SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ VITEZ
FAKULTET
ZDRAVSTVENIH STUDIJA
STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA:
I CIKLUS; I GODINA
SMJER:
FIZIJATRIJA I RADNA TERAPIJA
ANTIHISTAMINICI
SEMINARSKI RAD
Travnik, septembar 2021
2
SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ VITEZ
FAKULTET
ZDRAVSTVENIH STUDIJA
STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA:
I CIKLUS; I GODINA
SMJER:
FIZIJATRIJA I RADNA TERAPIJA
ANTIHISTAMINICI
SEMINARSKI RAD
IZJAVA
: Ja,
Behram Ebru
student Sveučilišta/Univerziteta „Vitez“ Vitez, Index
broj:
XXXXXX
odgovorno, te uz moralnu i akademsku odgovornost izjavljujem da
sam ovaj rad izradila potpuno samostalno uz korištenje citirane literature i uz pomoć
asistenta.
Potpis studenta:
Ebru Behram
STUDENT:
Ebru Behram
PREDMET: FARMAKOLOGIJA
PROFESOR: INDIRA ABDULOVIĆ
ASISTENT
:
KATARINA STOJČEVIĆ
4
UVOD
Histamin je biološki aktivna supstanca koja se sintetiše u organimzu – bazofili i
masteciti. Ima važnu ulogu u alergijskim reakcijama. Glavni simptomi koji
dominiraju u kliničkoj slici alergijske reakcije izazvani su histaminom koji uzrokuje
bronhokonstrikciju i povećanu propustljivost kapilara. Ispoljava svoja dejstva
vezujući se za H1 i H2 receptore. H1 receptori se nalaze u većini glatkih mišića u
srcu i u mozgu. Svi efekti histamina nastali vezivanjem za ove receptore mogu se
blokirati H1 blokatorima. H2 receptori nalaze se u sluznici želuca i vezivanjem za
ove receptore histamnin ispoljava svoj uticaj na lučenje hlorovodnične kiseline. Ovo
dejstvo se blokira H2 blokatorima.
Antihistaminici su lijekovi koji neutraliziraju aktivaciju histamine koji je važan
posrednik upale, uzrokuje vazodilataciju, povećanu permeabilnost krvnih žila, a ima i
druge učinke na unutrašnje organe poput želuca i srednjeg živčanog sistema. (1)
5
1. ANTIHISTAMINICI
Antihisatminici se primjenjuju: kod alergijskih reakcija uključujućui alergijski rinitis,
urtikariju, ujed insekta i preosjetljivost na lijekove. Prednost se daje lijekovima koji
nemaju sedativno ili antagonističko dejstvo na muskarinske receptore; zatim kao
antiemetici u prevenciji kinetoza ili drugih uzroka mučnine, posebno one koja je
udružena sa vrtoglvicom i za sedaciju. Ono što se definiše kao neželjeni efekt, u
izvijesnoj mjeri zavisi od toga u koju svrhu je lijek uzet. Kada se koristi zbog čisto
perifernog dejstva, svi efekti na CNS-u su neželjeni, a glavni među njima je sedacija
zbog blokade H1 receptora.
Kada se koriste zbog sedativnog ili antiemetičkog dejstva, neki od ostalih efekata na
CNS kao što su vrtoglavica, zujanje u ušima i umor su neželjeni efekti. Velike doze
mogui izazvati ekscitaciju i dovesti do pojave konvulzija kod djece. Periferni
antimuskarinski efekti se uvijek smatraju neželjenim. Najčešće se javlja suhoća usta,
a moguća je i pojava i poremećaja vida, opstipacije i retnencije urina. Mehanizam
delovanja H1 antihistaminika je kompetitivna blokada histaminskih H1 receptora u
krvnim sudovima, mišićima bronhija i creva. Ovi lijekovi nemaju dejstvo na već
oslobođeni i za receptore vezani histamin i ne mogu popraviti već postojeće lezije
uzrokovane histaminom.
Prva generacija
Lijekovi prve generacije (napr. feniramin, hlorfenamin, prometazin i dr.) osim
histaminskih, manje ili više, blokiraju i muskarinske receptore, prodiru u CNS i
deluju sedativno. Pored alergijskih reakcija (polenska kijavica, rinitis, urtikarija)
koriste se kod vrtoglavica i kinetoza.
Druga generacija
Za razliku od prve, lijekovi druge generacije astemizol, terfenadin, loratadin i
cetirizin nemaju ili imaju slaba sedativna i antiholinergička dejstva. Astemizol i
terfenadin, ponekad sami, a češće u kombinaciji sa drugim lijekovima, mogu izazvati
opasne ventrikularne aritmije. Zbog toga su povučeni iz upotrebe u više država; kod
nas je povučen astemizol, a terfenadin je još uvek u prometu. Kod primjene
terfenadina treba se strogo pridržavati preporuka kako bi se smanjio rizik od razvoja
aritmije. Loratadin nema takve nedostatke, pa je postao lijek izbora u ovoj grupi.
