vreme koje prati savremeni razvoj društva, nauke i tehnike vaspitna uloga porodice kao faktora
vaspitanja postaje sve složenija, a samim tim i značajnija za pravilan razvoj mladih. Pravilan rast
i razvoj van porodice gotovo je nezamisliv, jer je porodica zajednica (sredina) koja najpotpunije i
najefikasnije brine o mladima.

Imajući u vidu probleme porodice i porodičnog vaspitanja, poznato je da razvoj društva

proizvodnih snaga i društveno-ekonomskih odnosa, razvoj kulture, ekonomije, obrazovanja i dr.
znatno utiče na porodicu. Društvene promene utiču na vaspitnu ulogu porodice.

Uporedo sa promenama u društvu, uočavamo i promene u porodici. Menja se veličina

porodice, struktura, sadržaj i njena uloga, kao i tip porodice. Sve češća je "izražena orijentacija
prema deci koja se izražava u više u materijalnom nego u psihološkom smislu. U želji da zaštite
dete od "neprijateljskog sveta" sa kojima su sami suočeni, a u nemogućnosti da mu stvore pravu
zajednicu jer u svoju porodicu unose svoje društvene navike i posledice sopstvenog otuđenja,
roditelji često pribegavaju polurešenjima."

Tako, na primer, roditelji umesto brige za

izgrađivanje ličnosti deteta obezbeđuju mu materijalna sredstva za sticanje obrazovanja i viših
društvenih položaja pa nije retkost da se to pogrešno odrazi na formiranje ličnosti.

Umesto ljubavi, emocionalne topline i saglasnosti, bogati roditelji biraju lakši put,

zadovoljavajući svaku želju i prohtev deteta. Umesto oslonca detetu, moderna savremena
porodica je sredina u kojoj postoje uslovi za podsticanje neumerenih i nerealnih aspiracija, što
dovodi do nesrazmera između velikih želja i mogućnosti da se ona stalno zadovoljavaju. Sve to
proizilazi iz društvene situacije (trke za životnim standardom i dr.), što se preko roditelja prenosi
na decu.

Imajući u vidu društvenu situaciju danas treba pomenuti i druge primere. Sve češće

imamo porodice koje nisu u mogućnosti da obezbede detetu sve ono što njegov razvoj zahteva.
Tako se uočava da dolazi do nesklada između mogućnosti i očekivanja porodice (poteba,
intersovanja, želja) dece i ostalih članova porodice, najčešće roditelja. Zbog toga je potrebno da
porodica prati promene u društvu i sledi ih.

Koliko je to moguće zavisi od niza faktora:

brzina promena,

nivoa razvoja društva,

obrazovanja članova porodica,

Golubović, Z., Porodica kao ljudska zajednica, Zagreb, Naprijed, 1981. str.267.

materijalnih mogućnosti i dr.

Društveno-ekonomski odnosi bitno utiču ne samo na pojedine funkcije i oblike porodične

organizacije već i na odnose u porodici, dajući im određena obeležja uslova života koji
dominiraju u datom društvu i vrsmenu i to sa aspekta njenih interakcijskih odnosa (međusobnih
odnosa roditelja i dece), tako i sa aspekta odnosa sa drugim društvenim grupama.

U različitim društveno-ekonomskim formacijama postojali su i postoje različiti tipovi

porodica sa raznovrsnim kombinacijama međusobnih odnosa između porodice i dece, kao i stila
vaspitnog ponašanja roditelja prema deci.

U svim vrstama porodica su specifični i karakteristični međuljudski odnosi a za nas su u

svakoj od svih tih vrsta porodica posebno zanimljivi odnosi roditelja prema deci i obrnuto. Sve to
ukazuje da je za pravilan razvoj mladih veoma značajna roditeljska ljubav, toplina, razumevanje,
poverenje, doslednost...

Međusobna podrška i međusobno razumevanje članova porodice su najbitniji kako za

razvoj pojednica tako i za njegovo celokupno napredovanje i usavršavanje. Od brojnih
društvenih grupa u kojima se odvija vaspitanje, nas u ovom slučaju interesuje prvenstveno
porodično vaspitanje.

Polazimo od toga da je porodica jedna od najstarijih, najprimarnijih i najtrajnijih

društvenih grupa tokom postojanja čovečanstva. Shvatamo porodicu kao ljudsku zajednicu bez
koje nema vaspitanja, ne samo onog prvog, polaznog, već ni kasnijeg koje se odvija pod uticajem
vršnjaka i drugih društvenih gupa, institucija, kulture, društvenog sistema...

Dete se obraća roditeljima kao i ostalim članovima porodice slobodno, spontano,

otvoreno, neposredno.

U svestranom i celovitom vaspitanju i socijalizaciji dece najznačajnija je porodica. Da bi

taj uticaj bio pozitivan (efikasan) kada je u pitanju savremena porodica - bitno je da budu
ispunjeni odgovarajući uslovi:

da odnosi u porodici budu skladni,

da se roditelji i deca poštuju,

uvažavaju i razumevaju,

te da roditelji imaju jedinstvene zahteve prema deci.

Da bi bili efikasni u vaspitanju značajno js da roditelji prate psihofizički razvoj dece, da

se brinu za zadovoljavanje njihovih potreba te da u tom cilju sarađuju sa vrtićem i školom.

Budimir Ninković G., Savremena porodica i škola, Pedagoški fakultet Jagodina 2009. str. 30.