EVROPSKI UNIVERZITET – SVEUČILIŠTE BRČKO
SAOBRAĆAJNI FAKULTET
SEMINARSKI RAD
Tema:
ANALIZA OSNOVNIH SREDSTAVA PREDUZEĆA
BRČKO, 2014.
EVROPSKI UNIVERZITET – SVEUČILIŠTE BRČKO
SAOBRAĆAJNI FAKULTET
ANALIZA OSNOVNIH SREDSTAVA
PREDUZEĆA
SEMINARSKI RAD IZ PREDMETA:
Menadžment
1
1. UVOD
Funkcionisanje preduzeća kao sistema započinje pribavljanjem njegovih elemenata: radne
snage, sredstava za rad i predmeta rada (materijala) u cilju izvršavanja određenog zadatka.
U sklopu toga može se reći da se sredstva za rad, i predmeti rada stalno angažuju u
proizvodnji i na taj način se obezbeđuju materijalni uslovi za reprodukciju. Reprodukcija je
stalno, neprekidno obnavljanje procesa proizvodnje kao preduslova za opstanak i razvoj
svakog društva. Često se poistovećuje pojam sredstava za rad sa osnovnim sredstvima,
međutim osnovna sredstva su mnogo širi pojam u koji pored sredstava za rad ubrajamo i
određena prava i potraživanja po osnovu stalnih sredstava. Ali ni sva sredstva za rad, nisu
uvek osnovna sredstva. To su na primer sitan alat i inventar koji ne ispunjavaju određeni
vrednosni kriterijum i čiji vek trajanja nije duži od 1 godine.
Kako bi izvršilo svoj osnovni cilj i zadatak, i postiglo što veći profit za sebe i društvo u celini,
preduzće angažuje pored radne snage i određena sredstva. Ova sredstva su neophodna za
obavljanje delatnosti u preduzeću i bez njih se ne može obavljati proces reprodukcije. Može
se reći da su sredstva određeni ekonomski resursi koje kontroliše pravno lice, i rezultat su
nekih prošlih događaja čijom upotrebom u budućnosti se očekuje priliv prihoda.
Osnovna sredstva u preduzeću su trajna osnova za rad. To su sva ona sredstva koja preduzeće
koristi duži vremenski period, u više ciklusa reprodukcije, a najmanje godinu dana. To
predstavlja prvu i osnovnu osobinu osnovnih sredstava. Dužina veka trajanja pojedinih
sredstava je različita i zavisi od više faktora: Vrste sredstava; Intenziteta korišćenja;Razvoja
nauke i tehnike u proizvodnji sredstava; Kvaliteta sredstava i sl.;
Druga karakteristika osnovnih sredstava, je da ona postepeno prenose svoju vrednost na
gotove proizvode ili usluge, a da pri tome ne menjaju svoj osnovni oblik. Ovde ne spadaju
neka sredstva kao što su: zemljište, stalna sredstva u pripremi, javni putevi, upisani a
neuplaćeni kapital, učešća i potraživanja, te dugoročni krediti i zajmovi, kaucije, potraživanja
i slično.
Treća karakteristika im je da im pojedinačna vrijednost prelazi zakonski određen iznos novca.
Osnovna sredstva se ne troše znači u punom iznosu u jednom ciklusu reprodukcije već se
njihovo trošenje odvija u više faza. U periodu korišćenja celom upotrebnom snagom
učestvuju u procesu rada ali samo jedan deo svoje vrednosti prenose na gotove proizvode u
3
