- 1 -
UNIVERZITET SINGIDUNUM
POSLOVNI FAKULTET
ANALIZA FINANSIJSKIH IZVJEŠTAJA
Na primjeru : Dahlia d.o.o. i Henkel d.o.o.
- diplomski rad -
Mentor:
Student:
prof. dr
Nemanja Stanišić
Kristina Radoman
br.ideksa 2010/102167
Beograd,
2014
.
- 4 -
1
Pojam i predmetna problematika finansijske analize
Pojam analiza potice od grčke riječi “analysis (ἀνάλυσις)” koja označava
raščlanjivanje ili rastavljanje nekog sloţenog objekta na njegove konstitutivne elemente. U
tom smislu postoje dva osnovna postupka u analizi: “prvo, postupak raščlanjivanja čiji je cilj
indentifikovanje konstitutivnih delova analiziranog objekta, a koji čini tzv. kvalitativni aspekt
analize, i drugo, postupak komparacije ili uporeĎivanja čiji je cilj utvrĎivanje odnosa ili
relacija izmeĎu identifikovanih konstitutivnih delova analiziranog objekta, a koji čini tzv.
kvantitativni aspekt analize “.
2
Analogno tome postoji i analiza finansijskih izvještaja koja se koristi u poslovne svrhe čime
se utvrĎuje finansijsko stanje jedne komanije.
“Finansijsko stanje, često se naziva i finansijska situacija ili finansijska konstitucija, jeste
zapravo struktura sredstava i izvora finansiranja iz koje se izvlače relacije odnosa sredstava
po roku vezanosti i izvora finansiranja po roku raspoloţivosti (finansijska ravnoteţa), i
odnosa sopstvenih i pozajmljenih izvora finansiranja (zaduţenost). Te relacije su bitne za
ocenu finansijskog stanja sa aspekta likvidnosti i solventnosti, ali i reprodukcione sposobnosti
“
3
.
Polazeći od pretpostavke da je likvidnost ključna tačka finansijske analize proizilazi da se
predmet finansijske analize moţe oblikovati i ispuniti sljedećim sadrţajem:
4
Prvo, analiza likvidnosti u širem i uţem smislu, u cilju uspostavljanja dinamičke
ravnoteţe na relaciji: naplata potraţivanja - priliv novčanih sredstava - isplata
dospelih obaveza;
Drugo, analiza odnosa izmeĎu finansijskog rezultata, prihoda i rashoda u cilju
uspostavljanja dinamičke ravnoteţe na relaciji: prihodi – rashodi – finansijski rezultat;
Treće, analiza odnosa izmeĎu poslovnog zadatka i sredstava, kao i izmeĎu sredstava i
izvora sredstava u cilju uspostavljanja dinamičke ravnoteţe na relaciji: zadatak –
potrebna sredstva – odgovarajući izvori;
Četvrto, analiza odnosa izmeĎu finansijske politike i drugih segmenata poslovne
politike u skladu sa dijalektičko- sistemskim principom da se nijedna kategorija, pa ni
finansijska politika ne sme analizirati sama za sebe, već samo u povezanosti sa
drugim kategorijama.
Na osnovu navedenih segmenata istraţivanja proizilazi zaključak koji je značajan za
orijentaciju istraţivanja u finansijskoj analizi, a to je: ravnoteţa likvidnosti predstavlja
najvidljiviji i ujedno najmobilniji sloj finansijske ravnoteţe kompanije, dok se ispod njega
raĎaju ostali slojevi iste, i prema tome disproporcija u bilo kojem sloju finansijske ravnoteţe
remeti i ostale slojeve, pa se u finansijskoj analizi ne smije zanemariti njihova meĎusobna
korelacija.
2
Ivaniš et al, “Poslovne finansije”, Boograd 2011, str. 17
3
Rodić et al, “Analiza finansijskih izveštaja”, Subotica 2011, str. 100
4
Ivaniš et al, 2011, “Poslovne finansije”, Boograd 2011, str. 175
- 5 -
1.1
Cilj finansijke analize
Svrha analize sastoji se u tome da se pruţe informacije koje će predstavljati polaznu
osnovu za preduzimanje odreĎenih korektivnih akcija usmjerenih na popravljanje boniteta i
trenda razvoja analiziranog objekta. Tako se pomoću finansijske analize “formuliše dijagnoza
srednjeročne i dugoročne finansijske prognoze, koje u stvari čine veoma značajne elemente
kompleksne poslovne analize, a bez kojih se ne bi mogla definisati poslovna i finansijska
politika kompanije.”
5
U tom smislu, moglo bi se reći da je krajnji cilj analize finansija pruţanje svrsishodnih
informacija ciljnim korisnicima, bilo oni interni ili eksterni.
1.2
Vrste finansijke analize
U literaturi se najčešće moţe sresti podjela analize na kvalitativnu i kvantitativnu.
Kvalitativna analiza se ne bavi brojkama, racio pokazateljima i statističkim podacima, ta
oblast pokrivena je kvalitativnom analizom. Ona se bavi menadţmentom kompanije i
njihovom poslovnom politikom i strategijom, analizom vlasničke strukture i kvalitetom
zaposlenih. TakoĎe predmet kvantitativne analize su i eksterni faktori koji utiču na
poslovanje kompanije poput: rizika industrije u kojoj ona obavlja svoje djelatnosti, njena
trţišna pozicija tj. trţišna snaga i karakteristike tog trţišta uopšte. Za potrebe ovog rada
koristiće se Porterov model pet sila, o kome će biti riječi u nastavku istog.
Kvantitativna analiza se bavi istraţivanjem i kvanticifiranjem odnosa koji postoje izmeĎu
bilansnih pozicija stanja i uspjeha. Oblast kvantitativne analize kompanije obuhvata analizu
finansijskog poslovanja u najširem smislu, a izvori informacija su upravo svi godišnji ili
kvartalni izvještaji (bilansi stanja i uspjeha, izvještaj o novčanim tokovima, izvještaj o
promjenama na kapitalu, statistički aneks i napomene uz finansijske izvještaje
6
).
U ovom diplomskom radu, radi praktičnog prikaza, biće analizirani finansijski izvještaji dvije
kompanije iz istog sektora
7
koje posluju u Srbiji i imaju relativno slične linije proizvoda.
Predmet kvantitativne i kvalitativne analize biće kompanije Dahlia d.o.o. i Henkel d.o.o.
U postupku analize biće korišćeni sljedeći instrumenti:
horizontalna i vertikalna analiza (strukturna i dinamička analiza);
analiza osnovnih finansijskih indikatora (racio pokazatelja);
kvalitativna analiza primjenom Porterovih “pet sila”
Time će se doći do zaključka na koji način se koriste resursi kompanija. O svakom
instrumentu ponaosob biće razmatrano više u poglavljima koji slijede.
5
Ivaniš et al, “Poslovne finansije”, Beograd 2011, str. 175
6
Za emirijski dio ovog diplomskog rada koristiće se samo bilansi stanja i uspjeha i napomene uz finansijske
izvještaje.
7
Djelatnost 2041- Proizvodnja deterdţenata, sapuna sredstava za čišćenje i poliranje
- 7 -
Tabela 1.a. Bilans stanja – Aktiva, Dahlia d.o.o.
2.1.2
Na primjeru Henkel d.o.o.
Što se tiče strukture bilansa stanja kompanije Henkel d.o.o. u tekućoj godini stalna
imovina čini 44,52% ukupne aktive. Dinamički posmatrano, učešće stalne imovine ima
tendenciju rasta za posmatrani period od tri godine, dok se učešće obrtne imovine smanjuje
iz godine u godinu za oko 10%, tako da obrtna imovina u tekućoj godini čini 52,84%
poslovne imovine. U strukturi stalne imovine preovlaĎuju nekretnine, postrojenja i oprema u
sve tri posmatrane godine čija vrijednost iz godine u godinu raste, a u tekućoj godini čine
43,81% ukupne aktive. S druge strane, dugoročni finansijski plasmani nemaju značajniji
udio u cjelokupnoj aktivi.
U strukturi obrtne imovine dominiraju kratkoročna potraţivanja, plasmani i gotovina
(39,74%, od kojih 23,20% čine potraţivanja), zalihe koje učestvuju sa 13,10% u tekućoj
godini i njihov relativni udio takoĎe se minorno smanjuje iz prethodne u tekuću godinu.
Kratkoročni finansijski plasmani se odnose najvećim dijelom na deponovana novčana
sredstva u domaćim bankama, oročena na godišnju kamatnu stopu od 0,63%. U stavki
AOP
678 - Prihodi od kamata po računima i depozitima u bankama i ostalim finansijskim
organizacijama
moţe se vidjeti da je kompanija u 2013. godini ostvarila 825 hiljada, u 2012.
2013
2012
2011
2010
2013
2012
2011
2013
2012
2011
1
A. STALNA IMOVINA (002 + 003 +
004 + 005 + 009)
16,947
€
17,207
€
16,103
€
10,498
€
-1.51%
6.85%
53.39%
84.31%
62.10%
75.76%
2 I. NEUPLAĆENI UPISANI KAPITAL
3 II. GOODWILL
4 III. NEMATERIJALNA ULAGANJA
6,336
€
4,069
€
4,896
€
1,062
€
55.71%
-16.89%
360.95%
31.52%
14.69%
23.03%
5
IV. NEKRETNINE, POSTROJENJA,
OPREMA I BIOLOŠKA SREDSTVA
(006 + 007 + 008)
10,610
€
10,358
€
11,206
€
9,435
€
2.44%
-7.57%
18.77%
52.79%
37.38%
52.72%
6
1. Nekretnine, postrojenja i
oprema
10,610
€
10,358
€
9,312
€
7,565
€
2.44%
11.23%
23.09%
52.79%
37.38%
43.81%
7 2. Investicione nekretnine
-
€
1,895
€
1,870
€
-100.00%
1.32%
0.00%
8.91%
8 3. Biološka sredstva
9
V. DUGOROČNI FINANSIJSKI
PLASMANI (010+011)
0
€
2,780
€
1
€
1
€
-99.99% 368149.95%
0.82%
0.00%
10.03%
0.00%
10 1. Učešda u kapitalu
0
€
0
€
1
€
1
€
-0.81%
-77.87%
0.82%
0.00%
0.00%
0.00%
11
2. Ostali dugoročni finansijski
plasmani
-
€
2,780
€
-
€
-100.00%
0.00%
10.03%
0.00%
12
B. OBRTNA IMOVINA (013 + 014 +
015)
3,153
€
10,478
€
5,154
€
3,692
€
-69.91%
103.31%
39.58%
15.69%
37.82%
24.24%
13 I. ZALIHE
2,747
€
2,338
€
2,260
€
1,396
€
17.53%
3.45%
61.81%
13.67%
8.44%
10.63%
14
II. STALNA SREDSTVA NAMENJENA
PRODAJI I SREDSTVA POSLOVANJA
KOJE SE OBUSTAVLJA
15
III. KRATKOROČNA POTRAŽIVANJA,
PLASMANI I GOTOVINA (016 + 017 +
018 + 019 + 020)
406
€
8,140
€
2,894
€
2,296
€
-95.01%
181.28%
26.06%
2.02%
29.38%
13.61%
16 1. Potraživanja
102
€
7,985
€
2,627
€
2,051
€
-98.73%
204.02%
28.05%
0.51%
28.82%
12.36%
17
2. Potraživanja za više pladen
porez na dobitak
121
€
-
€
13
€
13
€
-100.00%
0.82%
0.60%
0.00%
0.06%
18
3. Kratkoročni finansijski
plasmani
2
€
3
€
-
€
-27.26%
0.01%
0.01%
0.00%
19
4. Gotovinski ekvivalenti i
gotovina
1
€
1
€
49
€
35
€
74.62%
-98.26%
40.71%
0.01%
0.00%
0.23%
20
5. Porez na dodatu vrednost i
aktivna vremenska
razgraničenja
180
€
152
€
206
€
197
€
18.68%
-26.30%
4.46%
0.90%
0.55%
0.97%
21 V. ODLOŽENA PORESKA SREDSTVA
-
€
23
€
-
€
-100.00%
0.00%
0.08%
0.00%
22
G. POSLOVNA IMOVINA (001 + 012
+ 021)
20,100
€
27,708
€
21,257
€
14,190
€
-27.46%
30.35%
49.80%
100.00%
100.00%
100.00%
23
D. GUBITAK IZNAD VISINE
KAPITALA
24 Đ. UKUPNA AKTIVA (022 + 023)
20,100
€
27,708
€
21,257
€
14,190
€
-27.46%
30.35%
49.80%
100.00%
100.00%
100.00%
25 E. VANBILANSNA AKTIVA
133,749
€
52,943
€
73,349
€
-
€
152.63%
-27.82%
665.43%
191.08%
345.06%
AOP
Pozicija
DAHLIA D.O.O.
BILANS STANJA - AKTIVA
Analiza dinamike
Analiza strukture
