VISOKA TEHNIČKA MAŠINSKA ŠKOLA
STRUKOVNIH STUDIJA TRSTENIK
Seminarski rad iz predmeta
POGONSKI MATERIJALI
Tema:
Biodizel gorivo u drumskom saobraćaju
Profesor: Student:
Dr. Predrag Pravdić Husović Latif 112/18.
Tutin, 2020
1. EKOLOŠKE PREDNOSTI I NEDOSTACI PRIMENE
BIODIZELA
Biodizel je obnovljivo i biorazgradivo gorivo koje se dobija iz biljnih ulja, životinjskih masti te
reciklacijom otpadnog jestivog ulja. Biodizel je komercijalno ime za metil-ester. Metil-ester je
hemijski spoj dobijen reakcijom biljnog ulja (uljana repica, suncokret, soja, palma, ricinus itd.)
ili životinjske masti s metanolom u prisustvu katalizatora. Proizvodnja biodizela je siguran način
proizvodnje goriva koji se koristi sa zadovoljstvom u želji da se reduciraju emisije štetnih
plinova te da bi se pritom postigla ušteda novca.
Glavne fizičke karakteristike i kvaliteta biodizela je vrlo sličan konvencionalnom dizel gorivu.
Postupak dobijanja biodizela odvija se u nekoliko faza:
mešanje alkohola i katalizatora,
reakcija transesterifikacije,
separacija,
ispiranje biodizela,
uklanjanje alkohola,
neutralizacija glicerola i
određivanje kvaliteta proizvoda.
Slika 1. Postupak dobijanja biodizela
Količina ugljikovog dioksida koja nastane izgaranjem biodizela odgovara količini ugljikovog
dioksida koje biljke, poput uljane repice, uzmu iz atmosfere tokom vegetacije, a to nije slučaj sa
izgaranjem fosilnih goriva. U nastanku nafte i ugljena, milionima godina u prošlosti, iz atmosfere
je uzet dio ugljikovog dioksida, a koji se sada njihovim izgaranjem vraća u atmosferu.
Neutralnost biodizela, s aspekta emisije ugljikovog dioksida, i te kako je važna i u smislu
poštovanja potpisanih i preuzetih obaveza po Protokolu iz Kyota. Upotreba biodizelskog goriva
u konvencionalnim dizelskim motorima rezultuje značajnim smanjenjem nesagorivih
ugljikovodika, ugljikovog monoksida i krutih čestica. Emisija dušikovih dioksida je ili blago
smanjena ili blago povećana, ovisno o metodi istraživanja. Upotrebom biodizelskoga goriva, u
konvencionalnim dizelskim motorima, smanjuje se količina čestica ugljika (budući da kisik u
gorivu omogućuje sagorijevanje do ugljikovog dioksida), eliminira se frakcija sumpora (budući
da u gorivu nema sumpora), a topiva frakcija vodika ostaje ista ili je malo povećana. Biodizelsko
gorivo je prvo i jedino biogorivo za koje postoje rezultati istraživanja emisije čestica u zrak te
potencijalni učinci na zdravlje ljudi, a koje je predočila Američka agencija za zaštitu okoliša
(EPA) nakon primene najstrožih pravila. Kako je već spomenuto, upotrebom biodizelskog goriva
količina smoga smanjuje se za oko 50 % u odnosu na dizelsko gorivo. Emisija inhalirajućih
čestica, koje predstavljaju rizik za ljudsko zdravlje, smanjena je za oko 40 % u odnosu na emisiju
istih tih čestica iz mineralnoga dizela, a emisija ukupnih ugljikovodika je niža za oko 68 %.
Emisije stakleničkih plinova tokom proizvodnje dizelskoga goriva iznosi 32 g/km, što je gotovo
polovica emisija do kojih dolazi prilikom proizvodnje biodizelskoga goriva, čak i kada se umesto
električne energije u procesu proizvodnje koristi slama. Međutim, kada se govori o emisiji
ugljikovog dioksida tokom izgaranja samog dizela (245 g/km), argumenti su izrazito na strani
biodizela (75 g/ km).
Slika 2. Ciklus stakleničkih plinova pri proizvodnji i upotrebi kod različitih vrsta goriva
