Američki Menadžment
1
SADRŽAJ
1. Uvod.................................................................................................................... 2
2. SAD: Opadajući gigant? . Generalni profil.........................................................4
3. SAD i EU............................................................................................................ 6
4. Problemi u trgovini sa SAD-om..........................................................................7
5. Budućnost japanskog i američkog menađmenta...............................................13
6.Tgovinski konflikti.............................................................................................14
7. Primer................................................................................................................15
8 . Zaključak.......................................................................................................... 17
Literatura...............................................................................................................20
1. Uvod
Većina definicija menadžmenta ističe da menadžment doprinosi ostvarenju ciljeva organizacija.
Jedna od najstarijih I verovatno najboljih definicija menadžmenta je definicija M.P.Folletta u
smislu umeća da se određena zamisao ostvari preko drugih. Ova definicija ukazuje da su
menadžeri lica koja imaju odgovornost za ostvarenje ciljeva koja zavisi od njihovog formalnog
autoriteta I kompentencije. Bez obzira kojim preduzećem upravljaju menadžeri imaju slične
poslove. Oni su planeri, organizatori, vođe I kontrolori odgovornost u ostvarenju ciljeva povlači
nadležnost menadžera u odnosu na podređene članove organizacije, kao I u odnosu na
pripadajuće resurse. Menadžeri koji nemaju nadležnost nad kritičnim faktorima određenog
procesa ne mogu biti odgovorni za rezultate tog procesa.
Savremeni menadžment svrstava ljudski faktor na "apsolutno" prvo mesto u hijerarhiji činilaca
uspešnog poslovanja. Zato se danas najveća pažnja posvećuje ljudskim resursima (kadrovima)
kao posebnoj psihološkoj disciplini koja izučava njen direktan uticaj i udeo u postizanju cilja.
Današnja klasifikacija stilova menadžmenta grana se na tri velike kategorije: američki, europski I
japanski model menadžmenta ljudskim potencijalima.
Menadžmet, kao naučna disciplina koja se
predaje u obrazovnim institucijama širom sveta
velikim dijelom je nastala u Americi, zemlji koja
je bila lider u kreiranju principa i načela
moderne teorije upravljanja. U Sjedinjenim
Američkim Državama se razvio specifičan oblik
menadžmenta koji je u jakoj vezi sa kulturom i
društvenim vrijednostima ove zemlje.
Pragmatičan i usmjeren ka napretku, američki
menadžment još uvijek u velikoj mjeri
predstavlja uzor za ekstrapolaciju poslovnih
praksi u druge zemlje.
Glavna kulturološka odlika Sjedinjenih Američkih Država je izuzetna etnocentričnost zbog koje
je ova zemlja često zatvorena za većinu spoljnih informacija. Amerikanci nisu previše upućeni u
istoriju i dešavanja na svjetskoj sceni - potpuno fokusirani na sadašnjost i budućnost ne
razmišljaju o prošlosti. Takođe je prisutno uvjerenje među stanovništvom po kome se previše
stvari dešava u njihovoj zemlji da bi imali vremena da se interesuju za druge. Uzrok tome je
činjenica da su Sjedinjene Američke Države ogromno tržište koje je velikim djelom orijentisano
prema sebi i mnoge američke kompanije su tek u relativno bliskom periodu izašle na globalno
tržište.
Konkurencija je izražena na svim nivoima u Americi kao jedno od osnovnih pravila, a inovacija
je visoko cijenjena kao pokretač ekonomije i društva, tako da često uzima prvenstvo nad
tradicijom. U odnosu na druge sredine postoji snažna orijentacija prema individualnoj inicijativi i
postignuću, a materijalni progres je važniji od humanističkog.
i
=!BS
Banja Luka College
2
Produktivnost iznad svega
U Americi je izražen tip menadžmenta koji je zasnovan na strukturnim i konceptima koji se bave
stilovima ponašanja u okviru poslovne organizacije. Usmjeren je na povećanje produktivnosti i
zadovoljstva zaposlenih, sa snažnim akcentom na planiranju,
individualnom odlučivanju i izuzetnoj
profesionalnoj predanosti. Za razliku od japanskog
menadžmenta, američki karakteriše niska stopa
lojalnosti prema kompaniji od strane njenih
zaposlenih.
Mijenjanje kompanija i radnih mjesta je uobičajena
stvar, a zaposleni obično prelaze na bolji posao čim
su u prilici da to urade. Jedan od novijih primjera
koji potvrđuju ovu tezu a zastupljen je uveliko u
medijima su zaposlenici koji zbog veće materijalne
koristi prelaze iz giganta „Google" u firmu koja je
postala sinonim socijalne mreže „Facebook".
Izražene karakteristike u radnim organizacijama
vezane su za znanja i sposobnosti iskazane na
radnom mjestu i sistem motivacije usmjeren prema
zaposlenima. U američkim kompanijama postoji
visok nivo usko stručne specijalizacije, a eksperti su
potrebni i traženi na svim nivoima. No, zbog
sistema u kome se zaposleni vrednuje po učinku, svaka osoba postaje zamjenjljiv dio u jednom
sistemu i njegovom funkcionisanju. U američkoj praksi menadžmenta naglašena je demokratska
orijentacija i participativni sistem odlučivanja. Ondašnje kompanije teže da budu demokratične,
ali u isto vrijeme posjeduju visok stepen funkcionalne formalizacije. To se odnosi prije svega na
programe i pisane specifikacije standarda, opisa posla i poslovnih aktivnosti, dužnosti, autoriteta i
odgovornosti kojih se treba pridržavati u poslovanju.
Američki Menadžment
iTMS
Banja Luka College
4
Nesentimentalni pregovarači
Poslovanje sa američkim partnerima može biti ponekad konfuzno i nepredvidljivo. Iako mnogi
smatraju da Amerikanci imaju neformalniji pristup poslovnim protokolima, mora
se imati na umu da je za većinu kompanija i njenih
predstavnika karakterističan i izražen visoki
profesionalizam.
U samim pregovorima poente se prave akumulacijom
objektivnih činjenica, a rijetko subjektivnim
osjećajima učesnika tih pregovora. U početku
poslovnih pregovora veoma je važno izbjegavati
teme vezane za politiku, religiju, rasu i polove.
"Politička korektnost" se očekuje od druge strane u
pregovorima.
Amerikanci su generalno učtivi, ali će u većini situacija direktno reći šta misle o određenoj stvari,
nemajući pri tom namjeru da uvrede bilo koga time. U mnogim poslovnim kulturama ovo se
smatra agresivnim i neprikladnim, ali u svakom slučaju to ne treba shvatati lično.
Amerikanci brzo uspostavljaju poslovne odnose, ali njihovi odnosi ne idu u dubinu i nisu
dugovječni, jer su fokusirani na posao i na njegovu suštinu, a ne toliko na relacije među ljudima.
To može predstavljati problem u poslovnim odnosima sa, recimo, nekim azijskim kulturama gdje
je uspostavljanje prijateljstva važno za uspješno poslovanje i ono traje veoma dugo, često i
doživotno.
Konsekvenca ovoga je da poslovni ljudi iz Amerike mogu da propuste uspostavljanje i uspješnu
realizaciju poslovnih odnosa u zemljama sa ovom kulturološkom dimenzijom.
Jedan od najboljih načina da se uspješno posluje sa američkim poslovnim ljudima je da se pređe
na sam posao pragmatičnim i stručnim pristupom. Fokus na posao i direktnost u tom smislu mogu
da stvore o profesionalnosti i dobroj poslovnoj praksi druge strane, što je put ka povjerenju i
uspješnoj saradnji sa američkim poslovnim ljudima.
Karakteristike američkog menadžmenta
1) Individualizam ukazuje da radnik ne želi, prilikom izvršavanja radnih zadataka, pomoć
svojih kolega, a nikako je i ne pruža drugima. On želi da potvrdi svoje sposobnosti kroz
samostalno rješavanje problema.
2) Težnja ka brzoj karijeri počinje sa odabiranjem dobre škole ili fakulteta gdje se pojedinac
priprema da, u samom startu, zauzme dobre pozicije u kompaniji.
3) Specijalizacija je ono čemu teže mladi američki biznismeni. Oni žele da se neprekidno
dokazuju u jednoj oblasti poslovanja i da po tome postanu poznati,priznati i traženi
(mijenjaju kompanije često, ali ostaju u istom podrućju rada)
4) Izraženi lični interesi nisu u koliziji sa interesima kompanije. Pojedinac stavlja svoje
interese iznad interesa kompanije , ali u mjeri koja ne šteti kompaniji.
Američki Menadžment
iTMS
Banja Luka College
5
5) Materijalna motivacija iznad moralne ističe individualizam (moralni motivi mogu se
nazvati kolektivnim a materijalni-ličnim). Novac je veoma važan i (možda i jedini)
motivator.
6) Nepostojanje identifikacije sa kompanijom oslanja se na izreku »Moj dom je moja
tvrđava« pa tako, sa završetkom radnog vremena radnici istog trenutka zaboravljaju na
kompaniju i ne razmišljaju više o poslu. Vikendi su u tom smislu posebna svetinja-čak ni
najbližim prijateljima nije dozvoljeno da tada zovu telefonom u vezi posla.
7) Poštovanje hijerarhije u procesu odlučivanja ukazuje na to da se za poslovodne pozicije
biraju ljudi koji su prošli oštru selekciju -pretpostavlja se da su oni najbolji i njihovim
odlukama se vjeruje.
Američki Menadžment
