ALFA UNIVERZITET BEOGRAD
FAKULTET ZA FINANSIJE, BANKARSTVO I REVIZIJU
SEMINARSKI RAD
CARINE KAO IZVORI JAVNIH
PRIHODA
MENTOR: STUDENT:
Prof.dr Slavko Vukša
Miloš Simić
Br.indeksa:1803/17
Beograd, 2018.
2
SADRŽAJ:
UVOD3
1.CILJEVI ZBOG KOJIH SE UVODE CARINE4
2.VRSTE CARINA5
2.1.Carine prema pravcu kretanja robe5
2.2.Carine prema načinu obračunavanja5
2.3.Carine prema načinu uvođenja6
2.4.Carine prema visini opterećenja iz određene destinacije 6
2.5.Carine prema osnovnoj ekonomskoj funkciji7
3.ELEMENTI CARINA8
4.CARINSKI SISTEM REPUBLIKE SRBIJE9
4.1.Osnovi carinskog sistema9
4.1.1.Carinski obveznik9
4.1.2.Carinska osnovica9
4.1.3.Carinska tarifa9
4.1.4.Carinska povlastica10
4.2.Carinski sistem11
4.3.Uvoz dobara i postupanje carine13
5.CARINSKA POLITIKA EVROPSKE UNIJE 16
5.1.Zajednička carinska tarifa16
5.2.Jedinstvena carinska deklaracija16
5.3.Tehnički instrumenti16
5.4.Postupak odlučivanja16
5.5.Strategija razvoja16
ZAKLJUČAK18
LITERATURA19
4
1.CILJEVI ZBOG KOJIH SE UVODE CARINE
Ciljevi zbog kojih se uvode carine mogu biti:
1. fiskalni – da se prikupe odgovarajuća finansijska sredstva državi;
2. ekonomski – mogu biti brojni i raznovrsni. Pre svega, carinom se može štititi domaća
privreda ili samo određena grana od spoljne konkurencije. Carinom se može povećati
cena uvoznoj robi, potencirati razvoj određene grane, delovati na strukturu troškova i
raspodelu društvenog proizvoda, investicije i sl.
2
Ukoliko je osnovni cilj uvođenja carina
osiguranje potrebnih novčanih sredstava za pokriće državnih prihoda, primaran je fiskalni
cilj, a ukoliko se carina uvodi zbog zaštite domaće privrede, primaran je ekonomski
karakter carine;
3. socijalni – ogleda se u tome da se kroz sniženje carina na određene proizvode, bitne za
životni standard odrđenih socijalnih grupa, deluje na pojeftinjenje, odnosno na
stimulisanje potrošnje.
Mišljenja finansijskih stručnjaka o mestu i ulozi carina u ekonomskom i finansijskom sistemu
zemlje u značajnoj meri se razlikuju. Jedni ukazuju na negativne karakteristike i osporavaju
carine, dok drugi u carinama vide značajan instrument za realizaciju brojnih ekonomskih i
finansijskih ciljeva.
Oni koji osporavaju carine mišljenja su da:
1. carine ograničavaju razvoj međunarodne trgovine;
2. carine usporavaju rast produktivnosti rada, razvoj tehnike i tehnologije itd.;
3. carine vode održavanju visokih troškova proizvodnje;
4. carine su nepravedne jer one realno teže pogađaju siromašnije slojeve stanovništva nego
bogatije itd.
Zastupnici drugog mišljenja koje opravdava carinu navodi sledeće:
1. carine su jedno od efikasnih sredstava za zaštitu i potpomaganje nacionalne ekonomije;
2. carinama se efikasno može uticati na odnose sa drugim zemljama;
3. carinama se može relativno uspešno braniti ekonomska samostalnost zemlje;
4. carinama se relativno brzo, jeftino i lako dolazi do novca za finansiranje državnih potreba
5. carinama se može vršiti relativno efikasan uticaj na domaće proizvođače, na rast ili pad
cena itd.
3
2
Kindlberger Č. (1974): „Međunarodna ekonomija“, Beograd: Vuk Karadžić, str.81-112, u Vukša S., Ristić Ž.,
Dinčić M., Belokapić P. (2012): „Poreski i carinski sistemi i politika“, str.89.
3
Grinčev V. (1982): “Finansije I finansijsko pravo SFRJ”. Zagreb: Informator, str.406 u Vukša S., Ristić Ž., Dinčić
M., Belokapić P. (2012): „Poreski i carinski sistemi i politika“, str.89.
5
2. VRSTE CARINA
U finansijskoj literature i praksi postoji više kriterijuma za podelu carina. Danas se najčešće
koristi podela carina na:
1. carine prema pravcu kretanja robe;
2. carine prema načinu obračunavanja;
3. carine prema načinu uvođenja;
4. carine prema visini opterećenja iz određene destinacije;
5. carine prema osnovnoj ekonomskoj funkciji.
4
2.1.Carine prema pravcu kretanja robe
Prema pravcu kretanja robe, carine mogu biti:
Uvozne – naplaćuju se prilikom uvoza robe u carinsko područje. Uvozne carine danas
primenjuju sve zemlje, kako razvijene, tako i zemlje u razvoju, a služe za ograničavanje
uvoza, zaštitu domaće privrede i ostvarivanje fiskalnih prihoda. Naš carinski system
poznaje samo uvozne carine;
Izvozne – naplaćuju se kod izvoza robe na inostrano carinsko područje. Vrlo se retko
primenjuju;
Prevozne ili tranzitne – naplaćuju se na robu koja se prevozi ili provozi iz jedne u drugu
zemlju – preko nacionalnog carinskog područja. Ove carine imaju istorijsko značenje.
2.2.Carine prema načinu obračunavanja
Prema načinu obračunavanja, carine mogu biti:
Specifične – obračunavaju se po vrsti i količini robe, a carinska stopa je određena prema
mernim jedinicama (metar, kilogram, litar itd.). Pošto nisu praktične danas se retko
primenjuju.
Vrednosne (ad valorem) – obračunavaju se na bazi carinskih stopa koje su izražene u
procentu od vrednosti robe. Ovo je danas osnovni oblik obračunavanja carine. Teškoće
koje se pojavljuju kod ovih carina izražavaju se u smislu realne procene vrednosti
uvezene robe. U našem carinskom sistemu carine se određuju u procentu od vrednosti
4
Vukša S., Ristić Ž., Dinčić M., Belokapić P. (2012): „Poreski i carinski sistemi i politika“, str.90.
