6.
Zakljucak...................................................................................................................10
Literatura............................................................................................................................11
Uvod
Naša današnja tema je nastala iz potrebe da se na što bolji nacin razuije sama
priroda autoriteta kao jednog od osnovnih kategorija kada je rukovođenje u pitanju.
Želimo da svojim kolegama što je bolje oguće približimo ovu terinologiju, jer nije samo
dovoljno vladati i voditi neku organiyaciju, grupu ljudi. Kako se neko može navesti da
sarađuje s drugim ljudima i da doprinosi ostvarivanju ciljeva organizacije? Da li je to
stvar čistog magnetizma ličnosti? Da li se to postiže kontrolom nagrađivanja i
kažnjavanja? Znanjem? Titulom ili položajem koji su napisani na vratima kancelarije ili
oznakom čina na uniformi? U različitim situacijama, to može biti neka od ovih stvari, ali
i sve one zajedno. Osnovno pitanje je pitanje autoriteta, pojma koji je kroz istoriju imao
različita značenja. Kao pojam autoritet podrazumeva uticaj, ali i vlast, može se
posmatrati, vrlo uopšteno, kao snaga koja ili “vuče” ili “gura” i koja navodi ljude da
slijede. Treba imati na umu dva važna pojma autoriteta i vlasti: Paritet percepcije
1
konvergentno značenje. Time kategorija autoriteta izražava i pretpostavlja društveni
odnos, jer se autoritet može imati samo u organizovanom društvu. U tom smislu autoritet
predstavlja centralnu kategoriju svakog političkog i pravnog sistema. Međutim, ovdje
treba naznačiti i otežavajuće okolnosti, distinkciji između političke vlasti i autoriteta, koji
se manifestuju kroz isprepletenost u stvarnom životu i u realnim društvenim odnosima.
1.1Teorijski pristup u definiranju autoriteta
Kako bismo sadržajno elaborirali autoritet, koji kao temeljna kategorija zauzima
relevantno mjesto u sistemu rukovođenja uopšte, navest ćemo nekoliko primjera koji sa
različitih aspekata problematizuju sam pojam autoriteta. Bertran de Žunavel definiše
autoritet u kontekstu autoritativnosti. Autoritetom naziva sposobnost da se izazove
saglasnost drugoga. Ili autoritetom naziva eficijentni uzrok dobrovoljnog okupljanja u
kojem vidi rad jedne snage koja jest autoritet. Granica autoriteta je tamo kada donesene
odgovarajuće odluke od strane odgovarajućih subjekata u društvu, odnosno organizaciji,
prestaje imati vojni karakter. Ukoliko bi se članovi jedne organizacije oglušili u
obaveznosti odluka donesenih od autoriteta, onda to neminovno dovodi do implikacija u
međusobnim odnosima a samim tim i nesigurnosti uopšte u jednom društvu. Iz
navedenog razlikuju se dva modela autoriteta: model nametnute dominacije i model
dobrovoljne asocijacije. U članku "Autorite" kojeg je Deni Didro napisao za čuvenu
Enciklopediju I 1751.godine,
3
posebno je istakao, da je autoritet u najboljem slučaju
samo batina stvorena ljudskom rukom, koja u slučaju slabosti može da pomogne na putu
koji nam um pokazuje. U političkoj Enciklopediji autoritet je vlast zasnovana na
dobrovoljnom pristanku, vezanom za određene kvalitete nosioca; uticaj, prestiž jedne
ličnosti ili institucije na osnovu osobina ili društvenih funkcija koje joj se povjeravaju;
vlast uopšte, nosioc vlasti (organ, institucija koja vrši vlast). Za politički autoritet kažemo
da je to "autoritet koji postoji kontinuirano, na određenom području i kao izraz pozitivne
ocjene nakog opšteg uređenja od strane onih koji su njime obuhvaćeni". Dakle mišljenja
smo da autoritet upućuje na međusobni odnos u kome jedna osoba smatra drugu za
nadmoćnu. Taj odnos koji se manifestuje kao superiornost - inferiornost, dakle nazivamo
racionalnim autoritetom. Navedeni oblik autoriteta kao istinski ideal zastupa ciljeve
3
http://classiques.uqac.ca/classiques/Diderot_denis/encyclopedie/autorite_politique/autorite_pol.html
3
