SEMINARSKI RAD
SADRŽAJ
1. UVOD
.............................................................................................................3
2. OSOBINE ĆELIJE
................................................................................4
3. HEMIJSKI SASTAV ĆELIJE
.......................................................5
4. KRETANJE UNUTAR I IZVAN ĆELIJE
.............................6
5. STRUKTURA ĆELIJSKE MEMBRANE
..............................7
6. KRETENJE MATERIJE IZMEĐU ĆELIJA
.......................8
7. ISHRANA ĆELIJE
...............................................................................12
8. LITERATURA
........................................................................................14
2
|
P a g e
SEMINARSKI RAD
2. OSOBINE ĆELIJE
EPITELNE ĆELIJE
Ćelija je osnovna gradivna i funkcionalna jedinica svakog živog bića, osim virusa.
U prirodi postoje brojni organizmi čije se telo sastoji iz jedne ćelije, kao što su bakterije,
praživotinje, neke alge i gljive. Sa druge strane višećelijski organizmi mogu imati više
miliona, biliona, kvadriliona ćelija. Tako se u organizmu odraslog čoveka nalazi oko 10 na 14
ćelija. Iako se sve te ćelije međusobno razlikuju postoje neke osobine koje su zajedničke svim
ćelijama:
Rast
do veličine koja je karakteristična za datu vrstu ćeliju
Obavljanje određenih zadataka
(funkcija, uloga)
Primanje signala
iz spoljašnje sredine na koje ćelija na određeni način odgovara
Život ćelije završava se ili ćelijskom deobom ili ćelijskom smrću
(pri deobi ćelija
daje nove ćelije)
Hemijski sastav
Građa
4
|
P a g e
SEMINARSKI RAD
3. HEMIJSKI NSASTAV ĆELIJA
Hemijski elementi koji ulaze u sastav ćelija živih bića nazivaju se biogeni elementi. Od 92
prirodna elementa samo 6 elemenata
(C, H, N, O, P, S)
ulazi u sastav i čini oko 99%
živog tkiva.
Prema količini u kojoj su prisutni u ćeliji biogeni elementi se dele na:
Makroelemente
(grč. Macro = mnogo)
Mikroelemente
(micro = malo, sitno)
Oko dve trećine, odnosno, oko 60% težine odraslog čoveka čini voda
(kod embriona oko 80%), dok belančevine čine oko 17%, masti oko 10%, ugljeni hidrati
oko 1÷2% i mineralne materije oko 5%.
3.1. VODA
Voda
predstavlja najrasprostranjenije jedinjenje u organizmima i neophodan uslov za
njihov opstanak. Voda je jedna od glavnih komponenti živih sistema i čini čak 50÷95% težine
ćelije.
Količina vode u ćelijama čoveka zavisi od:
Satarosti
( sa starošću ćelija opada i količina vode u njima)
Vrste tkiva
( krvno tkivo ima veću količinu vode od npr. masnog tkiva)
Metaboličke aktivnosti ćelija
( aktivnije ćelije imaju više vode)
Pola
(žene imaju manje vode od muškaraca)
Da bi organizam čoveka ispravno funkcionisao potrebno je oko 10L vode dnevno.
Dva litra dobija spolja: unosom hrane i pića, dok ostatak stvaraju sama tkiva. Voda koja
nastaje u unutrašnjosti organizma pri kataboličkim procesima (procesi razgradnje složenih
jedinjenja) naziva se endogena voda (lat. Endo = unutra) ili metabolička voda.
3.2 NEORGANSKE SOLI
Neorganske soli su takođe veoma zastupljene u ćelijama, a njihovi katjoni i anjoni su
neophodni za:
Gradivnu ulogu
– održavanje bioloških struktura
Metaboličku ulogu
– biološku aktivnost jedinjenja
5
|
P a g e
