UNIVERZITET U TRAVNIKU
PRAVNI FAKULTET KISELJAK
OPĆE PRAVO
Direktni umišljaj
( Seminarski rad )
Kandidat: Damir Bilić Mentor: Doc.dr Gordana Mršić
Br.indexa: 1281/12
Kiseljak, novembar, 2013
2
Sadržaj :
1.Uvod...................................................................................................................................3
2..Pojam umišljaja..................................................................................................................4
3.Direktni umišljaj..................................................................................................................5
3.1 Svijest o djelu..................................................................................................................5
3.2 Volja za ostvarenje krivičnog djela.................................................................................8
4. Sudska praksa...................................................................................................................10
5. Zaključak..........................................................................................................................11
6. Literatura..........................................................................................................................12
4
2.Pojam umišljaja
Umišljaj ( dolus ) je svjesno i voljno ostvarenje krivičnog djela. To je najizrazitiji i najviši
oblik krivnje kroz koji se najpotpunije izražava psihički odnos učinitelja prema djelu kao
svom ostvarenju , njegov stav prema posljedici kao promjeni na objektu napada koju je on
prouzrokovao ili doprinjeo njenom prouzrokovanju. Za krivično djelo učinjeno sa umišsljajem
uvijek se odgovara ili kjažnjava.
Umišljaj (dolus) postoji kada je učinilac bio svjestan svog djela i htio njegovo izvršenje ili
kada je bio svjestan da zbog njegovog činjenja ili nečinjenja može nastupiti zabranjena
posljedica, pa je pristao na njeno nastupanje. Pri tome treba imati u vidu da se radi o
uopštenoj formulaciji koja postavlja samo opšte okvire za različite sadržaje u kojima se
umišljaj može da manifestuje u konkretnim slučajevima. To može da bude momentalna i
iznenadna odluka nastala u afektu, posve svjesno i hladno izvršenje djela, izvršenje djela iz
milosrđa, dugo razmišljanje u formiranju odluke, itd. Dakle, konkretna svijest i volja učinioca
u izvršenju djela mogu da se razlikuje po načinu i vremenu formiranja, zatim stepenu
određenosti, kao što mogu naravno i da se javljaju u različitim stepenima težine i intenziteta.
Takvi razliciti sadržaji umišljaja relevantni su kod ocjene učinioćeve krivice a time i kod
izbora i odmjeravanja kazne.
Za razliku od ranijeg rješenja, sadašnji zakon izričito naglašava da krivično djelo može biti
učinjeno direktnim i/ili eventualnim umišljajem, koje reguliše odvojeno, u posebnim
stavovima.
1
1
Stojanović, Ž,2003, Krivično pravo, Beograd
