Bazične i specifične motoričke sposobnosti karatista.
2009
.
SADRŽAJ:
1. UVOD
..............................................................................
2
2. KARATE ..............................................................................
2
2.1 Istorijski osvrt na razvoj karatea ..............................
3
2.2 Karate kao sport
...........................................................
3
3. TEORIJSKI OKVIR RADA .................................................
7
3.1
Definicije osnovnih pojmova (bazične i specifične
motoričke sposobnosti karatista)
..............................
7
3.2 Pregled dosadašnjih istraživanja ..............................
8
4. PREDMET, CILJ I ZADACI ISTRAŽIVANJA....................
10
5. HIPOTEZE
...........................................................................
10
6. METODOLOGIJA ISTRAŽIVANJA
..............................
11
6.1 Tok i postupci istraživanja
........................................
11
6.2 Uzorak ispitanika
.................................................
11
6.3 Uzorak varijabli
...........................................................
12
1
Bazične i specifične motoričke sposobnosti karatista.
2009
.
6.4 Opis mjernih instrumenata ........................................
13
6.4.1 Opis testova za procjenu bazičnih motoričkih
sposobnosti ..............................................................
13
6.4.2 Opis testova za procjenu specifičnih
motoričkih sposobnosti ........................................
18
7. INTERPRETACIJA I STATISTIČKA OBRADA
PODATAKA ISTRAŽIVANJA
........................................
22
8. ZAKLJUČAK I ZNAČAJ ISTRAŽIVANJA
.....................
28
8.1 Opšti zaključak
...........................................................
28
8.2 Izvedeni zaključak .................................................
28
8.3 Značaj istraživanja .................................................
30
LITERATURA ....................................................................
31
1.UVOD
Sport je globalni, kurturološki, medicinski i medijski fenomen
koji spaja sve ljude svijeta. Mnogi istraživački radovi i autori sa
opštim prihvaćenim iskustvima postavili su sport na jednom od
centralnih mjesta društvenog života.
Smatra se da je sport kao ljudska djelatnost nastao iz same
potrebe čovjeka za razonodom i nadmetanjem, tako i sama riječ
sport
potiče od latinske riječi
disportare
koja u prevodu znači
zabava, igra, razonoda, međutim pod tim pojmom podrazumijeva
2
Bazične i specifične motoričke sposobnosti karatista.
2009
.
Karatea.“
1
Često u literaturi moguće je
pronaći činjenice koje Karate opisuju kao:
umjetnost, vještinu i sport. Međutim, ako ovo
uzmemo u obzir moguće je uvidjeti složenost
Karatea koji je bio pod snažnim uticajem
joge, tradicionalne medicine, religije i
filozofije
Karate, koji se u svijetu i dalje
upražnjava kroz veći broj stilova,
sistematizovan je i poprimio je takav oblik u
Japanu početkom XX vijeka. Često se karate
smatra autentičnom borilačkom vještinom,
ali poznato je i da
je istorija karatea duga i specifična a
njegovi korijeni potiču izvan Japana.
Pretpostavlja se da korijeni karatea
potiču sa širokih prostora Dalekog istoka
(Kina, Koreja, Indonezija itd.).
Izraz
Karate
doslovno je preveden
iz japanskog jezika i doslovno znači
prazna šaka
, ali prije ovog prevoda ovu
riječ je prestavljalo značenje
kineska
ruka
, zbog čega se i vjerovalo da karate
vuče korijene iz Kine. Početkom dvadesetog vijeka veliku ulogu u
popularisanju i širenju karatea kao vještine imao je insruktor
Gičin
Funakoši
(1868. - 1957.) koji je i reformisao karate i smatra se
tvorcem modernog, to jest sportskog karatea. Funakoši je u stil koji
je podučavao uveo princip ,,tvrdog“- odbrana od napada je
istovremeno i napad, stavovi su postali niži i stabilniji. Stil koji je
osnovao i podučavao učitelj Funakoši nazvan je
šoto kan
(shoto-
khan). Pored šoto kana u isto vrijeme i drugi značajniji učitelji
osnovali su svoje škole karatea, gojo ryu, wado ryu, kyokushinkai i
ostali.
4
Bazične i specifične motoričke sposobnosti karatista.
2009
.
2.2 Karate kao sport.
Bavljenje karateom kao sportom,
idealna je pretpostavka za razvijanje
pozitivnih psihofizičkih osobina kod
mladih ljudi, posebno u školskom
uzrastu. Suprotno predrasudama koje
borilačke sportove karakteriziju
nasilnim, karate svojim vježbačima
primarno nudi disciplinu, poštovanje i
samokontrolu kao osnovne pretpostavke za bavljenje ovim
sportom. Bilo da je riječ o katama (sistem harmonično povezanih
obrambenih i napadačkih tehnika), ili borbama _______________
1
Ćirković, Z., Jovanović, S. (2002.):
Borenja: Boks – Karate
, F.F.K. Beograd srt.
159.
(realno nadmetanje dva borca), osnovni cilj karatea je,
suparnika savladati vještinom , a ne 'uništiti' ga.
Karate spada u porodicu polistrukturalnih acikličnih
sportova, čiji je cilj simbolična pobjeda protivnika, koja se postiže
simuliranim ili strogo kontrolisanim tehnikama udaraca, blokova,
bilo rukom ili nogom, zbog čega se karate u mnogome razlikuje od
ostalih borilačkih sportova. U današnjim karate nadmetanja u
borbama, zbog pomenutog sistema ograničenja, „okršaj“ dva borca
poprima oblik opšte demonstracije brzine, spretnosti, snage i
bogatsva tehničkog repertoara koji jedan karatista posjeduje.
Sportski karate je jedan odličan način da sportisti prikažu, u vidu
takmičenja, svoj napredak u Karate treningu.
Današnja karate takmičenja izvode se u dvije kategorije i to
takmičenje u katama i borbama. Kate predstavljaju borbu sa
zamišljenim protivnikom, gdje „kataši“ predstavljaju svoj
treningom postignuti nivo koncentracije (fokusa), snage,
fleksibilnosti, brzine i ravnoteže kroz izvođenje kata, a sudije
odlučuju o tome ko je katu izveo na efikasniji način. I pored toga
što u kati, karatista nema kontakt sa protivnikom, svako izvođenje
kate kod takmičara izaziva ogroman utrošak energije, što nas
5
Bazične i specifične motoričke sposobnosti karatista.
2009
.
za smisao očuvanje karate tehnika, kao autentičnog i dragocjenog
borilačkog nasleđa.
Tehnike karatea se odlikuju posebnom složenošću
koodinacije pokreta, s obzirom na to da obuhvataju i ručne i nožne
tehnike, kao i što je zastupljeno korišćenje tehnika lijevom i
desnom nogom i rukom. Tako osnovne tehničke elemente karatea
moguće je podijeliti na
- Stavovi;
- Kretanja;
- Udarci nogom i rukom;
- Blokovi;
- Čišćenja;
- Bacanja;
- Padovi.
Iako se za sveukupnu tehniku karatea ne može reći ni u kom
slučaju da je siromašna, s obzirom na broj tehnika koji borci izvode
na takmičenju, ne može se tvrditi ni suprotno. Kako bi na
takmičenju izbjegli rizik od gubitka poena, borci na takmičenju
izvode samo najuspješnije tehnike, one koje im donose najviše
poena, dok je vidno da se druge tehnike zapostavljaju. Možda je
ovdje glavni faktor i to što uspjeh tehnike u borbi zavisi i od
morfoloških karatista, tako da neki borci pojedine tehničke
elemente (s obzirom na svoju tjelesnu građu) usavršavaju više, dok
druge manje vježbaju.
Za postizanje vrhunskih rezultata u sportskom karateu danas,
vrlo je važan kvalitetan i jasno upravljiv trenažni proces. Takođe
bitan faktor za uspjeh u karate sportu su i antropološke
karakteristike gdje najveću ulogu za postizanje vrhunskih rezultata
ima brzina, za ovaj sport, najbitnija dimenzija motoričkog prostora.
Sagledajući ovo hipotetska jednačina specifikacije uspjeha u
karateu glasi
2
:
7
