Izvori i metode regrutovanja ljudskih resursa u savremenoj ekonomiji

UNIVERZITET SINGIDUNUM

DEPARTMAN ZA POSLOVNU EKONOMIJU

IZVORI I METODE REGRUTOVANJA LJUDSKIH

RESURSA U SAVREMENOJ EKONOMIJI

- DIPLOMSKI RAD-

Mentor:

Student:

Prof. dr Jelena Boljanović Đorđević

222/08

S A D R Ž A J

UVOD

1. MENADŽMENT

1.1. Menadžeri

1.2. Strategija

1.3. Formulisanje strategije

2. MENADŽMENT LJUDSKIH RESURSA

2.1. Pojam i nastanak menadžmenta ljudskih resursa

2.2. Ljudski resursi kao jedan od ključnih resursa preduzeća

2.3. Ciljevi upravljanja ljudskim resursima

2.4. Ljudski resursi kao izvor konkurentske prednosti preduzeća

2.5. Uticaj savremenog okruženja na upravljanje ljudskim resursima 15

3.LJUDSKI RESURSI U FUNKCIJI STRATEGIJSKOG MENADŽMENTA 18

3.1. Planiranje ljudskih resursa

3.2. Analiza posla

3.3. Regrutovanje potencijalnih kandidata

3.4. Selekcija kandidata

3.5. Obuka i razvoj zaposlenih

3.6. Nagrađivanje zaposlenih

3.7. Motivacija zaposlenih kao deo upravljanja ljudskim resursima

IZVORI I METODE REGRUTOVANJA I SELEKCIJA U KOMPANIJI
„GORENJE“ D.O.O.

ZAKLJUČAK

LITERATURA

1. Menadžment

Menadžment kao pojam predstavlja socijalnu tehnologiju, odnosno način da se

određena  zamisao  ostvari  pomoću  drugih.  Menadžment  je  disciplina  koja  se  može
primeniti  na  različite  organizacije,  a  disciplina  koja  se  bavi  upravljanjem  preduzećem  i
donošenjem  odluka  o  njegovom  poslovanju  naziva  se  poslovni  menadžment  ili
menadžment preduzeća. Osnovne faze procesa menadžmenta su planiranje, organizovanje,
vođenje i kontrola, mada se u faze mogu svrstati i predviđanje i odlučivanje. Menadžment
preduzeća  treba  da  poveća  vitalitet  preduzeća,  odnosno  da  omogući  preživljavanje  i
prosperitet preduzeća kao organizacije sa specifičnim ciljevima

. Povećanje vitaliteta znači

da menadžment treba da omogući povećanje preduzetne moći preduzeća, odnosno da
omogući rast sposobnosti stvaranja prinosa na bazi uspešne primene inovacija.

Preduzeće predstavlja je jednu od najbitnijih organizacija moderne civilizacije.

Predstavlja organizaciju ljudi i sredstava koji su integrisani zajedničkim ciljevima.
Preduzećem upravlja njegov menadžment i predstavlja disciplinu upravljanja preduzećem.

Menadžment predstavlja posledicu života ljudi u zajednici. Zato konstatacija da je

menadžment  star  koliko  i  ljudska  civilizacija  nije  sasvim  netačna.  Kao  posledica
menadžmenta nastajale su organizacije ljudi, od države, preko vojske, crkve, univerziteta,
pozorišta, sportskih klubova  i  brojnih  drugih. S obzirom da  su organizacije, usled uticaja
okruženja,  podložne  dezorganizaciji  i  nestajanju,  jedan  od  osnovnih  zadataka
menadžmenta  organizacije  je  da  dovede  do  rasta  stepena  organizovanosti  ljudi  i  na  taj
način  omogući  određenoj  organizaciji  da  izdrži  i  opstane  pod  uticajem  negativnih
tendencija  iz  okruženja  i  promena  koje  se  svakodnevno  nameću.  Na  te  negativne  uticaje
organizacije, bilo profitne ili neprofitne, moraju biti spremne kako bi opstale, rasle i zdravo
se  razvijale,  a  naravno  pri  tome  i  ispunjavale  svoje  osnovne  ciljeve.  Dobar  menadžment
proizvodi vitalne organizacije, loš menadžment omogućava samodestrukciju.

Moderni menadžment preduzeća karakteriše delegiranje autoriteta sa viši na niže

nivoe u organizacionoj strukturi. Takođe, ovo delegiranje autoriteta predstavlja
svojevsrstan vid komuniciranja kako između menadžera, tako i između menadžera i
podređenih. Menadžment ima 4 osnovne faze

1) Planiranje – podrazumeva da menadžeri razmišljaju o ciljevima i određenim

aktivnostima koji će doprineti njihovoj realizaciji unapred.

2) Organizovanje – kao što je već ranije pomenuto, organizacije predstavljaju

infrastrukturu za sprovođenje menadžerskih odluka i zato spadaju u veoma važnu aktivnost
menadžmenta. Bez adekvatne organizacije ni najispravnija odluka ne može da se sprovede
kako je isplanirano. Ova faza podrazumeva da menadžeri koordiniraju ljudske i materijalne

Đuričin D, Janošević S,: „

Menadžment i strategija

“, Ekonomski fakultet u Beogradu, 2012. godina

Petković M., Janićijević N., Bogićević Milikić B.:

„Organizacija“

, Ekonomski fakultet u Beogradu, 2008.

godina

resurse organizacije kako bi ostvarili postavljene ciljeve, pri čemu se podrazumeva da
efektivnostt jedne organizacije zavisi od njene sposobnosti korišćenja resursa.

3) Vođenje – označava način na koji menadžeri usmeravaju i utiču na

podređene članove organizacije, a njegove pretpostavke moraju biti komuniciranje i
uspostavljanje atmosfere poverenja kod podređenih članova.

4) Kontrola – kao aktivnost kontrola služi da identifikuje devijacije koje su

nastale u odnosu na ono što je planirano. Ona menadžerima daje sigurnost da organizacija
ide u prema definisanom cilju, a uočene devijacije se otklanjaju korektivnim akcijama.

Pored ovih osnovnih aktivnosti menadžment proces obuhvata i predviđanje i

odlučivanje.

Predviđanje

je aktivnost koja se koрisti kako bi se predviđanjem budućnosti

sagledao njen uticaj  na sadašnjost. Predviđanje, pre svega, doprinosi  boljem razumevanju
okruženja  u  kojem  organizacija  posluje  i  ukazuje  na  mogući  razvoj  događaja.  Faktori  iz
okruženja, direktno ili indirektno, negativno ili pozitivno utiču na poslovanje organizacije.
Povoljno  okruženje  karakteriše:  stabilnost,  brojnost  šansi,  rast  trišta,  značajne  ulazne
barijere,  male  izlazne  barijere,  mali  intenzitet  konkurencije  u  grani,  slaba  pregovaračka
pozicija  i  dobavljača  i  kupaca,  kao  i  male  mogućnosti  suspstitucije  proizvoda.  Međutim,
pored mirnog, stabilnog i predvidivog okruženja koje ima napred nabrojane karakteristike
ono  može  biti  veoma  neprijateljski  nastrojeno  prema  organizaciji,  a  to  se  dešava  kada  je
okruženje  nepredvidivo  i  kompleksno.  Tada  nijedna  organizacija,  bilo  profitna,  bilo
neprofitna,  ne  može  sa  sigurnošću  utvrditi  dalje  ponašanje  okruženja  i  njegov  uticaj  na
organizaciju.  Ukoliko  je  okruženje  stabilno  i  predvidivo  predviđanje  kao  aktivnost  nema
veliki  značaj.  Drugim  rečima,  predviđanje  kao  aktivnost  je  od  izuzetnog  značaja  u
nestabilnim  i  nepredvidivim  okruženjima  i  nema  dobrog  planiranja  bez  dobro  obavljene
aktivnosti predviđanja. Organizacija predviđa uticaj okruženja na njenu aktivnost tako što
prvo  sagledava  prirodu  tog  okruženja  (uključujući  sagledavanje  okruženja  sa  stanovišta
njegove stabilnosti, dinamičnosti i kompleksnosti promena), zatim ispituje uticaj okruženja
na  funkcionisanje  organizacije  (gde  se  sagledava  uticaj  različitih  varijabli  kao  što  su
političke,  ekonomske,  socijalne  i  tehnološke).  Kada  sagleda  prirodu  okruženja  i  njegov
uticaj  sopstveno  funkcionisanje  organizacija  analizira  svoje  značajne  konkurentske  snage
(što  podrazumeva  sagledavanje  već  pomenutih  barijera  ulaska  i  izlaska,  intenzitet
konkurencije, supstitute, pregovaračku moć raznih interesnih grupa i slično) i kada utvrdi
konkurentske snage organizacija  sagledava svoju  poziciju u okruženju, odnosno u okviru
grane i utvrđuje da li je rentabilnost ispod ili iznad proseka. Posle svih navedenih analiza
organizacija  utvrđuje  šanse  i  pretnje  iz  okruženja,  kao  i  interne  snage  i  slabosti  (SWOT
analiza). SWOT analiza predstavlja matricu koja preduzeću daje informacije o okruženju i
pomaže mu da donese odluke kako da sopstvene prednosti iskoristi za šanse koje postoje u
okruženju, koje će  mu pomoći da  izbegne opasnosti koje prete iz neosrednog okruženja  i
da  uradi  određene  radnje  koje  će  interne  slabosti  pretvoriti  u  šanse.  Predviđanje  u
menadžmentu  se  deli  na  tržišno,  koje  sagledava  potncijal  određenog  tržišta  i  predviđa
moguću  prodaju  na  njemu,  i  tehnološko,  koje  treba  da  na  vreme  predvidi  tehnološke

Iako se menadžeri često poistovećuju sa liderima u organizaciji između njih postoje

značajne razlike. Na Slici 3 su prikazane osnovne karakteristike i razlike između
menadžera i lidera, koje sve više dolaze do izražaja sa porastom uloge timskog rada u
organizacijama.

Slika 1

: Karakteristike i razlike lidera i menadžera

1.2. Strategija

Strategija

predstavlja jednu od odluka u procesu strategijskog menadžmenta.

Strategijski  menadžment  se  zato  može  shvatiti  kao  proces  u  čijem  središtu  se  nalazi
strategija,  odnosno  njeno  formulisanje,  vrednovanje  i  implementacija.  Strategija
predstavlja  skup  aktivnosti  koje  treba  preduzeti  da  bi  preduzeće  ostvarilo  postavljene
ciljeve. Postoje brojne definicije strategije, od kojih će biti navedene samo neke

„Kontinuelno uvođenje ideje vodilje za donošenje odluka u promenljivim
uslovima“ (

Von Moltke)

„Model za akcije i odluke“ (

Mintzberg i McHugh

)

„Način da se ostvare ciljevi organizacije“ (

Hatten

)

„Bazičan način ostvarivanja ciljeva organizacije“ (

Milisavljević

) i druge.

Iz navedenih definicija se može zaključiti da strategija ima nekoliko značenja:

strategija  je  plan  za  ostvarivanje  ciljeva  organizacije,  strategija  je  odgovor  na  ponašanje
protivnika, strategija je skup aktivnosti sa vremenskim planom, strategija polazi od načina
na  koji  se  preduzeće  pozicionira  u  odnosu  na  konkurente  i  strategija  je  perspektiva  u
smislu  načina  na  koji  stratezi  vide  preduzeće  u  odnosu  na  respektabilne  konkurente.
Strategijski  menadžment predstavlja disciplinu čiji  je zadatak  formulisanje, vrednovanje  i

Petković M., Janićijević N., Bogićević Milikić B.:

„Organizacija“

, Ekonomski fakultet u Beogradu, 2008.

godina

Đuričin D, Janošević S,: „

Menadžment i strategija

“, Ekonomski fakultet u Beogradu, 2012. godina

Menadžer

Lider

Kratkoročno orijentisan

Dugoročno orijentisan

Striktan pogled