SADRŽAJ:
1. UVOD................................................................................................................1
2. POJAM I ZNAČAJ CARINE .........................................................................2
3. VRSTA CARINA..............................................................................................3
4. OBAVEZA PLAĆANJA CARINE........................... .......................................7
5.DOKUMENTI KOJI PRATE CARINSKU ROBU
.................................................9
6.
ZAKLJUČAK..................................................................................................11
7. LITERATURA ...............................................................................................12
1. Uvod
Carine i carinski sistem određene države je od odgromnog značaja za razvoj i
zaštitu domaće privrede. Bez modernih carina i carinskog sistema ne može se
ostvariti ni privredni prosperitet zemlje, a niti njeno uključivanje u
medjunarodne tokove.
Carina je snažan izvor budžetskih prihoda države.
Carina i carinski sistem moraju da se stalno mijenjaju, dopunjuju i usavršavaju,
sve u cilju da carina bude ekonomski faktor zaštite i razvoja domaće privrede.
Na tom planu, država ne može imati samo autonomna rješenja, nacionalna
rješenja, već su u carinski sistem moraju inkorporirati i savremena međunarodna
rješenja prije svega, predviđena kod niza razvijenih država, kao i rješenja koja
postoje u međunarodnim organizacijama, prije svega u Svetskoj trgovinskoj
organizaciji (STO). To je uslov, bez kojeg se ne može razvijati domaća privreda,
niti uključivati ista u međunarodne privredne tokove.
Carina ima posebnu ulogu i pri premošćavanju carinskih i vancarinskih barijera
koje postoje, posebno kod niza ekonomskih integracija, pa i carinska unija.
U tim slučajevima, moraju se tražiti odgovarajuća pravna i ekonomska rješenja
kako bi robe i proizvodi iz zemalja koje se nalaze izvan takvih regionalnih
ekonomskih integracija mogle da dopru i na tržištu (na primer, putem
zaključivanja posebnih ugovora o carinskim preferencijama i drugih ugovora
kojima bi se unaprijedila robna razmena između zemalja ekonomske integracije
i zemalja koje se nalaze izvan tih integracija). Primjer za to je Evropska unija
(EU) i privredna saradnja zemalja izvan EU sa ovom integracijom, gde se putem
opšte šeme preferencijala nastoji unaprjediti privredna saradnja EU sa
odredjenim zemljama.
Naša zemlja očekuje da uskoro i ona zaključi, poseban sporazum sa EU o
asocijaciji i pridruživanju, sa perspektivom punopravnog uključivanja u
Evropsku uniju.
1
3. Vrste carina
Danas se, kod mnogih zemalja i u njihovim carinskim sistemima, mogu sresti
mnoge vrste (oblici) carina. Carine se mogu klasifikovati prema slijedećim
kriterijumima:
Pravcu kretanja robe
– na uvozne, izvozne i provozne carine;
Svrsi kojoj carina služi
– na fiskalne, ekonomske ili zaštitne i socijalno –
političke carine;
Načinu obračuna carine
– na carine od vrijednosti, specifične i kombinovane;
Načinu propisivanja carina
– na autonomne, konvencionalne (ugovorne) i
kombinovane carine i
Prema specifičnom ekonomsko
– političkom dejstvu ma prohibitivne
(zabranjujuće), retrozivne (borbene), preferencijalne (povlašćujuće),
diferencijalne, antidampinške i kompenzatorne carine.
Carine prema pravcu kretanja robe dijle se na;
Uvoznim carinama
se smatraju one koje se naplaćuju pri uvozu roba u
odredjenu državu (carinsko području). Danas se smatra, da sve savremene
države imaju ovu vrstu carina. Uvozna carina može da ima različite svrhe i
motive naplate. Kod nekih carinskih sistema, ista se naplaćuje u cilju zaštite,
kod drugih – u cilju ubiranja prihoda (fiskalnog karaktera), kod trećih – u cilju
roba, bez obzira iz kojih se razloga i pobuda naplaćuje (da li iz razloga zaštite
domaće proizvodnje, naplate u cilju punjenja budžeta i dr.). Izvozne carine
predsavljaju danas rijetkost i zavode ih neke države u svoj carinski sistem iz
čisto finansijkih (fiskalnih) ili socijalno – političkih razloga. One su danas
nepoželjne, generalno, što sputavaju međunarodnu robnu razmijenu, odnosno
izvoz domaćih roba na inostrana područja.
Izvozne carine
bi bile destimulativne po izvoz, pa se i ne uvode u carinske
sisteme niza zemalja. Tako na primjer, ove carine ima Indija na žitarice, čaj i
druge životne namirnice, kako bi iste namirnice bile zadržane na tržitima Indije
u cilju prehranjivanja domaćeg stanovništva. Medjutim, ova se carina može
uvesti i iz čisto monopolističkih i fiskalnih razloga, kao što je učinio Čile na
šalitru.
Provozne ili tranzitne
carine su prošlost i savremene države su još od 1921.
godine, usvajanjem Barcelonske konvencije o slobodi tranzita, iste ukunuli. One
nisu poželjne za otvorenu međunarodnu robnu razmijenu, jer su direktna brana
međunarodnim privrednim robnim razmijenama, obzirom da bi se robe
nepotrebno tretitale carinama u tranzitu (provozu) preko određenih carinskih
područja.
Podjela carina prema svrsi
kojoj ona služi je na fiskalne ili finansijske carine,
ekonomske ili zaštitne carine i socijalno političke.
3.
