Seminarski rad iz Računarskih mreža
Tema:
SERVERI - POJAM, VRSTE I PRIMENA U PRAKSI
SADRŽA
2
1. Uvod
Računarska mreža je pojam koji se odnosi na računare i druge uređaje koji su međusobno
povezani kablovima ili na drugi način, a u svrhu međusobne komunikacije i deljenja podataka. U
najjednostavnijem obliku, mrežu čine dva računara koja su povezana kablom, što im omogućava
da zajednički koriste podatke. Umrežavanje se, koliko god da je sofisticirano, zasniva na ovom
najjednostavnijem obliku. Možda ideja povezivanja dva računara kablom danas ne spada u
vrhunska dostignuća, ali u prošlosti je bila upravo to – vrhunsko dostignuće u oblasti
komunikacija. Računarske mreže su se razvile iz potrebe stalnog zajedničkog korišćenja
informacija. Računari su moćni zato što mogu da obrađuju ogromne količine podataka vrlo brzo.
Ipak, njihov ozbiljan nedostatak je što nemaju mogućnost efikasnog deljenja tih podataka sa
drugim računarima i korisnicima.
U osnovi, sve mreže imaju neke zajedničke komponente, funkcije i karakteristike. Ovde spadaju:
•
Serveri – računari koji opslužuju umrežene korisnike.
•
Klijenti – računari koji koriste zajedničke mrežne resurse.
•
Medijum – sredstvo kojim se računari povezuju.
•
Zajednički podaci – datoteke koje server obezbeđuje umreženim korisnicima na korišćenje.
•
Zajednički štampači i drugi mrežni uređaji – dodatni resursi koje obezbeđuju serveri.
•
Resursi – datoteke, štampači i drugi elementi koji se stavljaju na raspolaganje umreženim
korisnicima.
4
2.1. Server (računar)
Kada se pod pojmom server podrazumeva računar, to se uglavnom odnosi na računar koji
obavlja serverske poslove.
Server se može sastojati od standardnih hardverskih komponenti koje se ugrađuju u obične
desktop računare (PC – personal computer) u slučaju da programi (aplikacije) koji se izvršavaju
na serverima nisu složeni odnosno hardverski zahtevni. Serveri koji opslužuju složene programe
ili veliki broj korisnika zahtevaju specijalizovan hardver koji je optimizovan za upotrebu u
serverima.
Poseban hardver podrazumeva i hard diskove visokih performansi, prvenstveno brzine i
pouzdanosti. Procesorska brzina nije od ključne važnosti za servere pošto se većina servera bavi
uzlazno/izlaznim (I/O – input/output) operacijama i ne koristi grafički korisnički interfejs (GUI –
graphic user interface).
2.2. Server (program)
Pod serverom se podrazumeva program koji od klijenta preko mreže prima zahteve, obrađuje ih i
opet preko mreže šalje odgovore klijentu. Programi koji se koriste na serverima su posebno
razvijani za serverske operativne sisteme i potrebe server/klijent okruženja. Primeri serverskih
programa su DHCP, DNS, mail server, ruter i drugo.
2.3. Serverski operativni sistemi
Operativni sistemi koji se koriste na serverima su specijalno dizajnirani za servere. Na serverima
se najviše koriste Linux, Solaris i FreeBSD operativni sistemi koji su razvijeni po uzoru na
operativni sistem Juniks.
Koriste se i serveri iz Microsoft Windows porodice: Windows NT, Windows 2000, Server 2003.
Za operativne sisteme za servere karakteristično je:
•
bezbednost i pouzdanost
•
mogućnost rekonfigurisanja softvera i hardvera bez zaustavljanja sistema (ograničeno)
•
fleksibilnost mrežnog povezivanja
2.4. Grafičko okruženje
5
Većina server programa radi u pozadini i ne očekuje ulazne podatke od korisnika niti ispisuje
informacije na ekranu. Ovo je posledica toga da serveri komuniciraju samo sa klijent-računarima
preko računarske mreze. Zbog toga na serverima vrlo često nema potrebe za postojanjem
grafičkog radnog okruženja. A ne korišćenje takvog okruženja značajno oslobađa procesor
servera za svoje namenske zadatke.
2.5. Serveri na Internetu
Skoro cela Internet struktura bazira se na klijent-server modelu. Milioni servera spojenih servera
čine Internet i rade neprekidno opslužujući zahteve korisnika. Internet serveri pružaju usluge kao
sto su Web, e-mail, transfer podataka, chat i mnoge druge.
3. Podela servera i njihova primena
Server nije računar koji obavezno mora da ima instaliran serverski operativni sistem. Dakle,
računar sa instaliranim Windows 7 može biti server ukoliko se podesi tako u mreži i dodeli mu
se takva uloga.
Danas, može se reći da postoje dve grupe servera. Prvu grupu čine serveri koji u slučaju otkaza
ne utiču ključno na obavljanje posla, a drugu grupu čine serveri koji u slučaju otkaza ugrožavaju
poslovanje i koji u tom smislu moraju stalno da rade. Primer za prvu grupu servera bi bio recimo
print server koji omogućava računarima u mreži da mogu da koriste štampače priključene na
njega a primer za drugu grupu servera bi bio server na kome je instaliran program za proizvodnju
i koji u slučaju otkaza dovodo do zastoja u radu proizvodnog pogona.
Kao što smo već rekli na serveru može, a ne mora biti instaliran serverski operativni sistem. Ovo
zavisi od uloge servera i broja računara, odnosno korisnika koji će koristiti server. Tako da
recimo za malu kancelariju od 5 ljudi koja ima potrebu za računarom koji će olakšati pristup
različitim dokumentima može biti sasvim dovoljan Windows 7 ili neki Linux. Sa druge strane u
slučaju velikog broja korisnika koji moraju imati računar koji omogućava pristup programu za
poslovanje u svakom trenutku biće neophodan serverski operativni sistem kao što je Windows
Server 2012 R2. Serverski operativni sistemi su robusniji i sigurniji od operativnih sistema za
radne stanice. Ono što treba imati u vidu jeste da nabavka serverskog operatinog sistema znači
skup operativni sistem, skup hardver i skupe programe koji se instaliraju na serverskim
