Četinarske šume

VISOKA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA ZA OBRAZOVANJE VASPITAČA

SREMSKA MITROVICA

SEMINARSKI RAD

Predmet:

Tema: ČETINARSKE ŠUME

Profesor: Student:

S A D R Ž A J

1.Uvod................................................................................................... 2

Značaj šuma

..................................................................................... 3

Četinarske šume

...... .........................................................................5

3.1.

Grupe četinara

..... ................................................................6

3.2.

Visoki četinari

..........................................................................7

3.3.

Stubasto-valjkasti četinari.........

........................................... 12

3.4.Kupasto-jajasti četinari..........................................................13

3.5.

Loptasti četinari.....

...............................................................13

3.6.

Polegli četinari.....

.................................................................13

4. Raznovrsnost četinara

.............................................................. .....13

Zaključak......................

..................................................................17

6. Literatura.........................................................................................17

Značaj šuma

Ujedinjene nacije su proglasile 2011. godinu za Međunarodnu
godinu šuma, kako bi se unapredila svest najšire svetske javnosti o suštinskoj
ulozi ovih vrednih ekosistema za život na zemlji, i o neophodnosti očuvanja,
zaštite i mudrog upravljanja šumama kao dragocenim prirodnim resursom.

Međunarodna godina šuma je povod da se još jednom istakne mnogostruki
značaj šuma, ali i ukaže na opasnost od njihovog nestajanja. Po obimu i ulozi u
životnoj sredini, šume imaju izuzetan značaj. One su faktor stabilnosti
klimatskih elemenata i pojava, i predstavljaju stabilizator klime sa velikim
uticajem na stabilnost svih ekosistema. Šume u najvećoj meri utiču na
prečišćavanje vazduha od prašine i drugih čestica koje dospeju u atmosferu.
Glavni su regulator odnosa kiseonika i ugljen-dioksida u vazduhu, i učestvuju u
prečišćavanju zagađenog vazduha, te su kao takve stekle epitet ”pluća
biosfere”. Pored toga, njihov uticaj na vodne resurse je veliki i kompleksan -
šuma ima hidrološku i vodozaštitnu funkciju, i značajnu ulogu u sprečavanju
poplava. One doprinose da se značajne količine vode zadrže u šumskoj prostirci i
šumskom zemljištu, a odatle postepeno odlaze u vodene tokove. Takođe ima
izuzetno pozitivan i kompleksan uticaj i na zemljište - poboljšava hranljivost
zemljišta, odnosno doprinosi povećanju njegove plodnosti. Zaštitna funkcija
šuma ogleda se i kroz sprečavanje erozije, klizišta i zabarivanja zemljišta, a
naročito u sprečavanju eolske erozije. Šuma je stanište brojnim vrstama biljaka i
životinja čiji opstanak i razvoj u značajnoj meri upravo zavisi od njenog
očuvanja.

Pored njene uloge kao jednog od najsloženijih ekosistema na zemlji, šuma je i
dragoceni prirodni resurs od izuzetnog ekonomskog značaja za čoveka. Njihovo
preterano korišćenje dovelo je do konstantnog smanjivanja površina pod
šumom i do degradacije životne sredine. Tako je, naprimer, u proteklih deset
godina, oko 13 miliona hektara šuma u svetu iskrčeno i pretvoreno u obradivo
zemljište.

Srbija, koja je pre više vekova bila poznata po prostranim, gustim šumama i
obilju kvalitetne šumske vegetacije, danas je srednje šumovita zemlja. Do
početka 19. veka, sudeći po brojnim zapisima, teritorija pod šumama iznosila je
75-80% od ukupne površine, ali je delatnost čoveka znatno uticala na stanje
šuma, naročito u poslednja dva veka. Prema podacima iz Nacionalne inventure
šuma Republike Srbije Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede iz
2009. godine, od ukupne površine teritorije Srbije, 29,1% (u Vojvodini 7,1%, a u

središnjoj Srbiji 37,6%) nalazi se pod šumom. Šumovitost je, u odnosu na
globalni aspekt, bliska svetskoj koja iznosi 30%, a znatno je niža od evropske
koja dostiže 46% (2000). Takođe, shodno podacima iz ovog dokumenta, ukupna
površina šuma u Srbiji iznosi 2.252.400 ha. Od toga je u državnom vlasništvu
1.194.000 ha ili 53,0%, a u privatnom vasništvu 1.058.400 ha ili 47,0%.

Najzastupljenije drvo u Srbiji je bukva. U ukupnom šumskom fondu
najzastupljeniji su lišćari (oko 90%), od čega najviše šume bukve, hrastove
šume, zatim ostali tvrdi lišćari, topole, itd. dok četinara i mešovitih šuma
četinara i lišćara ima oko 10%. Zaštita šuma značajna je i sa stanovišta
očuvanja biodiverziteta - šumski ekosistemi Srbije izgrađeni su od oko 250
autohtonih drvenastih vrsta.

Strategijom razvoja šumarstva, posebno je naglašena neophodnost održivog
gazdovanja šumskim fondom u zaštićenim prirodnim dobrima. Kako se
naglašava, cilj je unapređenje održivog gazdovanja šumama u zaštićenim
prirodnim dobrima, zasnovano na usklađenom razvoju ekološke, ekonomske,
socijalne i kulturne funkcije šuma, a u skladu sa usaglašenim i prihvaćenim
međunarodnim standardima i Nacionalnom strategijom održivog razvoja.
Shodno Prostornom planu Republike Srbije od 2010. do 2010. godine, planirano
je dostizanje šumovitosti od 41% od ukupne površine Srbije, do 2050. godine.

Najočuvanije, najreprezentativnije, sa stanovišta genofonda najdragocenije
šume Srbije zaštićene su kao jedna od prirodnih vrednosti zaštićenih prirodnih
dobara, ili kao zasebna prirodna dobra - spomenici prirode botaničkog
karaktera. Prva zaštićena prirodna dobra u Srbiji, upravo su bili su šumski
rezervati „Oštrozub“, Mustafa“ i „Felješana“, proglašeni 1948. godine.

Šume se razvijaju na područjima na kojima, pre svega, postoji odgovarajuća
količina toplote i vlage. Temperatura opada od ekvatora ka polovima, a
opada i sa povećanjem nadmorske visine. Nisu toplota i vlaga jedini faktori
koji uslovljavaju razvoj i opstanak šuma. Reljef, nagib staništa i njegova
izloženost suncu i vetru, takođe su od značaja.

Veliki uticaj na šume ima i čovek. Od svog nastanka koristi šumu i to ne samo
za dobijanje hrane, već i za mnoge druge potrebe. Velike površine šuma čovek
je iskrčio da bi dobio poljoprivredno zemljište i podigao naselja. Krčenjem
šuma ljudi su znatno izmenili sastav ekosistema i predele nekih krajeva.
Znatnije uništavanje šuma počelo je u VII veku i traje do današnjih vremena.

Svetlozelene šume su listopadne (lišćarke), dok su tamnozelene četinarske
(zimzelene). Mešane šume, znači listopadni i zimzelene, imaju i tamnu i
svetlozelenu boju.