JU TEHNIČKA ŠKOLA
BRČKO DISTRIKT
BOSNA I HERCEGOVINA
MATURSKI RAD
PREDMET:Organizacija prevoza
TEMA:Dispečerska služba u putničkom i teretnom
saobraćaju
MENTOR:
KANDIDAT:
Zoran Mišković
Amir Okičić
___________________ Brčko, 2014.
___________________
2
Sadržaj
Uvod.............................................................................................................................................3
1.Dispečerska služba u putničkom saobraćaju..............................................................................4
1.1Slobodni drumski transport..........................................................................................4
1.2 Taksi prevoz................................................................................................................5
2.Rad dispečerske službe..............................................................................................................6
2.1 Potreba komunicaranja u organizaciji saobraćaja.......................................................7
3.Praktični primjer rada dispečerske službe u putničkom saobraćaju...........................................8
3.1 Dnevni red vožnje.......................................................................................................8
3.2Dnevni raspored...........................................................................................................11
4.Izbor teretnog vozila i vozača u radu.........................................................................................13
4.1 Polazne osnove za izbor vozila i vozača u radu..........................................................13
4.2 Proces izbora vozila i vozača u transportnom procesu...............................................14
4.2.1 Izbor teretnog vozila u radu..........................................................................14
5.Dispečer u teretnom saobraćaju .................................................................................................15
Zaključak........................................................................................................................................16
Literatura........................................................................................................................................17
4
1. Dispečerska služba u putničkom saobraćaju
1.1 Slobodni drumski transport
Pod slobodnim drumskim transportom podrazumijeva se transport po potrebi, od slučaja
do slučaja kako za prevoz putnika, tako i za prevoz robe. Kod ove vrste transporta sporazumno
se određuju obaveze između prevoznika i korisnika za svaki pojedinačni slučaj.Kod transporta
putnika od slučaja do slučaja vozilo koje vrši transport nosi na prednjem desnom dijelu
vjetrobrana tablicu sa oznakom "slobodna vožnja".
Drumski transport robe pretežno se vrši od slučaja do slučaja dok je autobuski prevoz
putnika pretežno linijski. Kod slobodnog drumskog prevoza uslovi transporta određuju se
ugovorom (elementi prevoza, početno i završno mjesto, relacije prevoza, trajanje prevoza, režim
prevoza, cijena prevoza itd.). Slobodni prevoz se obavlja na zahtjev korisnika prevoza u kome se
utvrđuju relacija i cijena prevoza, kao i drugi uslovi prevoza ugovorom između prevoznika i
korisnika prevozne usluge.
Slobodni drumski transport može biti: javni, za vlastite potrebe, domaći, međunarodni,
putnički i taksi prevoz. Ovaj prevoz obavlja se prema važećim domaćim i međunarodnim
pravnim propisima.
Slobodni vanlinijski prevoz putnika i stvari može imati prevoznik koji ima najmanje
jedno vozilo u vlasništvu a ispunjava odgovarajuće tehničke-eksploatacione uslove.
Slika1. Saobraćaj
5
1.2 Taksi prevoz
Ovo je posebna vrsta javnog drumskog prevoza koji je po prirodi javni gradski
individualni prevoz putnika koji se obavlja po utvrđenoj tarifi, a na relaciji koju određuje
korisnik. To je po pravilu slobodni transport. Taksi vozila su obično locirana u blizini
željezničke stanice, hotela i drugih institucija. Taksi prevoz najčešće je domaći, ali može biti i
međunarodni. Taksi prevoz posluje u skladu sa važećim domaćim i međunarodnim propisima i
imaju brojne specifičnosti: organizacijske, finansijske i kadrovske prirode.
Vozila su sa posebnim oznakama radi lakšeg uočavanja i diferenciranja od ostalih, imaju
taksimetar za pokazivanje iznosa naknade za obavljenu vožnju.
Taksi služba zahtijeva efikasnu dispečersku službu i savremeni sistem veza. Radi u svako
doba dana i može se dobiti za najkraće vrijeme, a dolazak taksi vozila na ugovoreno mjesto je
bez naknade. Rad taksi službe može biti stalan, preko stajališta ili da se kreće slobodno i može
stati na bilo koje mjesto za prijem putnika ukoliko ima slobodnih mjesta.
Cijena taksi usluga može biti po pređenom kilometru, vremenu provedenom u vožnji.
Cijena je različita za dnevnu i noćnu vožnju. Prtljag se posebno plaća.
Slika 2. Taxi služba
