1
VISOKA ŠKOLA ZA POSLOVNU
EKONOMIJU I PREDUZETNIŠTVO
SEMINARSKI RAD
POSLOVNO PRAVO
STEČAJ I STEČAJNI POSTUPAK
Mentor: Student:
Petrović Biljana Slobodanka Ranđelović
BEOGRAD 2018
2
SADRŽAJ
UVOD ....................................................................................................................... 3
1.
STEČAJ ......................................................................................................... 4
1.1. Pojam stečaja .......................................................................................... 4
1.2. Istorija stečaja ......................................................................................... 4
1.3. Vrste stečaja ........................................................................................... 5
2.
STEČAJNI POSTUPAK ............................................................................... 5
2.1. Pojam stečajnog postupka ...................................................................... 6
2.2. Organi stečajnog postupka ..................................................................... 6
2.3. Faze stečajnog postupka ......................................................................... 8
3.
UZROCI STEČAJA ...................................................................................... 10
3.1. Interni uzroci stečajnog postupka ........................................................... 10
3.2. Eksterni uzroci stečajnog postupka ........................................................ 10
4.
EKONOMSKI ASPEKTI STEČAJNOG POSTUPKA ................................ 11
ZAKLJUČAK ..................................................................................................... 12
LITERATURA .................................................................................................... 13
4
Stečaj predstavlja stanje insolventnosti ili prezaduženosti usled kojih dužnik nije u mogućnosti
da ispunjava svoje dospele novčane obaveze. Insolventnost se ispoljava dužnikovom obustavom
ili prekidom plaćanja dospelih
obaveza, dok prezaduženost predstavlja posebno imovinsko stanje
dužnika u kome
njegova ukupna imovina nije dovoljna za podmirenje njegovih dugovanja. I u
jednom i u drugom slučaju dužnik ispoljava pravnu nesposobnost za plaćanje.
1.1.
Pojam stečaja
Stečaj se najčešće definiše kao “stanje u kome dužnik ne može da izvršava svoje obaveze prema
poveriocima i, s druge strane, prinudno izvršenje potraživanja svih poverilaca nad imovinom
dužnika, što dovodi do gubljenja pravnog subjektiviteta stečajnog dužnika”.
Stečaj je zakonom utvrđen postupak koji se provodi nad imovinom dužnika radi namirenja poverilaca.
Pored namirenja poverilaca stečajem se onemogućava dalje loše poslovanje privrednog subjekta.
Stečajem se postiže kako ravnomerno namirenje poverilaca tako i zaštita dužnika od poverilaca
koji na svaki način žele da se namire iz dužnikove imovine. S obzirom na sve veće ekonomske
prilike ili bolje rečeno neprilike, sve je veći i broj privrednih subjekata koji imaju teškoća u
poslovanju, pa samim tim nisu pošteđeni ogromnih novčanih gubitaka, što prvo dovodi do
nemogućnosti izvršavanja obaveza tj. nemogućnosti plaćanja, da bi u končnici dovelo do
neizvršenja obaveza prema povjeriocima, ali i trećim licima. U jednoj takvoj situaciji,
jedno privredno društvo prestaje da postoji, odnosno dolazi do stečaja koji pored likvidacije
zapravo predstavlja način prestanka jednog privrednog društva. Stečaj, dakle možemo definisati
kao stanje, koje je sud proglasio, u
kome se nalaze, s jedne strane dužnik, koji je obustavio plaćanja ili mu je imovina nedovoljna da
se iz nje namire potraživanja svih povjerilaca, a sa druge strane povjerioci čija su potraživanja
ugrožena obustavom plaćanja ili prezaduženošću njihovog zajedničkog dužnika. Iz date
definicije možemo zaključiti da je primarni cilj stečaja da se namire povjerioci i da se ispune
odnosno ostvare njihovi imovinski zahtjevi. Drugi cilj stečajnog postupka jeste gašenje
privrednog subjekta koji nije u stanju da izvršava svoje obaveze.
U literaturi pored pojma stečaj susrećemo i pojam stečajni postupak pa možemo postaviti pitanje
da li su to termini koji označavaju jedan isti institut ili su to ipak različiti termini? Već smo rekli
da je stečaj stanje jednog privrednog subjekta u kojem ono nije u mogućnosti da izvršava svoje
obaveze. S druge strane, stečajni postupak označava put koji se mora preći do kraja kada se gasi
jedan privredni subjekt- stečajni dužnik, odnosno koji će se u jednom momentu prekinuti, kada
dolazi do obustavljanja stečajnog postupka i nastavka rada dužnika. Dakle, mogli bismo reći da
su stečaj i stečajni postupak dva termina koja označavaju jedan institut, s tim što prvi termin
označava stanje finansijski nesposobnog subjekta- dužnika, dok drugi označava postupak u kome
će se primijeniti posebna pravila radi utvrđivanja da li je određeni subjekt platežno nesposoban,
koliko period platežne nesposobnosti traje, postoji li vjerovatnoća da taj subjekt nastavi sa
radom, na koji način će se namiriti povjerioci tog subjekta, itd.
1.2.
Istorija stečaja
Razvoj stečajnog zakonodavstava, u današnjem smislu, započeo je još u 16. veku u tada
najrazvijenijim trgovackim oblastima Evrope. Prva stečajna pravila u formi Zakona o stečaju su
donele gradske vlasti Antverpena, u Holandiji, 1515. godine, koji je tada bio centar svetske
trgovine, sa ciljem sprečavanja bekstva dužnika sa teritorije Holandije. Zakon koji je donet 1542.
godine u Engleskoj, prvi je uveo principe na kojima i danas počiva moderno stečajno
zakonodavstvo, a to su:
kolektivno namirenje poverilaca i ravnomerna raspodela imovine
dužnika srazmerno potraživanjima poverilaca.
Zanimljiv je podatak kako je nastao izraz
bankrot
. U srednjovekovnoj Italiji trgovcima koji nisu placali svoje dugove, poverioci su
