Visoka inženjerska škola strukovnih studija
„Tehnikum Taurunum“ Beograd
S E M I N A R S K I R A D
Tema: Drumski saobraćaj kao izvor zagađenja
Mentor:
Student:
Beograd, novembar 2015. godine
Drumski saobraćaj kao izvor zagađenja
4
Način delovanja drumskog saobraćaja na životnu sredinu
Zagađivanje okoline od saobraćaja nije lokalno vezano kao zagađivanje od
industrije jer su motorna vozila mobilna (izvor energije se kreće), pa postoji izražen interes
za veću saradnju i na međunarodnom planu. Proizvođači vozila su već
intervenisali i određenim konstruktivnim i drugim rešenjima doprineli da se nepovoljan
uticaj smanji (bezolovni benzin itd.)
Proces planiranja saobraćajnica i proces analize uticaja na životnu sredinu
moraju da budu dva komplementarna procesa usaglašena na svim nivoima sa jasnom
hijerarhijskom strukturom i utvrđenim redosledom međusobne razmene podataka. Na osnovu
iznetih činjenica nedvosmisleno je da mora postojati jedinstvena metodološka osnova sa
jasno definisanim koracima za analizu problematike životne sredine
Slika br. 1 – Saobraćaj kao izazivač zagađenja i buke
Automobil u gradovima stvara dva ekološka problema: zagađuje vazduh svojim
izduvnim gasovima i pravi buku (slika 1.). Kada je reč o izduvnim gasovima iz automobilskih motora,
oni su razlog nastanka tzv. prizemnog ozona i otrovnih gasova u vazduhu gradova koji su razlog
nastanka slobodnih radikala u krvi čoveka. Ovi poslednji prouzrokuju mnoga oboljenja u telu
čoveka, a deluju i na disajne organe i kožu. Dejstvo zagađenja vazduha izduvnim gasovima iz
automobila pojačavaće se tokom jeseni i zime u vreme tišina i maglovitih dana.
Drumski saobraćaj kao izvor zagađenja
5
Karakteristični zagađivači vazduha iz drumskog saobraćaja
Razne materije koje se ispuštaju iz drumskih motornih vozila imaju uticaj na zagađenje
vazduha i posredno na zagađenje cele životne sredine (vrše uticaj na nestanak biljaka i životinja i
pojava bolesti kod ljudi):
ugljen monoksid
olovo
benzen
ugljen dioksid
bezolovni benzin
Ugljen monoksid
Ugljen monoksid (CO) je gas bez boje, mirisa i ukusa. To je osnovni razlog zbog kog je
veoma opasan - ničim ne odaje svoje prisustvo. Stvara se u motorima automobila, u
neispravnim šproteima na gas (ili drva), grejačima, požarima, ili pri sagorevanju ugljovodonika (ili
druge organske supstance) u prostoriji sa lošom ventilacijom. Takođe je prisutan u
duvanskom dimu. Ugljen monoksid se može
detektovati pomoću posebnih detektora.
Hemoglobin za koji je vezan kiseonik i
koji sadrži Fe
+3
stanju jeste
oksihemoglobin. On je izrazito crvene
boje. Putujući po telu, on drugim
ćelijama predaje kiseonik. To se vrši
pomoću još nekoliko proteina, sličnih
hemoglobinu (imaju hemijsku grupu)
koji prenose kiseonik unutar same
ćelije. Kiseonik se vezuje u plućima, a
oslobađa se u ćelijama te je ceo proces
povratan. Ugljen monoksid je toksičan
jer ometa taj proces. CO se za
