JU MJEŠOVITA SREDNJA ŠKOLA „Hasan Kikić“
ELEKTROTEHNIČKA ŠKOLA
MATURSKI RAD
Tema: Četveropoli
Mentor: Elvir Peštalić Učenik: Valjevac Jasmin
Gradačac 2016. Godine
SADRŽAJ :
Uvod:.........................................................................................................................................................1
1.
RAZLIČITI SISTEMI JEDNAČINA ČETVOROPOLA................................................................................2
1.1.
Primarni parametri četveropola...............................................................................................2
1.2.
Sekundareni parametri četveropola.........................................................................................8
2.
SIMETRIČAN ČETVOROPOL.............................................................................................................11
3.
EKVIVALENTNE T i Pi ŠEME ČETVEROPOLA....................................................................................12
4.
Γ I OBRNUTI Γ ČETVEROPOL..........................................................................................................14
5.
VEZIVANJE ČETVEROPOLA..............................................................................................................15
Zaključak:................................................................................................................................................19
Literatura................................................................................................................................................20
Uvod:
Električna kola se dijele na električna kola a jednim pristupom i električna kola a dva
pristupa, odnono sa dva para krajeva. U različitim oblastima elektrotehnike
primjenjuju se električna kola sa dva para krajeva, preko kojih se ovo kolo povezuje
sa drugim kolima ostvarujući funkciju koja mu je namjenjena.
Slika 1.1: Šematski prikaz četveropola
Ulaz četveropola predstavlja par krajeva između kojih se priključuje izvor energije obilježen
je sa 1 i 1', a par krajeva između kojih se priključuje potrošač nazivamo izlaz četveropla i
obilježavamo ga sa 2 i 2'. Četveropoli se mogu predstaviti sa šest različitih sistema jedačina, a
to su:
Y, Z, a, b, g i h
parametri.
1.1. Primarni parametri četveropola
Z-parametri:
To su parametri koji predstavljaju napone na ulazu i izlazu četveropola u zavisnosti od struja.
Ako posmatramo sliku 1.1 i prihvate usvojeni smijerovi struja, tada je sistem jednačina :
.
U matričnom obliku taj sistem jednačina glasi
:
,
gdje su
- elementi matrice odnosno parametri četveropola, koji se dobijaju mjerenjem.
Mjerenje se vrši pod uslovom:
1. Kada su krajevi četveropola otvoreni ( tj. kada je izlaz u praznom hodu, gdje je
struja ). Tada iz polaznih jednačina slijedi :
Predstavlja ulaznu impedansu mjerenu sa strane ulaza četveropla
kada je izlaz četveropola otvoren.
Predstavlja prenosnu impedasu četveropola izlaz-ulaz kada je izlaz četveropola
otvoren.
2. Kada su krajevi ulaza četveropola otvoreni, :
Predstavlja
prenosnu impedansu četveropola ulaz-izlaz kada je ulaz četveropola
otvoren.
Predstavlja ulaznu impedansu četveropola mjerenu sa strane izlaza četeropola kada
je ulaz četveropola otvoren.
Y-parametri:
Predstavljaju vezu struja u odnosu na napone, sistem jednačina je:
2
22
1
21
2
2
12
1
11
1
U
Y
U
Y
I
U
Y
U
Y
I
U matričnom obliku taj sistem jednačina glasi:
2
1
I
I
22
21
12
11
Y
Y
Y
Y
2
1
U
U
predstavljaju parametre četveropola koji imaju karakter admintansi. Određuju se praktično
mjerenjem.
Mjerenje se vrši pod uslovom:
1. Da je izlaz četveropola u kratkom spoju, . Tada vrijedi:
0
/
2
1
1
11
U
U
I
Y
Ulazna admitansa mjerena sa strane ulaza četveropola kada je
izlaz četveropola kratko spojen.
