UNIVERZITET "DŽEMAL BIJEDIĆ"
MAŠINSKI FAKULTET
MOSTAR
SEMINARSKI RAD
DELFI METODA
STUDENT: MENTOR:
Jasmina Muhibić
prof.dr. Senada Pobrić
Mostar, septembar, 2017
4
2. HISTORIJA DELFI METODE
Delfi metoda je nastala ranih šezdesetih godina u američkoj korporaciji RAND (Santa Monica,
California). U to vrijeme istraživači RAND-a bili su angažovani na projektu za komandu
američkih oružanih snaga koji se sastojao od predviđanja budućih međunarodnih situacija,
potencijalnih ratnih stanja, prognoziranju globalnog naučno-tehnološkog razvoja i vojnih
potencijala koje mogu biti rezultat budućih tehnologija. Završna faza projekta bila je izrada studije
o opštim okolnostima i mogućim posljedicama eventualnog interkontinentalnog rata. U tu svrhu
istraživači RAND-a odlučili su se za sistematsko i organizovano prikupljanje pojedinačnih
predviđanja grupe eksperata, u cilju dobijanja tražene prognoze.
Sljedeći problem koji se postavio bio je način na koji će eksperti artikulisati svoj stav i dati konačno
mišljenje, a da isti (način) ničim ne umanji fokusiranost svakog pojedinačnog učesnika u
ekspertnom panelu na cilj. Rješenje ovog problema u suštini predstavlja začetak Delfi metoda.
Naučnici RAND-a Olaf Helmer, Nicholas Rescher i Norman Dalkey rešili su ovaj problem tako
što su u potpunosti odbacili mogućnost konferencijskog okupljanja eksperata i eliminisali
eventualnu mogućnost da mišljenje najglasnijeg učesnika u panelu odnese prevagu nad
kvalitetnijim razmišljanjima eksperata koji nemaju takvu mogućnost artikulacije.
Ovom metodom se izbjegavaju direktna diskusija i konfrontacija ljudi i mišljenja, a koji klasični
način dobijanja zajedničkog predviđanja grupe eksperata na otvorenom sastanku čine
neobjektivnim. Otvorena diskusija potencijalno omogućava afirmaciju predviđanja grupe ili
pojedinaca, zbog njihove društvene pozicije ili sposobnosti da dobro argumentuju i odbrane svoje
mišljenje. Međutim, konstatovano je da postoji čitav niz različitih faktora koji na debatama mogu
uticati na objektivnost i tačnost konačne prognoze.
Svi ovi faktori izbjegnuti su Delfi metodom, pa je to jedna od njenih osnovnih prednosti. Istraživači
RAND-a donijeli su odluku da konferencijsku salu zamjene stvarnim ekspertskim konsenzusom
do koga će doći sami - organizovanim i sistematskim usaglašavanjem pojedinačnih prognoza.
5
Tokom godina delfi-metoda proširila se iz vojno-industrijskog kompleksa i danas služi za
predviđanja na raznim područjima kao što su:
Tehnološke prognoze, brzina razvoja i otkrića novih tehnologija
Ekonomska predviđanja
Donošenje odluka i planiranje
Pitanja javne politike
Obrazovanje
Uticaj novih tehnologija na društvo i ekonomiju
Budući da je vrlo često pokazala odlične rezultate, delfi-metoda se posebno primjenjuje
u toku konferencija i stručnih skupova, gdje se na okupu mogu naći vrhunski stručnjaci za
mnoga znanstvena područja i tehnologije.
7
Donji kvartil predstavlja onu prognozu za koju broj eksperata čije su prognoze manje od te
vrednosti iznosi 25% ukupnog broja eksperata. Gornji kvartil predstavlja onu prognozu za koju
broj eksperata čije su prognoze veće od te vrijednosti iznosi 25% ukupnog broja eksperata.
Metoda se ponavlja sve dok se misljenja eksperata ne usaglase ili dok se do konačnog odgovara
ne dodje koncenzusom.
Razlozi za primjenu Delfi metode:
- subjektivne procjene
- stručnjaci različitih profila
- velike grupe
- ograničeno vrijeme
- visoki troškovi putovanja
- teškoće rada licem u lice
- teškoće zbog različitih sistema vrijednosti
- problemi dominacije
- neslaganje ...
