REPUBLIKA SRPSKA
UNIVERZITET SINERGIJA
FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZAŠTITU
BANJA LUKA
SEMINARSKI RAD
Predmet: Kriminologija
Tema: Biološke teorije
Mentor: Student:
Banja Luka, decembar 2012. godine
„Biološke teorije“
SADRŽAJ
Uvod 3
1. Frenološka teorija 4
2. Teorija nasljeđa (nasljeđe i kriminalitet) 4
3. Biokonstitucionalna teorija i teorija sklonosti 6
4. Hromozomska teorija 8
5. Endokrinološka teorija 9
6. Rasna teorija 10
Zaključak 11
Literatura 12
UVOD
Stranica
2
„Biološke teorije“
Frenološke teze u kriminologiji pojavile su se početkom 19. vijeka. Predstavnici ove
teorije su bečki ljekar Gal, i švedski teolog Lavater.
Ove teorije ističu povezanost delinkventnih sklonosti i moralnih osobina ličnosti s
konstitucijom lobanje. Prema ovoj teoriji, suština karakternih osobina čovjeka je u vezi s
koštanom konstitucijom, oblikom i obimom glave, koji izražavaju po segmentima. Tih
segmenata po Galu ima 26, dok po Lavateru ima 35. Segmentima se određuje „više“ i „niže“
sklonosti čovijeka, zavisno od obima glave.
Prema frenološkim shvatanjima, glava kod kriminalaca je kriškastog oblika ( širi
vilični od čeonog dijela), dok je kod nedelinkvenata razvijeniji gornji dio glave. Ova teorija je
bila dugo vremena popularna i priznata i u Evropi i u Americi. Tridesetih godina prošlog
vijeka, ova teorija je skoro u potpunosti osporena.
2. Teorija nasleđa (nasljeđe i kriminalitet)
Počeci biološkog pravca koji ističe veliki značaj nasljeđa i atavizma u nastanku
kriminaliteta se nalaze na učenju Morela. On je razvio koncepciju da je kriminalitet produkt
degeneracije ljudske vrste, koja se sastoji u skretanju od prvobitnog normalnog tipa čovjeka.
Ovo skretanje se vrši postepeno, kroz više generacija i to putem nasljeđa. Ideju o nasljeđu kao
značajnom faktoru kriminaliteta, razrađuje Lombrozo u svojoj teoriji o „rođenom zločincu“.
Krajem 19-og i početkom 20-og vijeka, pojedini kriminolozi pokušavaju dokazati ovu tezu,
vršeći ispitivanja rodoslova porodica čiji su članovi bili kriminalci i ispitivanja blizanaca.
Najpoznatija istraživanja tzv. „kriminalnih porodica“ izvršio je Richard Dugdal u porodici
Juke i H. Goddard , i u porodici Kallikak.
Ispitivanja porodice Juke, u SAD-u, koja vodi porijeklo od poznatog alkoholičara,
pokazalo je da među 709 njegovih potomaka ima veliki broj alkoholičara, skitnica,
delinkvenata i samoubica (77 delinkvenata, 292 prostitutke i podvodača i 142 skitnice.
Ponašanje porodice Kallikak praćeno je kroz šest generacija. Ova porodica je imala dvije
grane; jednu koja je poticala iz braka sa normalnom djevojkom i drugu koja je poticala iz
braka sa maloumnom djevojkom. Istraživanje je pokazalo da se u okviru ove druge grane
porodice pojavio znatan broj antiduševnih lica, zločinaca, samoubica, seksualnih manijaka i
slično. Navedena istraživanja koja su pretendovala da dokažu da se sklonost ka kriminalnom
ponašanju prenosi putem naljeđa sa generacije na generaciju, nisu prihvaćena kao validna,
Stranica
4
