološki bezbednih kabineta, prikazane su u tabeli 9. Svaka
varijacija omogućuje da se biološki bezbedni kabinet upotrebi u specijalne svrhe (vidi tabelu 8). Ovi
biološki bezbedni kabineti razlikuju se jedan od drugog u nekoliko aspekata: brzina uvlačenja
vazduha kroz prednji otvor; količina ponovo cirkulisanog vazduha preko radne površine i
ispuštenog iz kabineta; ispusni sistem, koji određuje da li se vazduh iz kabineta ispušta u prostoriju,
ili napolje, kroz namenjeni ispusni sistem ili kroz ispusni sistem zgrade; i određivanje pritiska (da li
kabineti imaju imaju biološki kontaminirane cevi i plenume pod negativnim pritiskom, ili imaju
biološki kontaminirane cevi i plenume okružene cevima i plenumima sa negativnim pritiskom).
Detaljan opis različitih biološki bezbednih kabineta klase IIA i II B može se dobiti iz referenci (7) i
(8), kao i iz brošura proizvođača

Biološki bezbedni kabinet klase III

Ovaj tip pruža najviši nivo lične zaštite i koristi se za agense rizične grupe 4. Svi otvori su

hermetički zatvoreni. Dovodni vazduh je propušten kroz HEPA filter a ispusni vazduh prolazi kroz
dva HEPA filtera. Tok vazduha održava se ispusnim sistemom koji je van kabineta, i koji održava
negativni pritisak u unutrašnjosti kabineta (oko 124.5 Pa).

Pristup radnoj površini obavlja se uz pomoć debljih, nepoderivih gumenih rukavica, koje su

prikačene za otvore u kabinetu. Biološki bezbedni kabinet klase III treba da ima prikačenu prolaznu
kutiju koja se može sterilisati i koja je opremljena HEPA filtriranim ispustom. Kabinet klase III
može se povezati na autoklav sa duplim vratima koji se koristi za dekontaminaciju svih materijala
koji ulaze ili izlaze iz kabineta. Nekoliko kutija sa rukavicama može se prikačiti kako bi se
produžila radna površina. o prečnika 2.5 cm se ostavlja između prstena i kućišta za ispust iz
kabineta.

Ovaj mali otvor omogućuje da vazduh iz prostorije takođe bude usisan u sistem za ispust

vazduha zgrade. Kapacitet ispusta vazduha mora biti dovoljan da obuhvati kako vazduh iz prostorije
tako i ispust iz kabineta. Prsten mora biri pokretljiv ili projektovan da omogući testiranje
funkcionisanja kabineta. U principu, na učinak prstenasto vezanog biološki bezbednog kabineta
fluktuiranja vazduha zgrade ne utiču mnogo.

Biološki bezbedni kabineti klase IIB1 i II B2 su čvrsto povezani na ventilacioni kanal, tj.

čvrsto povezani bez ikakvih otvora, na sistem za ispust vazduha zgrade, ili po mogućstvu, na
posebni izduvni sistem. Sistem za ispust vazduha zgrade mora tačno da odgovra zahtevima protoka
vazduha koje je naveo proizvođač, kako za zapreminu, tako i za statički pritisak. Izdavanje
sertifikata za rad biološki bezbednih kabineta čvrsto povezanih na ventilacioni kanal zahteva više
vremena nego što je to slučaj kod biološki bezbednih kabineta koji recikliraju vazduh u prostoriju ili
koji su povezani preko prstenaste veze. Izbor biološki bezbednog kabineta

Treba obezbediti 30cm čistog prostora iza i sa svake strane kabineta kad god je to moguće

da bi se omogućio lak pristup i održavanje. Da bi se omogućilo precizno merenje brzine vazduha
kroz ispusni filter i zamene ispusnog filtera može biti potreban prostor od 30 do 35 cm iznad
kabineta. Operateri

Ukoliko se biološki bezbedni kabineti ne koriste propisno, koristi od njihove zaštite mogu

biti u velikoj meri smanjene. Operateri treba da budu pažljivi i održavaju integritet dotoka vazduha
sa prednje strane kada stavljaju ruke u kabinete i izvlače ih. Ruke treba uvlačiti i izvlačiti polako,
vertikalno u odnosu na prednji otvor. Rukovanje materijalima - 58 - unutar biološki bezbednih
kabineta treba započeti oko 1 minut posle uunutar biološki bezbednih kabineta treba započeti oko 1
minut posle uvlačenja šaka i ruku da bi se kabinetu omogućilo da se prilagodi i ‘vazduhom očisti’
površinu šaka i ruku.

Broj pokreta preko prednjeg otvora teba smanjiti na minimalni i to tako što sve neophodne

predmete treba uneti u kabinet pre početka rada. Postavljanje materijala Prednja ulazna rešetka
biološki bezbednih kabineta klase II ne sme se blokirati papirom, opremom ili drugim predmetima.
Materijale koje treba uneti u kabinet treba površinski dekontaminirati 70% alkoholom. Rad se može