KOMPANIJSKO PRAVO
NOVI ZAKON O PRIVREDNIM DRUŠTVIMA (sl.glasnik
RS”, br.36/11 i 99/11) statusne promene, promene pravne forme, prestanak i
druga pitanja od značaja za njihov položaj, kao i pravni
položaj preduzetnika
I PRIVREDNIH
POJAM I REGISTRACIJA PRIVREDNIH
Privredno društvo je pravno lice koje obavlja delatnost u cilju sticanja dobiti.
Društvo stiče svojstvo pravnog lica registracijom u skladu sa zakonom kojim se
ureĐuje registracija privrednih subjekata.
DELATNOST PRIVREDNIH DRUŠTAVA
Društvo ima pretežnu delatnost, a može obavljati i sve druge delatnosti koje nisu
zakonom zabranjene nezavisno od toga da li su odreĐene osnivačkim aktom,
odnosno statutom.
Posebnim zakonom može se usloviti registracija ili obavljanje odreĐene delatnosti
izdavanjem prethodnog odobrenja, saglasnosti ili drugog akta nadležnog organa.
FORME PRIVREDNIH DRUŠTAVA
Pravne forme društva su:
1) ortačko društvo;
2) komanditno društvo;
3) društvo s ograničenom odgovornošću;
4) akcionarsko društvo.
ČLANOVI DRUŠTVA
Lica koja osnivaju društvo i lica koja mu naknadno pristupe su:
1) u ortačkom društvu - ortaci;
2) u komanditnom društvu - komplementari i komanditori;
3) u društvu s ograničenom odgovornošću – članovi društva sa
ograničenomodgovornošću;
4) u akcionarskom društvu - akcionari.
Član društva može biti fizičko i pravno lice.
OSNIVAČKI AKT, STATUT I UGOVORI U VEZI SA DRUŠTVOM
Osnivački akt je konstitutivni akt društva koji ima formu odluke o osnivanju ako
društvo osniva jedno lice ili ugovora o osnivanju ako društvo osniva više lica.
Osnivački akt i statut sačinjavaju se u pisanoj formi i registruju se u skladu sa
zakonom o registraciji.
Osnivački akt ortačkog društva, komanditnog društva i društva s ograničenom
odgovornošću menja se odlukom ortaka, komanditora i komplementara, odnosno
skupštine, u skladu sa ovim zakonom.
Akcionarsko društvo pored osnivačkog akta ima i statut kojim se ureĐuje
upravljanje društvom i druga pitanja u skladu sa zakonom o privrednim
društvima, ako posebnim zakonom nije drugačije propisano.
IZMENE OSNIVAČKOG AKTA I STATUTA
Osnivački akt ortačkog društva, komanditnog društva i društva s ograničenom
odgovornošću menja se odlukom ortaka, komanditora i komplementara, odnosno
skupštine, u skladu sa zakonom o privrednim društvima.
Osnivački akt akcionarskog društva ne menja se.
Statut akcionarskog društva menja se odlukom skupštine, odnosno drugog organa.
Zakonski zastupnik društva je u obavezi da nakon svake izmene osnivačkog akta,
odnosno statuta sačini i potpiše prečišćeni tekst tih dokumenata.
Izmene osnivačkog akta i statuta, kao i prečišćeni tekstovi tih dokumenata nakon
svake takve izmene, registruju se u skladu sa zakonom o registraciji.
UGOVORI U VEZI SA DRUŠTVOM
Član društva može zaključiti ugovor sa jednim ili više članova istog društva kojim
se regulišu njihovi meĐusobni odnosi u vezi sa društvom, ako ovim zakonomnije
drugačije odreĐeno.
Ugovor se zaključuje u pisanoj formi.
Ugovorom članovi društva koji su ga zaključili mogu urediti:
1) posebne obaveze tih članova prema društvu;
2) prava i obaveze tih članova u vezi sa prenosom udela odnosno akcija;
3) kako će glasati u skupštini, po odreĐenim ili svim pitanjima;
4) način preraspodele dobiti izmeĐu tih članova;
5) način rešavanja blokade u odlučivanju;
6) druga pitanja od značaja za njihove meĐusobne odnose.
DEJSTVA UGOVORA U VEZI SA DRUŠTVOM
Ugovor proizvodi dejstvo isključivo izmeĐu članova društva koji su ga zaključili.
Ugovor u slučaju ortačkog društva naziva se ugovor ortaka, u slučaju
komanditnog društva i društva s ograničenom odgovornošću ugovor članova, a u
slučaju akcionarskog društva ugovor akcionara.
ODGOVORNOST ZA OBAVEZE DRUŠTVA
Članovi društva odgovaraju za obaveze društva u skladu sa odredbama ovog
zakona koje ureĐuju pojedine pravne forme društva, kao i u slučajevima iz člana
Uz poslovno ime privrednog društva u postupku likvidacije dodaje se oznaka „u
likvidaciji”.
OGRANIČENJA U POGLEDU POSLOVNOG IMENA
Poslovno ime društva ne može biti takvo da:
1) vreĐa javni moral;
2) može izazvati zabludu u pogledu pravne forme društva;
3) može izazvati zabludu u pogledu pretežne delatnosti društva.
Poslovno ime koje ne ispunjava navedene uslove ne može se registrovati u
registru privrednih subjekata.
ZAŠTITA NAZIVA DRUŠTVA
Naziv društva ne sme biti istovetan nazivu drugog društva i mora se razlikovati od
naziva drugog pravnog lica tako da ne izaziva zabludu o identitetu sa drugim
društvom.
ZASTUPANJE I ZASTUPNICI
Zakonski (statutarni) zastupnici društva u smislu ovog zakona su lica koja su ovim
zakonom kao takva odreĐena za svaki pojedini oblik društva.
Zakonski zastupnik društva može biti fizičko lice ili društvo registrovano u
Republici Srbiji.
Društvo mora imati najmanje jednog zakonskog zastupnika koji je fizičko lice
Osim zakonskih zastupnika, zastupnici društva u smislu ovog zakona su i lica koja su aktom
ili odlukom nadležnog organa društva ovlašćena da zastupaju društvo i kao takva
registrovana u skladu sa zakonom o registraciji.
PUNOMOĆNICI PO ZAPOSLENJU
Lica koja kao zaposleni u društvu rade na poslovima čije obavljanje u redovnom
poslovanju uključuje i zaključenje ili ispunjenje odreĐenih ugovora ili
preduzimanje drugih pravnih radnji, ovlašćena su da kao punomoćnici društva
zaključuju i ispunjavaju te ugovore, odnosno preduzimaju te pravne radnje u
granicama poslova na kojima rade bez posebnog punomoćja.
Pod pojmom zaposlenog u smislu ovog zakona smatra se fizičko lice koje je u
radnom odnosu u društvu, kao i lice koje nije u radnom odnosu u društvu, ako
obavlja funkciju u društvu.
PROKURA
Prokura je poslovno punomoćje kojim društvo ovlašćuje jedno ili više fizičkih lica
da u njegovo ime i za njegov račun zaključuju pravne poslove i preduzimaju druge
pravne radnje.
Izuzetno, prokura se može izdati i samo za ogranak društva.
Prokura je neprenosiva i prokurista ne može dati punomoćje za zastupanje drugom
licu.
Prokura se izdaje odlukom ortaka, komanditora i komplementara, odnosno
skupštine, ako osnivačkim aktom odnosno statutom nije drugačije odreĐeno.
Prokurista se registruje u skladu sa zakonom o registraciji
OGRANIČENJA PROKURE
Prokurista ne može bez posebnog ovlašćenja da:
1) zaključuje pravne poslove i preduzima pravne radnje u vezi sa sticanjem,
otuĐenjem ili opterećenjem nepokretnosti i udela i akcija koje društvo poseduje
udrugim pravnim licima;
2) preuzima menične obaveze i obaveze jemstva;
3) zaključuje ugovore o zajmu i kreditu;
4) zastupa društvo u sudskim postupcima ili pred arbitražom
ODGOVORNOST I OGRANIČENJA ZA ZASTUPNIKE,
PUNOMOĆNIKE PO ZAPOSLENJU I
PROKURISTE
Zastupnik društva, punomoćnik po zaposlenju i prokurista odgovaraju za štetu
koju nanesu društvu prekoračenjem granica svojih ovlašćenja ne odgovaraju za
štetu ako su postupala u skladu sa odlukom nadležnog organa društva, odnosno
ako su njihove radnje naknadno odobrene od strane tog organa.
IMOVINA I KAPITAL DRUŠTVA
Imovinu društva u smislu ovog zakona čine stvari i prava u vlasništvu društva,
kao i druga prava društva.
Neto imovina (kapital) društva jeste razlika izmeĐu vrednosti imovine i obaveza
društva.
Osnovni (registrovani) kapital društva je novčana vrednost upisanih uloga članova
društva u društvo koja je registrovana u skladu sa zakonom o registraciji.
ULOZI U DRUŠTVO
Ulozi u društvo mogu da budu novčani i nenovčani i izražavaju se u dinarima.
Nenovčani ulozi mogu biti u stvarima i pravima, ako zakonom za pojedine forme
društava nije drugačije odreĐeno.
Po osnovu preuzete obaveze unošenja uloga u društvo, lica stiču udeo odnosno
akcije društva.
Ulozi koji su uplaćeni, odnosno uneti u društvo postaju imovina društva.
UTVRĐIVANJE VREDNOSTI NENOVČANOG ULOGA
Vrednost nenovčanog uloga utvrĐuje se:
PoslovoĐenje može biti opšte ili ograničeno na jedno ili više izdvojenih mesta
obavljanja delatnosti.
PoslovoĐa mora biti u radnom odnosu kod preduzetnika i ima svojstvo
zakonskog zastupnika u skladu sa ovim zakonom.
PoslovoĐa se registruje u skladu sa zakonom o registraciji.
PREKID OBAVLJANJA DELATNOSTI
Preduzetnik je u obavezi da o periodu prekida obavljanja delatnosti istakne
obaveštenje na mestu u kome obavlja delatnost.
Prekid obavljanja delatnosti se registruje u skladu sa zakonom o registraciji i ne
može se utvrĐivati retroaktivno.
IMOVINA I ODGOVORNOST ZA OBAVEZE
Preduzetnik za sve obaveze nastale u vezi sa obavljanjem svoje delatnosti
odgovara celokupnom svojom imovinom i u tu imovinu ulazi i imovina koju stiče
u vezi sa obavljanjem delatnosti.
Odgovornost za obaveze ne prestaje brisanjem preduzetnika iz registra.
GUBITAK SVOJSTVA PREDUZETNIKA
Preduzetnik gubi svojstvo preduzetnika brisanjem iz registra privrednih subjekata.
Brisanje preduzetnika iz registra vrši se zbog prestanka obavljanja delatnosti.
Preduzetnik prestaje sa obavljanjem delatnosti odjavom ili po sili zakona.
Brisanje iz registra se ne može vršiti retroaktivno.
PRESTANAK PO SILI ZAKONA
Preduzetnik prestaje sa radom po sili zakona u sledećim slučajevima:
1) smrću ili trajnim gubitkom poslovne sposobnosti;
2) istekom vremena, ako je obavljanje delatnosti registrovano na odreĐenovreme;
3) ako mu je poslovni račun u blokadi duže od dve godine, na osnovu zahteva za
brisanje preduzetnika iz registra koji podnese Narodna banka Srbije ili Poreska
uprava;
4) ako je pravnosnažnom presudom utvrĐena ništavost registracije preduzetnika;
5) ako mu je pravnosnažnom presudom, izvršnom odlukom nadležnog organa ili
suda časti komore u koju je učlanjen izrečena mera zabrane obavljanja delatnosti;
6) u slučaju prestanka važenja odobrenja, saglasnosti ili drugog akta nadležnog
organa koji je u skladu sa ovim zakonom, posebnim zakonom propisan kao uslov
za registraciju;
7) u drugim slučajevima propisanim zakonom.
KONTINUITET OBAVLJANJA DELATNOSTI
OD STRANE
NASLEDNIKA
