sferi fizicke Kulture i sporta. Svrha je istraživanje djelatne osnove fizičke Kulture i sporta kao i svojevrsnog
sadržaja spoznaje, ispoljavnja i razvoja čovijeka u cijelini ( S. Dautbašić, A Bradić Sarajevo 2005).

Pošto u naukama koje se bave ljudskim bićem interdisciplinarni pristup izučavanja ličnosti predstavlja
osnovnu metodološku orijentaciju, predmet nauke i u oblasti sporta je antropološki status sportista. Pod
antropološkim statusom podrazumijevaju se sljedeće čovjekove sposobnosti i karakteristike:

morfološke karakteristike,

funkcionalne sposobnosti,

motoričke sposobnosti,

specifično-motoričke karakteristike,

kognitivne sposobnosti,

konativne karakteristike, i

sociološke karakteristike.

Kako postoje određene specifičnosti pojedinih sportova i sportskih disciplina, koje se sastoje u različitosti
njihove takmičarske strukture, samim tim postoji i izrazita potreba za neprekidnim istraživanjem i u praksi
provjeravanjem specifičnosti pojedinih sportova, uključujući prvenstveno genetičku uslovljenost
(ograničenost) pojedinih antropoloških sposobnosti i karakteristika, zatim njihovu hijerarhijsku vrijednost po
sportovima, kao i njihovu strukturu i razvoj pod utjecajem određenih trenažnih sredstava, metoda i
opterećenja.

Ako ne bi postojala različitost takmičarskih struktura između pojedinih sportova i sportskih disciplina, s
jedne strane, i različitosti strukture antropoloških sposobnosti karakteristika među sportistima, sa druge
strane, izučavanje trenažnih sredstava, metoda i opterećenja, kao i njihov utjecaj na razvoj pojedinih
antropoloških sposobnosti i karakteristika bilo bi bespredmetno i nepotrebno (J. Malacko, I. Rađo
Sarajevo 2004).

2. MORFOLOŠKE KARAKTERISTIKE

Pod morfološkim karakteristikama antropološkog statusa čovjeka najčešće se podrazumijevaju procesi rasta
i čovjekovog ontogenetskog razvoja.

Međutim, da bi se u morfološkom prostoru utvrdila struktura i razvoj antropometrijskih karakteristika,
rješenja su tražena u faktorskim matematičko-statističkim postucima, pomoću kojih su izolovane
antropometrijske karakteristike, koje su iz serije manifestnih varijabli (antropometrijskih mjera koje se mogu
direktno mjeriti) definirani kao latentne morfološke varijable (dimenzije), koje se ne mogu direktno mjeriti,
jer se dobijaju kondenzovanjem (sažimanjem) informacija dobijenih na osnovu izmjerenih antropometrijskih
mjera.

U toku tjelesnog rasta i razvoja pojedini dijelovi tijela prate različitu krivu, dostižući svoj maksimum u
različitim vremenskim tačkama. Iz tih razloga, morfološka struktura tijela, koja se bazira na međusobnim
interakcijama svih antropoloških mjera u različitim fazama razvoja može biti različita, odnosno, pojedine
morfološke karakteristike mogu u različitim vremenskim tačkama učestvovati sa različitim koeficijentima
učešća u određenoj morfološkoj strukturi tijela.

Međutim, razvoj pojedinih morfoloških karakteristika u značajnoj je mjeri determinisan i individualnim
sklopom endogeno i egzogeno uslovljenih činilaca, koji u istom razvojnom periodu različitim subjektima
određuje različitu fiziološku starost. Kod nekih morfoloških karakteristika, naročito kod onih koji su pod
znatnijim utjecajem egzogenih činilaca, varijacije u populaciji iste hronološke dobi mogu biti veoma velike.

Na osnovu dosadašnjih mnogobrojnih istraživanja došlo se do diferencijacije dvaju mogućnosti utvrđivanja
strukture morfoloških su:

faktorskim pristupom (F),

i taksonomskim pristupom (T).

Faktorskim pristupom sa znatnom sigurnošću se može tvrditi da je morfološki prostor u suštini
četvorodimenzionalan, a to znači da se može govoriti o modelu strukture morfoloških karakteristika, koji se
sastoji od sljedeća četiri morfološka faktora:

L - longitudinalna dimenzionalnost skeleta, odgovoran za rast kostiju u dužinu

T - transverzalna dimenzionalnost skeleta, ogovoran za rast kostiju u širinu,

V - volumen i masa tijela, odgovoran za ukupnu masu i obime tijela, i

M - potkožno masno tkivo, odgovoran za ukupnu količinu masti u organizmu

(J. Malacko, I. Rađo Sarajevo 2004).