DIPLOMSKI RAD
DIPLOMATIJA I VAŽNOST KOMUNIKACIJE
Mentor: Student:
SADRŽAJ
1. UVOD.................................................................................................................
1
2. ISTORIJA DIPLOMATIJE............................................................................
3
2.1. PRVI KORACI DIPLOMATIJE..............................................................
3
2.2. DIPLOMATIJA SREDNJEG VIJEKA...................................................
4
2.3. SAVREMENA DIPLOMATIJA..............................................................
4
3.DIPLOMATIJA.................................................................................................
6
3.1. BILATERALNA DIPLOMATIJA.............................................................
6
3
.1.1. Karakteristike bilateralne diplomatije...
.........................................
7
3.2. USPOSTAVLJANJE DIPLOMATSKIH ODNOSA..................................
9
3.3. RANG DIPLOMATSKIH PREDSTAVNIŠTAVA....................................
10
3.4. KONZULI – POJAM I NASTANAK.........................................................
10
3.4.1.
Rang konzula
................................................................................... 12
3.4.2.
Dužnosti konzula
.............................................................................
12
3.5. SPECIJALNE MISIJE.................................................................................
14
3.6. MULTILATERALNA DIPLOMATIJA.....................................................
15
3.6.1.
Vrste multilateralne diplomatije......................................................
17
3.6.2. Organizacija multilateralne diplomatije
..........................................
18
3.7. DIPLOMATIJA NA VRHU........................................................................
18
4. DIPLOMATIJA I DIPLOMATSKE TEHNIKE..............................................
20
4.1. OTVARANJE DIPLOMATSKE MISIJE.................................................... 20
4.2 ŠEFOVI DIPLOMATSKE MISIJE..............................................................
20
4.3. KUSTOS DIPLOMATSKE MISIJE...........................................................
21
4.4. OSOBLJE DIPLOMATSKE MISIJE.........................................................
22
4.5. DIPLOMATSKI KOR.................................................................................. 22
4.6. PREDSTAVLJANJE DRŽAVE..................................................................
23
4.7. VOJNI IZASLANICI................................................................................... 24
4.8. OTKAZ GOSTOPRIMSTVA...................................................................... 24
4.9. PREKID DIPLOMATSKIH ODNOSA....................................................... 25
4.10. POČETAK I KRAJ FUNKCIJE ŠEFA DIPLOMATSKE MISIJE............ 26
4.10.1
. Akreditivno pismo
............................................................................ 26
4.10.2.
Predaja akreditivnih pisama
............................................................. 27
4.10.3.
Opozivno pismo
............................................................................... 27
4.10.4.
Prestanak funkcije
............................................................................ 27
8. KOMUNIKACIJA...........................................................................................
49
8.1. VERBALNA KOMUNIKACIJA.............................................................
49
8.1.1.
Neverbalna komunikacija
...............................................................
49
8.2. PISANA KOMUNIKACIJA ...................................................................
50
8.3. SLUŽBENA PREPISKA ........................................................................
52
9. ZAKLJUČAK....................................................................................................
55
LITERATURA I IZVORI....................................................................................
57
1. UVOD
Svijet je danas podijeljen na 195 država različitog društevno političkog uređenja te
većeg ili manjeg geografskog prostora. Izvan njihovih teritorija ne postoji zakon obavezan za
sve države, ali postoje opća pravila međunarodnog prava koja obavezuju sve subjekte. Većina
tih država su članice Ujedinjenih naroda (njih 193), pa su one dužne u međunarodnim
odnosima poštovati neka opšteprihvaćena načela. To su temeljna načela: uzdržavanje od
prijetnje silom ili njezine upotrebe; rješavenje sporova mirnim putem; nemješanje u
unutrašnje poslove drugih država; međunarodna saradnja; poštovanje načela ravnopravnosti i
samoodređenja naroda, suverene jednakosti država te ispunjavanja u dobroj vjeri obveza
prema Povelji Ujedinjenih naroda. No, ipak o svakoj državi ovisi koliko će svojim
međunarodnim djelovanjem pridonijeti općem miru i skladu.
Usklađivanje različitih politika i interesa u međunarodnim odnosima radi ostvarenja
općih zajedničkih zadaća je diplomatije, odnosno stalnih i povremenih diplomatskih misija.
Diplomatske misije, radeći kao tim, osiguravaju sve potrebne informacije i veze među
vladama i između vlada i međunarodnih organizacija. One nisu samo vjerni tumači politike
svojih vlada u zemlji primateljici nego i informatori svojih vlada kako bi one mogle voditi
odgovarajuću vanjsku politiku. Naravno, obavljanje tih poslova zahtjeva odgovarajući red i
poštovanje nekih opšteprihvaćenih međunarodnih normi.
Diplomatija i diplomatsko pravo poslednjih decenija su postali predmet pojačanog
interesovanja, ne samo stručnjaka za diplomatsku istoriju, istoriju diplomatije i međunarodno
pravo, naučnika, novinara, publicista, nego i šire javnosti.
Riječ dipomatija vodi porijeklo od grčke riječi "diploma" što znači saviti (presaviti) akt
vladaoca kojim podaruje neku privilegiju. Sam akt se predavao presavijen na dvoje (diploma).
U političkoj i pravnoj teoriji ne postoji univerzalna, opšte prihvaćena definicija kojom bi
se mogla izraziti suština i kompleksnost diplomatije, jer pored ostalog, sažetost i
sveobuhvatnost nije jednostavno uskladiti. Prema tome, diplomatija se definiše na više načina:
sredstvo spoljne politike date države;
primjena inteligencije i takta za vođenje zvaničnih odnosa između vlada
nezavisnih
država;
vođenje poslova između država mirnim sredstvima;
označava spoljnopolitičku djelatnost države u odnosu na druge subjekte
međunarodnog prava i međunarodnih odnosa – države i od njih osnovane
međunarodne organizacije.
1
2. ISTORIJA DIPLOMATIJE
Pojam diplomatije u punom i pravnom značenju nije moguće odrediti bez njegovog
povezivanja sa pojmom "spoljne politike", jer je istorija diplomatije duga koliko i istorija
društva i države, prava i politike.
Razvoj savremene diplomatije se, u načelu, posmatra u dva perioda:
1. razdoblje od početka starog vijeka do XV vijeka i
2. razdoblje od XV vijeka do danas.
2.1. Prvi koraci diplomatije
Istorija diplomatije stara je koliko i istorija međunarodnih odnosa. Ona je kao sredstvo
spoljne politike poznata i primjenjivana od začetka međunarodnih odnosa. Intresantno je da
do danas među teoretičarima ne postoji saglasnost o mnogim pitanjima koja se odnose na
diplomatiju.
Antička Grčka je, zbog svoje podijeljenosti na brojne gradove-države, bila pogodna za
razvoj diplomatskih odnosa. Grčki gradovi-države su međusobno slali izaslanike u
diplomatske misije, koji su bili prihvaćeni i tretirani s dužnom i protokolarnom pažnjom.
Diplomatski odnosi antičkih polisa puni su pregovora poslanika, odbrambenih i ofanzivnih
ugovora međunarodnih odnosa u periodu antičke Grčke. Diplomatija se naročito razvija za
vrijeme peloponeskih ratova (431. p.n.e. - 404. p.n.e.).
Nešto kasnije Makedonci su potčinili grčke vladare vojnim i diplomatskim putem. Treba
istaći jedan novi metod, do tada nedovoljno korišten, metod potkupljivanja diplomatskog
poslanstva (tzv. Filipova pisma). Uspjesi Makedonije, pored ličnih zasluga njenih vladara,
naročito Filipa, objašnjavaju se i naprednim karakterom makedonske spoljne politike.
Rimljani su takođe poštovali strane izaslanke, pa su im davali određenu zaštitu i
povlastice, ali su takav tretman tražili i za svoje izaslanike (fetiales) kod stranih vladara.
Međutim, do razvoja diplomatije dolazi tek u kasnijem razdoblju Rimskog Carstva (jer su do
tada svi dijelovi evropskog i mediteranskog prostora bili u sastavu Carstva, pa su se i odnosi
smatrali unutrašnjim pitanjem), naročito nakon njegove podjele 395. godine na Istočno i
Zapadno, odnosno u doba Vizantskog Carstva. Uloga Vizantije u tadašnjim diplomatskim
odnosima bila je bazirana na diplomatskim metodama i sredstvima, kao i na davanju opšte
karakteristike vizantijske diplomatije, jer je ona od posebnog značaja za mnoge aspekte
međunarodnih političkih odnosa u daljnjoj evoluciji diplomatskih odnosa, sve do naših dana.
U vizantijskoj diplomatiji osnovno je bilo da primoraju varvare da služe Vizantijskom
carstvu, a ne da ga ugrožavaju.
Održavanje diplomatskih odnosa i slanje izaslanika kod drugih vladara postojalo je i
između drevnih indijskih država, ali i između država poput Sirije, Egipta, Kine. Arapski
3
