Pod organizovanjem treba podrazumjevati proces međusobnog povezivanja istorodnih i
raznovrsnih elemenata u strukture koje poprimaju obiljeležja cjelina. Ono je primarna,
najznačajnija i permanentna aktivnost menadžmenta.

Kroz proces organizovanja se mijenjaju postojeća stanja u kvalitetno nova stanja. Ljudi su
vijekovima isticali saznanja da međusobno povezivanje istorodnih i raznovrsnih elemenata u
organizovane strukture cjelina, dovodi do pojave novih kvaliteta tako konstituisanih struktura.
Uz to su se sticala i saznanja da svaki oblik međusobnog povezivanja elemenata, ograničava
slobodu ponašanja tako povezanih elemenata i nameće nužnost da poštuje pravila koja su
postavljena u projektu organizacije.

Slika 1: Organizaciona struktura

U realnosti postoje dva osnovna nosioca procesa organizovanja i to su:



priroda i



čovjek.

Prirodno organizovanje za svoj rezultat ima nastanak prirodno organizovanih struktura koje su
međusobno   povezane   i   čine   kosmički   poredak.   Drugu   skupinu,   predstavlja   svjesno   ili
razumno organizovanje, koje se često predstavlja kao vještačko. Svjesnim organizovanjem,
ljudi na našoj planeti izgrađuju društveni poredak zasnovan na saznanjima ljudi o pravilima,
načelima   i   zakonitostima   funkcionisanja   prirodnog   poretka.   Upoznavanje   zakonitosti
prirodnog poretka, jedini je istinski osnov razumnog ponašanja ljudi u njihovoj težnji da
obezbjeđuju   povoljnije   uslove   svoga   življenja.   Upravo   je   zbog   toga   prisutno   sve   veće
angažovanje ljudi za otkrivanje zakonitosti organizovanja i funkcionisanja prirode i njenih
podsistema, kako bi na osnovu tih saznanja uspješnije konceptirali organizacije, kao vještačke
tvorevine.   Zbog   toga   se   u   savremenim   naučnim   raspravama   sve   češće   ističe   da   je
organizovanje subjekt i objekt nauke.

edukacija.rs/poslovne-vestine/menadzment/

organizaciona

struktura

Dizajniranje organizacione strukture

Posebna pažnja se koncentriše na tri nosioca organizovanja i to:



prirodnog,



ljudskog i



mehaničkog organizovanja.

Organizacija je društveno ustrojenje kojim se postižu neki zajednički ciljevi, a koji kontroliše
svoje vlasite performanse i koji ima neke neke granice koje ga odvajaju od okoline.
Svakodnevni život podrazumjeva postojanje velikog broja organizacija. Za uspjeh i
funkcionisanje svake organizacije važno je organizaciono ponašanje.

Organizaciono ponašanje je primjenjena naučna disciplina koja istražuje kako individualni,
grupni i organizacioni faktori utiču na ponašanje ljudi u cilju unapređenja efikasnosti
organizacija i zadovoljstva ljudi.

Cilj organizacionog ponašanje jeste da menadžerima obezbjedi znanje o tome zašto se ljudi
ponašaju tako kako se ponašaju i kako se to ponašanje može promijeniti. Osnovna
pretpostavka organizacionog ponašanja ljudi je da je ljudsko ponašanje zavisna varijabla dok
su nezavisne varijable faktori na individalnom, grupnom, organizacionom nivou.

Organizacija označava proces organizovanja nekih aktivnosti, kao i rezultate tih procesa
kojima se oblikuju organizacijske jedinice različitih vrsta, širine i struktura u svim
područijima društvenog života.

Značenje organizacije ogleda se i u koristima koje čovjek ima njenom primjenom u
privrednom i svim drugim područijima društvenog života u kojima je uposleno više radnika i
u kojima se troše sve veća materijalna sredstva. Značenje organizacije nije ograničeno samo
na ekonomsku stranu već na cjelokupnu radnu i životnu aktivnost.

Organizacije su svjesno udruživanje ljudi kojima je cilj da odgovarajućim sredstvima ispune
određene zadatke sa najmanjim mogućim naporom na bilo kom području

Organizacija je široko grupisanje ljudi na osnovu bazičnih kriterija radi ostavrenja
određenih ciljeva

Maks Veber je prvi ponudio sistemsko tumačenje uspona modernih organizacija. On je
smatrao da

organizacije predstavljaju način koordiniranja aktivnosti ljudskih bića ili

proizvodnje dobara na stabilan način kroz prostor i vrijeme

Pri tome je naglasio da razvoj

organizacija zavisi od kontrlole nad informacijama i istakao značajnu ulogu koju u ovom
procesu imaju pisana pravila, odnosno arhiva u koju se pohranjuje „memorija” organizacije.

Petković,M.,Janjičević,N.,Bogićević Milikić B.,”Organizacija“ CID, Ekonomski fakultet Beograd 2006. godine,

str.401.

Gidens,E.,“Sociologija“ CID Ekonomski fakultet Beograd, 2003. godine, str,83.

Gidens,E.,“Sociologija“ CID Ekonomski fakultet Beograd, 2003. godine, str,85.

Dizajniranje organizacione strukture

Organizacione sheme su veoma korisne kada treba da se prikaže formalna organizaciona
struktura, gdje se vide ko je odgovoran i zadužen za određene poslove. Organizaciona šema
ni izbliza ne prikazuje međuljudske odnose koji se javljaju u praksi a koji predstavljaju
neformalnu organizacionu strukturu. Put stvaranja ili promene organizacione strukture naziva
se

organizacioni dizajn.

1.1.2. Značaj organizacione strukture

Organizaciona struktura je rezultat upravljačkih odluka vezanih za četiri važna faktora svih
organizacija, a to su:



radna snaga,



osnove departmanizacije,



veličina departmana i



delegiranje autoriteta.

Organizacije imaju svrhu i orjentisane su ka nekom cilju iz čega slijedi isto i za organizacionu
strukturu.

Stav da organizaciona struktura omogućuje postizanje organizacionih ciljeva predpostavlja da
menadžeri znaju kako da slože organizacionu strukturu i ciljeve i da teže tome. Da bi
organizaciona struktura bila svrsishodna i kvalitetna ona mora

Da se gradi sistematski i slično,

Da se maksimalno temelji na ciljevima i zadacima organizacije,

Da bude usmjerena ka budućnosti kroz uspješno ostvarivanje tekućih i budućih
dugoročnih ciljeva,

Biti fleksibilna i prilagodljiva promjenama u okruženju i procesu rada,

Biti postavljena cjelovito, tj. da obuhvati sve neophodne elemente za uspješno
funkcionisanje,

Da se izgradi i usvoji kroz svesrdnu podršku članova organizacije,

Biti postavljena tako da odražava okolinu i postojeće društvene odnose itd.

Grinberg,Dž., Braun,R.,”Ponašanje u organizacijama”, Izdanje MATE, Zagreb, 2001. godine, str.536.