1.U cemu se sastoji postupar regulacije po otklonu i kako upravljacki sistem djeluje na objekat
upravljanja?
Postupak regulacije po otklonu se sastoji u tome da se upravljačkom sistemu prenese informacija o
stanju regulisane veličine, odnosno o otklonu te veličine, odnosno o odstupanju regulisane od zadate
vrijednosti. Upravljački sistem, preko svojih izvršnih elemenata, djeluje na objekat upravljanja u smislu
povratka regulisane veličine na zadatu vrijednost
2.Navedite dobre i lose osobine regulacije po otklonu I kako se moze otkloniti nedostatak kasnjenja.
Bitne karakteristike regulacije po otklonu su su inertnost i tačnost. Loša karakteristika ovog postupka
jeste inertnost (sporost) reagovanja
3.Objasniti princip regulacije po otklonu na primjeru sa skicom.
4
.Objasniti postupak regulacije komepnazacijom poremecaja.
Postupak regulacije kompezacije poremećaja sastoji se u tome da se informacije o poremećaju prenose
upravljačkom sistemu. Upravljački sistem preko svojih izvršnih elemenata djeluje na objekat upravljanja
u smislu poništavanja (kompenzacije) djelovanja poremećaja.
5.Navedite dobru i losu osobinu regulacije kompenzacijom poremecaja.
Dobra strana ovog postupka jeste velika brzina djelovanja.
Loša karakteristika ovog postupka je nedovoljna tačnost.
6.Nacrtati i objasniti primjer regulacije kompenzacijom poremecaja.
Ovdje je potrebno nivo održavati na stalnoj vrijednosti, pa se mjere dotok vode i otok pare (veličina
protoka). Upravljački sistem djeluje na ventil V kroz koji pristiže voda u kotao. Smanjenje otoka pare
znači manju potrošnju, pa upravljački sistem zatvara ventil; povećanje otoka pare znači veću potrošnju
vode pa upravljački sistem otvara ventil (V)
7.U cemu se sastoji kombinovana regulacija I kako ona djeluje na objekat upravljanja?
Kombinovana regulacija
– se sastoji u tome da se upravljačkom sistemu prenesu informacije i o stanju
poremećaja (jednog ili više njih) i o stanju regulisane veličine
Upravljački sistem preko svojih izvršnih elemenata djeluje na objekat upravljanja dvojako:
-u smislu poništavanja (kompenzacije) poremećaja
-u smislu povratka regulisane veličine na zadatu vrijednost
8.Objasniti princip kombinovane regulacije na primjeru regulacije nivoa vode u parnom kotlu.
Mjere se obije poremećajne veličine (dotok vode i otok pare) i regulisana veličina (nivo vode), tako da
upravljački sistem ima informacije i o poremećajima i o otklonu. Zahvaljujući informaciji o
poremećajima, sistem može blagovremeno da reaguje i da kompenzuje poremećaj i prije nego što je
došlo do otklona regulisane veličine, a zahvaljujući informaciji o otklonu sistem može da ostvari
potrebnu tačnost
9.Sta je kaskadna regulacija, zbog cega je neophodno uvesti?
Glavna regulisana veličina reguliše se glavnim ili vodećim regulatorom, a pomoćnim se veličinama
pridružuju pomoćni ili podređeni regulatori. Ovakav postupak regulacije zove se
kaskadna regulacija
10.Nacrtati semu kaskadne regulacije I objasniti je.
Ovdje je glavna regulisana veličina
x
izlazna veličina procesa, a pomoćna veličina je
x1
, dok je izlazna
veličina regulisanog sistema
y
jedina i glavna izlazna veličina
Ovaj složeni regulacioni krug se možže podijeliti na dva dijela, jedan je
podređeni
i jedan
glavni
