1.
Termo-mineralni izvori
Mineralni, termalni i termominerali izvori se javljaju u različitim delovima Srbije, ali ih je
moguće grupisati u odgovarajuće banjske zone. Prema jednoj od podela osnovne banjske zone na
teritoriji Srbije su:
Šumadijska,
Zapadnomoravska,
Kopaoničko-jastrebačka,
Novopazarsko-pribojska,
Južnomoravska,
Karpatsko-balkanska,
Kolubarskopodrinjska,
Vojvođanska i
Kosovska.
U Šumadijskoj banjskoj zoni se ističu Bukovička Banja u Aranđelovcu, Mladenovački
Selters i Planački kiseljak. Zapadnomoravskoj zoni pripadaju Vrnjačka Banja, Mataruška Banja,
Ovčar Banja, Bogutovačka Banja, Gornja Trepča i Vitanovačka Banja.
U Kopaoničko-jastrebačkoj banjskoj zoni ističu se Jošanička Banja, Lukovska Banja, Ribarska
Banja, Prolom Banja i Lopatnički kiseljak. U Novopazarsko-pribojskoj banjskoj zoni postoje
Novopazarska Banja, Pribojska i Visočka Banja. Južnomoravskoj banjskoj zoni pripadaju Niška
banja, Vranjska Banja, Sijerinska Banja, Tularska Banja i Bujanovačka Banja.
U Karpatskobalkanskoj banjskoj zoni Zvornička Banja, Jošanica, Sokobanja, Gamzigradska
Banja i Brestovička Banja. Kolubarsko-podrinjskoj banjskoj zoni pripadaju Koviljača, Badanja,
Obrenovačko kupatilo, Radalj i Radovašnica. U Vojvodini se ističu Kanjiža, Junaković,
3
Slankamen, Rusanda, Torda, Vrdnik, Novosadsko jodno kupatilo, a na Kosovu i Metohiji Ilidža
kod Peći i Klokot Banja kod Uroševca.
Prema Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2020. godine izdvojene su najznačajnije
banje po primarnim turističkim destinacijama Srbije.
Najznačajnija banjska turistička mesta nacionalnog, a perspektivno međunarodnog značaja su
Vrnjačka Banja, Niška Banja, Sokobanja, Mataruška Banja, Bukovička Banja, Banja Koviljača i
Vranjska Banja.
Među Banjskim mestima nacionalnog značaja, po perspektivi razvoja se ističu Prolom Banja,
Gornja Trepča, Ribarska Banja, Kanjiža i Junaković. Ostala nacionalna banjska turistička mesta
su Jošanička, Bogutovačka, Novopazarska, Lukovska, Kuršumlijska, Zvonačka, Pećka, Selters,
Rusanda, Vrdnik, Vrujci, Pribojska, Gamzigradska, Bujanovačka, Klokot i Ovčar Banja.
Ostala banjska mesta su od regionalnog žnačaja.
Najtoplije izvore mineralne vode u Evropi ima Vranjska banja. Vecina izvora ove banje ima
temperaturu oko 90 stepeni a postoje i otvori iz kojih izbija vodena para koja ima temperaturu od
cak 111 stepeni. Tu je jos Jošanicka banja sa vodom koja ima temperaturu od 78,5 stepena,
Sijarinska banja 72 stepena, Lukovska banja 69 stepeni, Kuršumlijska banja 63 stepena.
Vranjska banja se nalazi na svega desetak kilometara udaljenosti od grada Vranja, u južnom delu
Srbije. Nadomak ovog lečilišta se nalazi i Velika Pešter, kao i čuvena planina ovog dela Srbije –
Besna kobila.
Najčešće se navodi da je lekovita voda Vranjske Banje izuzetna za lečenje različitih neuroloških
oboljenja, te za apsolutno sve oblike reumatizma.
Kupanje u lekovitoj vodi pomaže i kod oboljenja, kože kao i organa za varenje, a smatra se da
ima uspeha i kod lečenja ginekoloških oboljenja.
4
