Arterijska hipertenzija i ACE inhibitori

ARTERIJASKA HIPERTENZIJA I ACE INHIBITORI

1. Uvod

Arterijska   hipertenzija   bolest   povišenog   krvnog   pritiska     predstavlja   sindrom   koji   je   po
mnogo   čemu   od   posebnog   interesa   za   modernu   medicinu.   Često   je   zovemo   i   bolest
„civilizacije“ jer zamjenjuje istorijske bolesti, prije svega zarazne, tuberkulozu, koleru i kugu
koje su u predhodnim stoljećima desetkovali čovječanstvo (1). U  prvom redu je od značaja
ćinjenica da hipertenzija počinje praviti smetnje bolesniku tek onda kada su njene posljedice
tj. komplikacije već prisutne, a uspjeh liječenja skroman. Prema tome arterijska hipertenzija
je   asimptomatska   i   otkriva   se   najčešće   slučajnim   pregledom   porodičnog   ljekara   (2).
Arterijska hipertenzija se smatra vodećim faktorom  rizika u nastanku koronarne bolesti srca
infarkta miokarda i angine pektoris te moždanog udara i hronične bubrežne bolesti. Prema
Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji i Internacionalnom udruženju za hipertenziju kao povišen
se definiše krvni pritisak kada je nivo sistolnog krvnog pritiska od 140 mmHg i više, i nivo
dijastolnog pritiska od 90 mmHg i više u ponovljenim mjerenjima (3).

1.1. Epidemiologija

Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije kardiovaskularne bolesti vodeći su uzrok
smrti, u svijetu od njih godišnje umire 16,6 miliona ljudi od toga 5 miliona u Evropi. Prema
rezultatima Kaerneyai i suradnika (2000) godini više od ¼ odrasle populacije, tj. oko
milijardu ljudi imalo je arterijsku hipertenziju. Broj oboljelih je obično u ranijim godinama
jednak između žena i muškaraca. Međutim kod žena se sa starošću prevalenca povečava.

Procjenjuje se da će taj broj porasti za 60%, odnosno do 2025. godine od arterijske
hipertenzije će bolovati 1,56 milijarda ljudi, od toga 413 miliona iz razvijenih zemalja i 1.15
milijarda iz zemalja u razvoju (4). Povišeni krvni pritisak odgovoran je za 54%
cerebrovaskularnih incidenata i 47% ishemijske bolesti srca, a najveći dio komplikacija zbog
povišenog krvnog pritiska nastaje u radno sposobne populacije od 45 do 69 godine. (5)

1.2. Klasifikacija

Iako su sve klasifikacije hipertenzije proizvoljne, uobičajeno se arterijska hipertenzija
klasifikuje na dva načina.

Esencijalna ili primarna hipertenzija obuhvaća 85-95% populacije hipertoničara.Vrlo mali
postotak bubrežnih, endokrinoloških i kardioloških bolesti otpada na sekundarnu hipertenziju.

1.3. Etiologija

S obzirom da esencijalna hipertenzija čini otprilike 95 % hipertenzivne populacije za nas je
od posebnog značaja (7). Povišen arterijski pritisak bez jasnog uzroka naziva se primarnom
idiopatskom ili esencijalnom hipertenzijom (8). Uzroci nastanka esencijalne hipertenzije su
različiti što se vidi na slici 1.

Sl.1. Uzroci esencijalne hipertenzije

Genetika: Postoji činjenica da se hipertenzija pojavljaju u porodicima. Prisustvo hipertenzije
kod jednog ili kod oba roditelja direktno je povezano sa pojavom hipertenzijom (7).

Životna dob: Srednja vrijednost krvnog pritiska raste sa godinama života u većini populacije
u razvijenim zemljama. Sa godinama povećava se nivo lučenja kateholamina i pada nivo
reninske aktivnosti u plazmi. Vjerovatno sa godinama života povišenje arterijskog pritiska
nastaje zbog degenerativnih promjena i strukturnog zadebljanja zidova arterija i arteriola (8).

Okolina : Mentalni i fizički stres uzrokuju prolazno povišenje krvnog pritiska ,, unos natrija
pobudio je najviše interesovanje i postoje brojne kontraverze u vezi unosa soli u organizam.
Jaka restrikcija natrija u prehrani bolesnika koji inače unose puno soli vodi do dobrog učinka
na sniženje arterijskog pritiska, međutim smanjenje soli u bolesnika koji ne uzimaju puno soli
u hrani nema isti učinak. Bolesnici koji piju velike količine alkohola imaju povišen krvni
pritisak koji će se smanjiti ukoliko pacijent prestane piti. Gojazni pacijenti tj, debljina ima
veliki uticaj na povišenje krvnog pritiska. Dokazano je da postoji direktan pozitivan odnos
između tjelesne težine i krvnog pritiska. Utvrđeno je da bolesnici koji su liječeni samo
dijetom i koji su izgubili 4-5 kg tjelesne mase pokazuju sniženje arterijskog pritiska koje je
ravno atenololu (7,8).

1.4. Posljedice hipertenzije

Osobe oboljele od hipertenzije uglavnom umiru prerano, najčešći uzroci smrti su kardijalni a
nerjetko su uzroci i apopleksija ili zatajenje bubrega. Na slici 2. prikazane su glavne
komplikacije (8).

Sl.2. Komplikacije hipertenzije

HIPERTENZIVNA RETINOPATIJA

SLJEPILO

OKO

HIPERTENZIVNA NEFROPATIJA

POREMEĆAJ FUNKCIJE

BUBRE

IFARKT

MIOKARDA

HIPERTENZIVNA

KARDIOMIOPATIJ

SRCE