INTERNACIONALNI UNIVERZITET U TRAVNIKU
EKONOMSKI FAKULTET
TRAVNIK
SEMINARSKI RAD
BERZA, ČLANOVI I TRGOVINA NA BERZAMA
Mentor:
Student:
Prof. dr. Rajko Kasagić
Selimović Nejra
Asistent : Alisa Salkić
Travnik, decembar 2013.
SADRŽAJ
1............................................................................................................. SADRŽAJ
2....................................................................................................................UVOD
3..............................................BERZE, ČLANOVI TRGOVINE NA BERZAMA
4..........................DRUGA UREĐENA TRŽIŠTA PAPIRA OD VRIJEDNOSTI
5....................................................................................JAVNA TRŽIŠNA ROBA
6..............................................................BERZE I BERZANSKO TRGOVANJE
7.......................................................................................MJESTO TRGOVANJA
7................................................................................ KONTROLA TRGOVANJA
8..........................................................................................................RAD BERZI
8. ...................................................................................................VRSTE BERZI
9..............................................................................................DRŽAVA I BERZA
9..............................................................................SIGURNOST POSLOVANJA
10..........................STATUS OSNIVAČA I FUNKCIJA TRGOVCA NA BERZI
10............................................................................PRESTANAK RADA BERZE
11......................................................................................................ZAKLJUČAK
12....................................................................................................LITERATURA
1
1. BERZE, ČLANOVI TRGOVINE NA BERZAMA
2.1 BERZE
Prema pravnoj strukturi i odnosu države postoje, tri tipa berzi. Prvi tip su berze
organizovane kao privatnopravni subjekti u formi dioničkog društva. Drugi tip predstavlja
berze javnopravnog karaktera osnovane aktom države koja djelimično participira u
kapitalu berze i učestvuje u upravljanju. I treći tip su berze mješovitog karaktera gdje su
osnivači privatnopravna lica, uz obezbjeđenje nadzora od strane države (određuje
komesara za nadzor ).
U našem pravu cjelovitije je zakonski regulisana materija berze efekata ( hartija od
vrijednosti ) , a djelimično robna berza. Berza efekta se može organizovati kao opšta , za
promet svih vrsta hartija od vrijednosti ili specijalozovana, za promet pojedinih vrsta
trgovačkih efekata. Berza je subjekt privatnopravnog karaktera i osniva se u formi
akcionarskog društva
3
. Uz odobrenje komisije, berzu može osnovati najmanje pet lica sa
statusom profesionalnih posrednika ( brokera ) . Berza nije profitna institucija koja
dividende isplaćuje članovima, nego ih koristi za unapređivanja rada berze.
Zakonski minimum osnovnog kapitala za berzu efekta jeste 200.000 KM koji je
podijeljen na redovne dionice, na ime, a svaka dionica daje pravo na jedan glas.Dioničari
berze su isključivo članovi, sa jednakim brojem akcija, koje ne mogu transfesirati
(prenositi) dok traje članstvo. Inače, članstvo na berzi može prestati: dobrovoljno,
oduzimanjem dozvole profesionalnog posrednika, isključenjem iz članstva i smrću.
(ZVP,čl. 58 )
Berza obavlja sljedeće poslove: organizuje povezivanje ponude i tražnje hartija od
vrijednosti: osigurava informacije o ponudi, tražnji i tržišnoj vrijednosti papira. Može
obavljati i druge poslove po ovlaštenju komisije za vrijednosne papire. Organi berze su:
skupština koju čine svi dioničari ( članovi berze ), nadzorni odbor i uprava, sa
nadležnostima koje inače ti organi imaju kod akcionarskih društava. Osnovni
organizaciono-pravni akt berze je statut. Pored statuta, pravilima berze utvrđuje se njeno
poslovanje. (ZVP, čl. 54,72,76 )
3
Akcionarsko društvo ili deoničarsko društvo je trgovačko društvo sa osnovnim kapitalom podeljenim na
izvjestan broj akcija sa jednakim iznosima
3
