Univerzitet Prviredne akademije Novi Sad
Fakultet za obrazovanje diplomiranih pravnika i diplomiranih
ekonimista za Rukovodece kadrove
FORKUP
Student: Srđan Kukavica
Prof. dr. Draško Bosanac
Seminarski rad iz predmeta Privredno pravo
Tema: Akcionarsko društvo
Jun 2013 godina
SADRŽAJ:
1. AKCIONARSKO DRUŠTVO .......................................................... 1
1.1 Pojam i karakteristike A.D ................................................................ 1
1.2 Osnivanje akcionarskog društva ........................................................ 2
2. VRSTE AKCIONARSKOG DRUŠTVA .......................................... 4
2.1 Otvoreno i zatvoreno A.D ................................................................... 4
3. OSNIVAČKA SKUPŠTINA AKCIONARSKOG DRUŠTVA ........ 6
3.1 Pojam, karakteristike osnivačke skupštine A.D................................... 6
3.2 Nadležnost osnivačke skupštine .......................................................... 7
4. ORGANI AKCIONARSKOG DRUŠTVA ........................................ 8
4.1 Skupština .............................................................................................. 8
4.2 Upravni odbor .......................................................................................9
4.3 Izvršni odbor .....................................................................................10
5. AKCIJE I DRUGE HARTIJE OD VREDNOSTI ............................11
5.1 Redovne i povlašćene akcije ................................................................11
6. DIVIDENDE I DRUGE ISPLATE AKCIONARIMA ......................11
7. ZAKLJUČAK ....................................................................................... 12
8. LITERATURA ......................................................................................13
0
razloga smanji ispod vrednosti određene zakonom, akcionarsko društvo ima obavezu da
ga obezbedi u roku od šest meseci od dana smanjenja. Srugi način za rešenje problema
smanjenja osnovnog kapitala jeste promena pravne forme. Ukoliko društvo ne uspe da
održi vrednost neto imovine na nivou jednakom ili većem od zakonom propisane
vrednosti minimalnog osnovnog kapitala, nad njim će biti otvoren postupak likvidacije.
Osnivački kapital akcionarskog društva formira se otkupom akcija u najmanjem iznosu
zakonom propisane osnovne glavnice. Propisivanje minimuma osnovnog kapitala i
održavanje njegove vrednosti jesu garancija trećim licima, ali su od značaja i za
obavljanje delatnosti društva. Akcionarsko društvo se može osnovati u svim svojinskim
oblicima. Vlasnički režim nad društvom zavisi od svojinsko režima sredstava koja se
ulažu u društvo. Osnivači mogu biti sva pravna i fizička lica, domaća i strana.
Akcionarsko društvo je vrlo pogodan oblik preduzeća za investicije većeg obima.
Sredstva se mogu prikupiti od velikog broja ulagača, pri čemu njihovi pojedinačni ulozi
ne moraju biti veliki. A za investitore je najbitnija činjenica odgovornosti, jer u ovom
obliku privrednog društva oni ne snose nikakvu imovinsku odgovornost u vezi obavljanja
njegove registrovane delatnosti.
Akcionarsko društvo se, dakle, kao pravni subjekt karakteriše određenim
osobenostima:
osnovni kapital društva podeljen je na akcije određene nominalne vrednosti,
imovina društva odvojena je od imovine osnivača,
akcije kao hartije od vrednosti garantuju određena prava njihovim vlasnicima,
zakon određuje minimalni iznos osnovnog kapitala.
1.2 Osnivanje akcionarskog društva
Dva su uslova koja treba osnivači da ispune u cilju osnivanja akcionarskog
društva. Osnivači najpre moraju da donesu odluku o osnivanju akcionarskog društva. Ova
odluka, koja predstavlja u suštini osnivački akt donosi se u pismenoj formi i overava
sudskim putem. Osnivački akt je prvi, formalni, uslov i sadrži:
puno ime i prebivalište fizičkog lica, odnosno poslovno ime i sedište pravnog lica
svakog osnivača društva,
poslovno ime i sedište društva,
delatnost,
označenje da li je društvo otvoreno ili zatvoreno,
iznos osnovnog kapitala, upisanog i uplaćenog, i način njegovog unošenja,
odnosno formu uloga,
2
broj akcija i njihovu nominalnu vrednost, odnosno kod akcija koje nemaju
nominalnu vrednost njihovu računovodstvenu vrednost, vrste i klase akcija koje je
društvo ovlašćeno da izda, kao i pravo akcija svake klase,
broj akcija svake vrste i klase koje su upisane i izdate,
identifikaciju osnivača koji daje nenovčane uloge, opis tih uloga i broj i vrstu
akcija za te uloge,
trajanje društva, osim ako je osnovano na neodređrno vreme, ukupni ili procenjeni
iznos troškova u vezi sa osnivanjem društva koji padaju na teret društva, pre nego
što je utvrđeno da društvo ispunjava uslove za početak rada,
posebne pogodnosti, do dana osnivanja društva ili do momenta kad je društvo
ovlašćeno da počne poslovanje, koje su date osnivačima ili drugom licu koje je
učestvovalo u osnivanju društva ili poslovima koji su bili potrebni za dobijanje
takvog ovlašćenja.
Osnivački akt akcionarskog društva može da sadrži i druge odredbe, na primer
ime i adresu prvog direktora, odnosno članova prvog upravnog odbora, ovlašćenja koja se
daju upravnom odboru, i druga pitanja.
Pored osnivačkog akta akcionarsko društvo može imati i statut kojim se bliže
uređuje poslovanje i upravljanje društvom. Statut se sačinjava u pisanoj formi, ali se ne
dostavlja uz prijavu za registraciju društva. Pravno dejstvo statuta prema akcionarima
nastupa danom njegovog donošenja. Usvajanje i izmene statuta su u nadležnosti
upravnog odbora akcionarskog društva, osim kada su ova ovlašćenja izričito osnivačkim
aktom poverena skupštini akcionara. Ukoliko postoji neusklađenost između osnivačkog
akta i statuta akcionasrkog društva, primenjuje se osnivački akt društva.
Drugi oavezni uslov koji mora biti ispunjen u cilju osnivanja akcionarskog
društva je obezbeđenje osnovnog kapitala. Minimalni osnovni kapital akcionarskog
društva određen je zakonom. Novčani ulog osnovnog kapitala zatvorenog akcionarskog
društva na dan uplate iznosi najmanje 10 000€ u dinarskoj protivvrednosti po srednjem
kursu, a za otvoreno akcionarsko društvo najmanje 25 000€. Veći iznos novčanog dela
minimalnog osnovnog kapitala može biti određen posebnim zakonom za osnivanje
banaka, organizacija u osiguranju, kao i akcionarskih društava koji obavljaju zakonom
određene delatnosti u ovoj formi.
Osnovni kapital akcionarskog društva obezbeđuje se ulozima akcionara. Ugovoreni ulozi
koje se unose u novcu uplaćuju se do registracije akcionarskog društva, i to najmanje
50% nominalne vrednosti upisanih akcija, odnosno 50% računovodstvene vrednosti kod
akcija bez nominalne vrednosti. Ostatak se uplaćuje najkasnije u roku od dve godine od
dana registracije društva. Akcionari na osnovu svog uloga stiču pravo na izdavanje
akcija. Ako se akcije ili druge hartije od vrednosti stiču unošenjem stvari i prava, plaćanje
se vrši njihovim unošenjem u imovinu društva najkasnije u roku od dve godine od dana
registracije društva.
Zakon pored određenja minimalnog osnovnog kapitala akcionarskog društva
određuje i minimalnu nominalnu vrednost akcija. Akcionarsko društvo može izdavati
obične akcije sa nominalnom vrednošću i bez te vrednosti, odnosno preferencijalne akcije
sa nominalnom vrednošću. Najniža nominalna vrednost akcija ne može biti manja od
iznosa koji se dobija kada se dinarska protivvrednost od 5€ zaokruži do najvišeg broja
3
