Autoritarna ličnost
Antidemokratska orijentacija i autoritarna ličnost
Antidemokratsku orjentaciju čine antisemitizam, etnocentrizam i politički konzervativizam.
Antisemitizam je negativan odnos prema Jevrejima
Etnocentrizam čine negativni stavovi prema različitim nacionalnostima i manjinama
ISRAŽIVANJE:
Istraživanje su vršili T.W.Adorno, Else Frenkel-Brunswik, D.J.Levinson, R.N.Samfort neposredno
posle Drugog svetskog rata, a za vreme hladnog rata. Objavljeno je u knjizi „Autoritarna
ličnost“ 1950.
Tok istraživanja: Naučnici su pošli od pretpostavke da antisemitizam predstavlja povezan
sistem stavova, misljenja, vrednosti... Iznose hipotezu – postoji korelacija između povezanog
sistema stavova – antidemokratska orjentacija i određenih karakteristika ličnosti.
Smatraju da stavovi zavise od osobina ličnosti. Određene osobine ličnosti impliciraju
spremnost za prihvatenje antidemokratskih stavova. Propagiranje antidemokratskih shvatanja
zavisi od prijemčivosti pojedinca koja zavisi od njegove ličnosti.
Zadatak 1: Dokazivanje postojanja sindroma antidemokratske orjentacije
Zadatak 2: Dokazivanje postojanja autoritarne ličnosti
Zadatak 3: Dokazivanje postojanja povezanosti između antidemokratske orjentacije i
autoritarne strukture
Uzorak: 2099 belaca iz SAD-a , nejevrejskog porekla, različitih polova i koji su pripadnici
različitih grupa.
Instumenti:
1. Upitnik-podaci o političkoj i verskoj pripadnosti, ekonomskom stanju, zanimanju...
2. Skale za merenje stavova:
A-skala – stavovi prema Jevrejima
E-skala – stavovi prema različitim nacionalnostima i manjinama
PEC-skala – stavovi prema različitim društveno važnim pitanjima
*F-skala – ispitivanje osobina ličnosti
3. intervju
4. TAT-test
5. projektivna pitanja
Iz dobijenih rezultata zaključeno je da postoje ličnosti sklonije antidemokratskoj orjentaciji
koje poseduju određene karakteristike ličnosti = autoritarna ličnost
Antisemitizam je izraz određenih osobiona ličnosti što ne možemo prihvatiti, već možemo reći
da te osobine utiču da se lakše prihvati antisemitizam. Prihvata se to da antisemitizam nije
rasna ni religijska predrasuda kao ni neopravdano i pogrešno uopštavanje o Jevrejima. Ima
međusobno protivrečnih stavova.
Autoritarna ličnost
F-skala otkriva sklonost ka fašističkoj ideologiji što je najizrazitiji oblik antidemokratske
orjentacije. To ne znači da je to skala za ispitivanje fašističkih stavova i stavova inače, već da
služi za ispitivanje određenih osobina ličnosti koje su karakteristične za ličnosti sklone
fašističkoj ideologiji i antidemokratskoj orjentaciji. Ova skala se sastoji od 38 tvrdnji čiji se
sadržaj odnosi na pojedine tendencije reagovanja ličnosti i podeljene su na osam podskala
kojima se ispituje o osobinama autoritarne ličnosti.
Devet osobina koje karakterišu autoritarnu ličnost su:
1. Konvencionalizam – manifestuje se u prihvatanju vrednosti i standarda srednje klase i u
njihovom rigidnom održavanju, pokoravanju, poštovanju autoriteta, izbegavanju
kontakata sa ljudima bez ove osobine
2. Autoritarna submisivnost- nekreitičan stav prema idealizovanim autoritetima; potreba
za vođom
3. Agresivnost – oštro reagovanje, kažnjavanje, prezrenje, odbacivanje ljudi koji krše
konvencionalne vrednosti; zahtevanje stroge discipline – svaki prestup se oštro suzbija
4. Antiintraceptivnost – suprotstavljanje svemu subjektivnom i imaginativnom i bavljenju
vlastitim doživljajima; nerazmišljanje o ličnim problemima.
5. Poštovanje vlasti i pozitivan odnos prema istoj – identifikovanje sa onima koji imaju
moć, naglašavanje strogosti. „ ono što nam treba to je disciplina i čvrsta volja da radimo
za zemlju i porodicu“.
6. Destruktivnost i cinizam – odbacivanje humanosti.
