Anaerobne infekcije hirurških rana

Anaerobne infekcije hirurških rana

-Seminarski rad-

Mentor: Autor:
doc. dr. Amela Dedeić- Ljubović Halilović dr Samra

Sarajevo, 2015. godine

1. UVOD

1.1. Definicija hirurških infekcija

Hirurškom infekcijom nazivaju se infekcije rane, mjesta operacije ili infektivni procesi koji se

mogu hirurškim postupcima tretirati. Infekcija ne mora biti samo posljedica hirurških postupaka i rana
već može postojati kao oboljenje hirurških bolesnika. Tako su pulmonalne, urinarne infekcije i septična
stanja veći hirurški problem nego sama infekcija rane ili stvaranje gnojnih kolekcija.
Infekcija može biti komplikacija hirurških postupaka ili se samim hirurškim postupkom dopire do
postojećeg inficiranog procesa.

1.2. Vrste infekcija

Hirurška infekcija se može svrstati u tri grupe:

– infekcije koje postoje i koje se mogu hirurški tretirati: apscesi, apendicitis, empijem žučne kese,
inficirane traumatske rane;
– infekcija kao komplikacija oboljenja koja je postojala i prije operacije, a koje se mogu hirurški
tretirati – septikemije: kod okluzivnog holangitisa, okluzivna urosepsa, gangrene i nekroza tkiva
praćene sepsom;
– infekcija kao komplikacija u postoperativnom periodu (infekcija rane, supfrenični apsces, peritonitis,
empijem pleure).

1.3. Klinički tipovi

Kliničke manifestacije infekcije dijele se na flegmone (celulitis), formiranje apscesa i invazivno

širenje bakterija kroz tkivo ostavljajući za sobom nekrozu (nekrotizirajući fascitis, gangrenozni
anaerobni celulitis, klostridijalni miozitis).
Celulitis (flegmona) je posljedica aktivnog širenja bakterija kroz tkivo i njegove međuprostore. Praćen
je jakom inflamatornom reakcijom, ali bez veće nekroze i supuracije. Za njega su karakteristični otok,
bol i crvenilo.

Apsces predstavlja nekrotičnu lokalizovanu kolekciju raspadnutog tkiva, bakterija i leukocita.

Kod površnih apscesnih kolekcija postoje bolna osjetljivost, crvenilo, fluktuacije na palpaciju.
Eksplorativnom punkcijom dobija se gnojni sadržaj koji treba slati na otkrivanje izazivača (aerobnih i
anaerobnih).

Dijagnostika otkrivanja izazivača i položaja dubokih tkivnih apscesa je dosta teška i zahtijeva

posebne postupke. Bitno je da se operativno postigne široka hirurška drenaža apscesa koja ne
dozvoljava zaostatak apscesnih džepova.

Invazivne nekrotične infekcije prije se zapažaju septično toksičnim stanjem pacijenata, a

2. Etiologija i patofiziologija anaerobnih infekcija

Glavni anaerobni gram–pozitivni koki koji uzrokuju bolest su peptokoki i peptostreptokoki, a

oni su dio normalne flore usta, gornjih dišnih putova i debelog crijeva. U glavne anaerobne gram–
negativne bacile ubrajaju se Bacteroides fragilis, Prevotella melaninogenica, I Fusobacterium sp.
Skupina B. fragilis dio je normalne crijevne flore i obuhvaća anaerobne patogene koji se najčešće
izoliraju u abdominalnim infekcijama. Mikroorganizmi iz skupine Prevotella i roda Fusobacterium dio
su normalne flore usne šupljine.

Anaerobne infekcije obično imaju sljedeće karakteristike:

•

Pojavljuju se kao lokalizirane nakupine gnoja ili apscesi

•

Smanjen parcijalni tlak kisika i nizak oksidacijsko–redukcijski potencijal, koji prevladavaju u

avaskularnim i nekrotičnim tkivima, bitni su za preživljavanje anaeroba

•

Bakterijemija je rijetko povezana s diseminiranom intravaskularnom koagulacijom (DIK) i

purpurom.

3. Simptomi i znakovi

Bolesnici obično imaju temperaturu, tresavicu i teško opće stanje, a moguć je i razvoj šoka. Kod

sepse koju je uzrokovao Fusobacterium moguća je pojava diseminirane intravaskularne koagulacije.

Kliničke naznake da se radi o anaerobnim mikroorganizmima su:

infekcija

u blizini sluznica koje sadrže anaerobnu floru;

ishemija

, stvaranje apscesa, penetrirajuća ozljeda, strano tijelo ili perforacija unutarnjeg organa;

gangrena

koja zahvaća kožu, potkožno tkivo, fasciju i mišić;

fekulentni miris

gnoja ili inficiranog tkiva;

5. stvaranje

apscesa

;

prisutnost plina

u tkivima;

7. septički

tromboflebitis

;

nereagiranje na antibiotioke

koji nemaju značajnu aktivnost protiv anaeroba.

Anaerobi rijetko uzrokuju infekcije mokraćnih putova, septički artritis i infektivni endokarditis.

Slika 1. Clostridium
perfringens

4. Anaerobna infekcija hirurške rane

4.1. Infekcije Klostridijumom ( Klostridijalni celulitis)

Hirurške karakteristike klostridijalne infekcije proizilaze iz njihovih osobina da posjeduju veliku

invazivnost, izazivaju toksemiju i da svojom progresijom ugrožavaju život. U klinici se razlikuju tri
bitna tipa, zavisno od toga koji sojevi preovladavaju. Klostridijalna infekcija se javlja u vidu gasne
gangrene ili klostridijalnog miozitisa, klostridijalnog celulitisa i tetanusa. Klostridijum su gram-
pozitivne bakterije koje formiraju spore, obavezno su anaerobi, nalaze se u zemlji, crijevima nekih
životinja, ali i normalno postoje i u crijevima ljudi. Brzu invazivnost postižu kada se nađu u povoljnoj
sredini, kao što je tkivna nekroza i nizak pri tisak kiseonika; ubrzo započinju svoju germinativnu
funkciju umnožavanja i lučenja jakih egzogenih toksina.

U prve su dvije grupe klostridijalne infekcije najčešće razarajuće povrede mišićne mase koje

ostavljaju za sobom veliki dio mišićnog devitalizirajućeg tkiva. Ako je rana ranije hirurški obrađivana,
onda je najvažniji predispozirajući faktor neadekvatan hirurški debridman rane za ostatkom ishemičnog
tkiva i stranih tijela. Obično su to povrede na donjim ekstremitetima, glutealna regija i liječena mišićna
masa. Iako se nazivaju klostridijalne infekcije, u invazivnom nekrotičnom procesu učestvuje više sorti,
a ponekad i vrsta bakterija, ali po svojoj agresivnosti klostridijalna invazija je dominantna sa svojim
pogubnim kliničkim tokom. Klostridijalni celulitis je septičko-nekrotički proces gdje je najbrojniji
izazivač Clostridium welchii. Infekcija zahvata prvo međumišićna tkiva, brzo se širi međufascijalnim
ložama, razvitkom tromboze kožnih krvnih sudova nastaje gangrena kože I tkiva oko fascijalnog
prostora.

Slika 2. St. post op. gl. Barttholini; Inficirana rana- liječenje.