UVOD
Urinarni sistem sluzi za lucenje mokrace. Sistem
mokracnih organa cine bubrezi (
ren
) , mokracnim
putevima pripadaju bubrezne casice (
calices renalis
),
bubrezna karlica (
pelvis renalis
) koja predstavlja
prosireni deo mokracnih puteva, mokracovodi
(
ureteris
), mokracna besika (
vesica urinaria
) i mokracna
cev (
urethra
). Bubrezi i mokracovodi zajedno sa
bubreznom casicom i bubreznom karlicom su parni
organi. Mokracovodi se ulivaju u mokracnu besiku koja
sluzi kao privremeni rezervoar urina iz koje se nastavlja
mokracna cev, kojom se eliminise urin u spoljasnju
sredinu.
1
Bubrezi predstavlju glavni i najslozeniji deo
urinarnog sistema, koji od njih i pocinje.
CILj RADA
Bubrezi su izuzetni organi u nasem organizmu, od
kojih nam zavisi zivot. Poreg toga sto je masa jednog
bubrega oko 140 g i duzina oko 12 cm, kroz bubrege
dnevno prodje sva krv bar pedeset puta.
Zadatak bubrega u organizmu je da iz krvne plazme
odstranjuje nepotrebne produkte metabolizma
(mokracnu kiselinu, kreatin, fenole), zatim odrzavanje
acido-basnog statusa, da cisti plazmu od viska onih
materija koje su normalni sastojci krvi, ali se cesto
nalaze u organizmu u suvisnim kolicinama npr.( joni
natrijuma i kalijumma),zatim izuztno velika uloga
bubrega je u odrzaavanju krvnog pritiska kontrolom
eliminacije tecnosti.
Zbog visestruke uloge u covecjem organizmu,
bubrezi predstavljaju mozak urinarnog sistema.
2
sinus je dubok oko 3 cm, a sluzi za prolaz sudovno zivcane
peteljke i smestaj pocetnog dela mokracnih puteva.
Gornji okrajak (
extremitas superior
), odnosno gornji pol
bubrega je zaobljen i siri je nego donji pol.
Donji okrajak (
extremitas inferior
) je spljosten od napred ka
unazad.
POLOZAJ
Bubrezi leze u retroperitonealnom prostoru, bocno od
kicmenog stuba. Njihova zadnja strana je priljubljena uz duboke
misice zadnjeg trbusnog zida (
m. psoas major i m. quadratus
lumborum
), a preko njihove prednje strane prelazi parijetalni
peritoneum zadnjeg trbusnog zida. Bubrezi leze u visini
dvanaestog grudnog i prvog i drugog slabinskog prsljena. Desni
bubreg lezi nize od levog za polovinu visine prsljenskog tela,
tako da njegov donji pol dopire do sredine tela treceg slabinskog
prsljena. Nizi polozaj desnog bubrega je uslovljen polozajem
jetre, jer ga njen desni rezanj potiskuje na dole nalezuci na
njegov gornji pol. Razmak izmedju gornjih polova oba bubrega
je oko 8 cm, dok su donji polovi udaljeni oko 12 cm.
Bubreg ne poseduje peritonealne veze kao ostali organi
abdomena, vec ga u njegovom lezistu odrzavaju sledeci
elementi: njegova sudovno zivcana peteljka, bubrezni omotaci,
vezivno tkivo koje ispunjava prostor izmedju retroperitonealnih
organa, intrabdominalni pritisak i parijetalni peritoneum, koji
se sa prednje strane bubrega prebacije na zadnji zid abdomena.
ODNOS BUBREGA SA OSTALIM ORGANIMA TRBUSNE DUPLJE
4
Prednju stranu oba
bubrega oblaze
parijetalni peritonem
zadnjeg trbusnog zida.
Preko prednje strane
desnog bubrega odozgo
naleze desni rezanj
jetre i zucna kesa, a
dole je bubreg u odnosu
sa desnim uglom
kolona (
flexura coli
dextra
). Ispred hilusa
desnog bubrega lezi
nishodni deo duodenuma. Prednja strana levog bubrega u
odnosu je gore sa slezinom, u sredini sa repom pankreasa i
levim uglom kolona, a dole sa vijugama tankog creva.
Zadnja strana oba bubrega je gore priljubljena uz slabinski
deo dijafragme, dole uz m. psoas major i m. quadratus
lumborum. Na slabinskom delu dijafrafme, iza gornjeg dela
zadnje strane bubrega, nalazi se Bohdalekov zjap, preko koga
zadnja strana bubrega stupa u blizak odnos sa donjim
kostodijafragmaticnim spagom plucne maramice (
recessus
costodiaphragmaticus
). Ovaj zjap je karakteristican jer se preko
njega moze preneti infekcija sa plucne maramice na omotac
bubrega i obratno. Na gornjem polu bubrega lezi nadbubrezna
zlezda (
glandula suprarenalis
). Unutra od desnog bubrega lezi
donja suplja vena (
v. cava inferior
), unutra od levog bubrega lezi
trbusna aorta (
aorta abdominalis
).
Bubrezi se ne mogu palpirati preko zadnjeg trbusnog zida i
pored toga sto su priljubljeni uz njega, jer je taj deo trbusnog
zida debeo i cvrst, a grade ga vec pomenuti misici (
m. psoas
major, m. quadratus lumborum
) i snazna lumbalna aponeuroza.
Palpiranje bubrega kroz zadnji trbusni zid otezava i njegova
5
