ANALIZA POSLOVANJA...............................Tačka pokrića
Trgovina usisivačima, maloprodaja :
nabavna cena = 640 din = vt
pc = 800 din
godišnja zakupnina = 2.400 din
plata pomoćnika = 9.600 din bruto
FT = 2.400 + 9.600 = 12.000 din
marža = marža pokrića = dp ... Doprinos pokrića =
= 160 din
TP = FT / dp = 12.000 / 160 = 75 komada
TP = FT / Sdp = 12.000 / 160/800 = 60.000 din
Ovde se vidi da se FR postiže u određenom vremenskom razdoblju, a ne po pojedinom
proizvodu.
Ako bi se - pc povećala na 960 din, a promet bio samo 30 usisivača godišnje, onda 320 din
( 960 - 640 ) nije FR , već samo jedna računska veličina
( 320 x 30 = 9.600 ), dok - FT = 12.000 din
Tek iznad TP svaki dinar postignut iznad vt (gt) ... 640 din predstavlja FR .
Pri donošenju odluke o asortimanu proizvoda prvi kriterijum nije Sdp, već dp , jer na visinu
Sdp ne utiče samo doprinos pokrića, već i pc .
PRIMER : Godišnje se proda 120 usisivača
a) Na bazi uobičajenog obračuna FR :
Prihod od prodaje = 120 x 800 = 96.000 din
UT = 120 x 640 + 12.000 = 88.800 din
FR = 7.200 din
b) Obračun FR na bazi sistema TP :
Prihod od prodaje = 96.000
VT = 120 x 640 = 76.800
DP = 120 x dp = 120 x 160 = 19.200
Sdp = 160 / 800 = 0,2 ili 20%
FT = 12.000
FR = 7.200 din
Kada se postigne TP , svaki dalji promet donosi u punoj visini DP ili primenom Sdp - FR :
Postignut obim prodaje = 96.000
TP = 60.000
Promet koji nosi FR = 36.000
36.000 x 20% = 7.200 din = FR
Delovanje promene cena, prometa i troškova na TP PRIMER 1
Ako se Fiksni troškovi (zarada + zakup) povećaju za 1.200 (240 din + 960 din), onda povećanje
FT iznosi 10% tj.
FT = 12.000 + 1.200 = 13.200
Nova TP = 13.200 / 0,2 = 66.000
Povećanje TP - je proporcionalno - Povećanju FT,
u ovom slučaju za 10%, uz uslov da su ukupni troškovi jasno podeljeni na fiksne i PV troškove.
X = 75 komada + 10% = 75 + 7,5 = 83 komada
1
ANALIZA POSLOVANJA...............................Tačka pokrića
Ako se nabavna cena poveća za 40 din, onda imamo novu nabavnu cenu 640 + 40 = 680 din
800 - 680 = 120 din = dp
Sdp = dp / pc = 120 / 800 = 0,15
TP = FT / Sdp = 12.000 / 0,15 = 80.000 din
TP = FT / dp = 12.000 / 100 = 120 kom
40 din / 640 din = 6,25% - povećanje vt (gt)
20.000 / 60.000 = 33,34% - povećanje TP
Međutim i nakon postizanja TP uticaj gt ostaje
- program sniženja troškova.
Plata pomoćniku - veća za 250 din bruto mesečno
Nabavna cena usisivača = 600 din (manja za 40 din)
FT = 12.000 + 3.000 = 15.000 din
3.000 / 12.000 ... Povećanje FT za 25%
dp = 800 - 600 = 200 Sdp = 200/800 = 0,25
TP = FT / Sdp = 15.000/0,25
TP = 60.000 din , TP ostala ista
Ovde dolazi do izražaja struktura FR ,
POVEĆANJE FT KOMPENZUJE SE SMANJENJEM gt (vt)
MORA POSTOJATI TAČKA NA KOJOJ SE POVOLJNA PROMENA JEDNE VRSTE TROŠKOVA
IZJEDNAČAVA NEPOVOLJNOM PROMENOM DRUGE VRSTE TROŠKOVA !!!
Prodajna cena = 720 din
Nabavna cena = 560 din
Fiksni troškovi = 15.000 din (usled povećanja zarada)
dp = 720 - 560 = 160 din
Sdp = dp/pc = 160/720 = 0,22%
TP = FT / Sdp = 15.000 / 0,22 = 67.567 din
što predstavlja povećanje TP za 7.567 din
Smanjenje gt(vt) nije bilo dovoljno da kompenzuje povećanje FT, i zato je TP veća za 7.567 din.
Veća Sdp nagoveštava - da će se posle pokrića troškova ostvariti VEĆI FR , nego u prethodnim
primerima.
Pitanje - kako će potrošači reagovati na politiku sniženja prodajne cene usisivača tj. kojom
merom?
TP jasno prikazuje posmatraču odnos :
TROŠAK - PRIHOD - FINANSIJSKI REZULTAT
2
