Arhitektura racunarskih mreza

JU SREDNJA ELEKTROTEHNIČKA

ŠKOLA “VASO ALIGRUDIĆ“

PODGORICA

Maturski rad iz Telekomunikacionih

vodova i mreža

ARHITEKTURA RAČUNARSKIH

MREŽA

Меntor: Učenik:

Violeta Rašković, dipl.ing.el. Marko Lakićević, S

Arhitektura računarskih mreža Marko Lakićević, odjeljenje S

S A D R Ž A J

Strana

1. Uvod............................................................................................................................................1

2. Istorijat interneta..........................................................................................................................2
3. Računarske mreže........................................................................................................................3

3.1. Pojam i podjela računarskih mreža......................................................................................3

3.2. Svojstva računarskih mreža.................................................................................................6

3.3. Komunikacioni mediji.........................................................................................................6

4. Dva osnovna tipa mreže.............................................................................................................10

4.1. Serverske mreže ................................................................................................................10

4.2. Mreže računara istog prioriteta...........................................................................................11

4.3 Projektovane mreže..............................................................................................................12

5. Topologije mreža.......................................................................................................................13

5.1. Uvod u topologije mreža.......................................................................................................13

5.2. Pojam topologije....................................................................................................................13

5.3. Topologija magistrale............................................................................................................13
5.4. Klasične topologije................................................................................................................15

Zaključak...................................................................................................................................15

Literatura......................................................................................................................................16

Arhitektura računarskih mreža Marko Lakićević, odjeljenje S

2. Istorijat interneta

Korijene ideje o globalnoj mreži za razmenu informacija nije moguće locirati u određenu godinu
ili deceniju. Za svaku komponentu ogromne infrastrukture Interneta postoje tehnički, ekonomski
i društveni preduslovi u prošlosti i sadašnjosti. Postojale su vizije tehnologije koja  će omogućiti
integraciju   servisa   i   globalno   povezivanje.   Nikola   Tesla   je,   još   1908.   godine,   govorio   o
tehnologiji koja   će "omogućiti poslovnom   čoveku u Njujorku da diktira uputstva koja će se
trenutno štampati u njegovoj kancelariji u Londonu" i pomoću koje   će se globalno pristupati
"bilo  kojoj slici,  slovu,  crtežu  ili štampanom  dokumentu".  Trideset  godina kasnije,  engleski
književnik Herbert Džordž Vels (H. G.   Wells) je pisao o "svjetskom mozgu kao depou koji
prima, uređuje, klasifikuje, objašnjava i poredi znanje i ideje". Vanivar Buš (Bush) je, 1945.
godine, napisao esej o foto-elektro-mehaničkom uređaju sa kolektivnom memorijom koga je
nazvao "memeks". Preduslovi za nastanak Interneta stvoreni su krajem pedestih i početkom
šezdesetih   godina   prošlog   veka.   Ministarstvo   odbrane   SAD   je   1958.   godine   osnovalo
istraživačku   agenciju   ARPA   (kasniji   naziv   –   DARPA),   sa   jednim   od   ciljeva   da   istraži
telekomunikacione   tehnologije   i   mogućnosti   umrežavanja   računara.   Taj   period   su   obilježili
teorijski   radovi   nekoliko   naučnika,   među   kojima   se   posebno   ističu   Leonard   Klajnrok
(Kleinrock),   Pol   Baran,   Donald   Dejvis   (Davies)   i   Džozef   Karl   Robnet   Liklajder   (J.C.R.
Licklider).   Klajnrok,

Baran i Dejvis su, nezavisnim radovima, utemeljili teoriju komutacije

paketa. Liklajderova "galaktička mreža" je bila vizija podrške društvenih interakcija pomoću
globalno povezanih računara, koji omogućuju brz pristup podacima i programima, sa bilo koje
lokacije.   Takav   koncept,   u   suštini,   odgovara   današnjem   Internetu.   Odluka   o   povezivanju
nekoliko   velikih   i   skupih   računara   agencije   ARPA   doneta   je   1965.   godine.   Prvenstvena
motivacija za formiranje mreže bila je da se ostvari efikasno i ekonomično dijeljenje resursa –
hardvera, softvera i aplikacija. Naredne četiri godine posvećene su intenzivnom radu na projektu
prve mreže sa komutacijom paketa, poznate pod nazivom ARPANET. Eksperimentalna mreža
instalirana je 1969. godine. Ona je povezala Univerzitet Kalifornija u Los Anđelesu (UCLA) sa
centrom   "SRI   International"   u   Menlou   Parku   (u   blizini   San   Franciska),   a   zatim   Univerzitet
Kalifornija   u   Santa   Barbari   (UCSB)   i   Univerzitet   Juta   (Utah).

Početkom novog milenijuma

postalo   je   izvjesno   da     će   IP   tehnologija   predstavljati   osnov   za   integraciju   heterogenih
telekomunikacionih   servisa   (glas,   podaci,   video).   Zabilježen   je   eksponencijalni   porast   broja
korisnika;   prema   statističkim   podacima,   Internet   je   2010.   godine   imao   blizu   dvije   milijarde
korisnika.

Arhitektura računarskih mreža Marko Lakićević, odjeljenje S

3. RAČUNARSKE MREŽE

U ovom poglavlju razmatran je pojam i podjela računarskih mreža. Pored toga, razmatrani su
različiti komunikacioni mediji za prenos podataka, objašnjeni su osnovni tipovi mreža i mrežnih
topologija, kao i načini međusobnog komuniciranja računara. Na kraju, razmatra se Internet, kao
najveća i najpoznatija računarska mreža i elektronska trgovina, koja sve više dobija na značaju.

3.1. Pojam i podjela računarskih mreža

Računarsku mrežu čine dva ili više računara povezana na odgovarajući način kako bi mogli da
dijele računarske resurse. Pod računarskim resursima podrazumevaju se hardverske komponente
(skener, štampač, modem itd.) i softverske komponente (informacije, baze, aplikacije itd.).
Znači umreženi računari mogu da dele, između ostalog i:



Podatke,



Poruke,



Softver,



Računarske faks uređaje,



Modeme



Ostale hardverske komponente

Osnovni razlog zbog čega se računari povezuju u mreže su povećavanje efikasnosti i

smanjenje  troškova.  Povezivanje  računara  dovodi do  znatnih  ušteda  –  kako  u  okviru  jedne
organizacije,  tako  i  na  globalnom svetskom   nivou   –   zato   što   se   istim   informacijama
može  pristupati  sa različitih lokacija. Svrha mreže je:

• zajedničko korištenje programske podrške realizovane kao zajedničke aplikacije za sve
korisnike ili aplikacije koja je razdijeljena a rezultati obrade objedinjeni,
• objedinjavanje pristupa mrežnim resursima (štampači, skeneri...),
• pristup zajedničkim bazama podataka,
• elektronska komunikacija i elektronska pošta (slanje podataka),
• upravljanje i administriranje podacima,
• povezivanje različitih platformi (UNIX, OS/2...),
• povećanje produktivnosti i smanjenje troškova poslovanja.

Perfomanse mreže su: propusna moć, raspoloživost, sigurnost i cena koštanja.
Zajedničke komponente, funkcije i karakteristike svih mreža su: serveri (odnosno

računari    koji    opslužuju    umrežene    korisnike),    klijenti (računari  koji  koriste    zajedničke
mrežne  reurse),  medijum  (sredstvo  kojim se  računari  povezuju),  zajednički  podaci  (datoteke
koje  server  obezbeđuje umreženim    korisnicima na korišćenje) i resursi koji se stavljaju na
raspolaganje umreženim korisnicima (npr. štampači, skeneri i slično).