SADRŽAJ
Strana
UVOD................................................................................................................................ 2
1. POJAM I VRSTE REPRODUKCIJE........................................................................3
2. DRUŠTVENA REPRODUKCIJA..............................................................................4
3.VRSTE DRUŠTVENE REPRODUKCIJE I NJENE KARAKTERISTIKE..........5
3.1. Prosta društvena reprodukcija
..................................................................................... 5
3.2. Umanjena društvena roprodukcija
.............................................................................6
3.3. Proširena društvena roprodukcija
................................................................................7
4.FAZE DRUŠTVENE ROPRODUKCIJE...................................................................7
4.1.Proizvodnja
.................................................................................................................. 8
4.2.Raspodjela
.................................................................................................................... 8
4.3.Razmjena
......................................................................................................................9
4.4.Potrošnja
.......................................................................................................................9
ZAKLJUČAK.................................................................................................................11
LITERATURA............................................................................................................... 12
Seminarski rad
UVOD
Reprodukcija u užem smislu predstavlja stalno, neprekidno obnavljanje procesa
proizvodnje koja je preduslov za opstanak i razvoj društva. U širem smislu, reprodukcija
predstavlja višestrukost ekonomskih odnosa kao jedinstvo procesa proizvodnje,
raspodjele, razmjene i potrošnje. Reprodukcija je širi pojam od proizvodnje.
U savremenoj privredi, proces reprodukcije, se obavlja u robno novčanim djelovima
gdje postoji tržište na koje se iznose svi proizvodi i na njemu se potvrđuje opravdanost
proizvedenih proizvoda ili izvršenih usluga.
Ovde treba imati u vidu da je krajnji smisao proizvodnje potrošnja u kojoj se
zadovoljavaju ljudske potrebe. Dakle, proizvod mora biti potrošen, a usluga iskorišćena.
No, ljudi koji koriste usluge i troše proizvode obično nisu oni koji ih i proizvode, jer
smisao proizvodnje dobara, posebno u savremenim uslovima, nije proizvodnja samo za
sopstvene potrebe. Proizvodnja i potrošnja se, dakle, razlikuju i po mjestu (mjesto
nastajanja proizvoda i njegovog trošenja nisu isti) i po subjektima (različita su lica koja
proizvode i lica koja troše proizvod i uslugu) i po vremenu (vrijeme proizvodnje se ne
poklapa sa vremenom potrošnje). To znači da se proizvodi moraju pojaviti u pravo
vrijeme, na pravom mjestu da bi bili dostupni onima kojima su neophodni. Taj problem
se rešava razmenom u kojoj se na tržištu susreću različiti proizvodi i razmjenjuju
između različitih subjekata.
1
Seminarski rad
2. DRUŠTVENA REPRODUKCIJA
Neprekidni, odnosno kontinuirani proces proizvodnje materijalnih dobara i usluga,
naziva se reprodukcija. U proces proizvodnje u privredu ulaze inputi koji su u obliku
rada, zemlje i kapitala. Privreda ih prerađuje i od njih nastaju autputi koji se sastoje od
potrošnih dobara, trajnih proizvodnih dobara i materijala. Ta dobra idu
svojim vlasnicima, odnosno stanovništvu, koje samostalno odlučuje kako će ih
upotrijebiti. Jedan dio dobara stanovništvo troši i time obnavlja radni faktor, a drugi dio
prisvojenih dobara ono ponovo ulaže u sljedeći proces proizvodnje i time obnavlja sve
inpute proizvodnog procesa. Društvena reprodukcija je stalni proces kružnog kretanja
inputa i autputa u kome se vidi nužnost svake društvene zajednice da kontinuirano
priozvodi i potrošna dobra (obnova rada kao inputa) i proizvodna dobra (obnova
materijalnih inputa proizvodnje).
No, postavlja se i pitanje koliko proizvoda ima pravo da potroši pojedini
član društvene zajednice. To zavisi od njegove društvene pozicije i načina na koji je
uključen u društvenu proizvodnju. Zavisno od toga, te u skladu sa tradicijom i zakonima
nekog društva, svaki njegov član participira u ukupnoj potrošnji, odnosno u rezultatima
proizvodnje. Udio svakog ekonomskog subjekta u društvenom proizvodu se određuje u
procesu raspodjele. U tom smislu, društvena reprodukcija podrazumijeva neprekidnu
smjenu procesa proizvodnje, raspodjele, razmjene i potrošnje. U tom jedinstvu faze
reprodukcije su međusobno uslovljene i naraskidivo povezane. Jedinstvo sve četiri faze
omogućava da se proces društvene reprodukcije kontinuirani odvija. (Ivanić 2010, 152)
Pored toga, u proces proizvodnje se moraju uložiti materijalni i ljudski resursi, koji su u
svakom društvu ograničeni. To znači da se i ljudski i materijalni resursi moraju
obnavljati da bi se mogli ponovo uložiti u proces proizvodnje. U tom smislu, društveni
proizvod mora se sastojati i od sredstava za ličnu potrošnju čijom potrošnjom se
reprodukuju subjektivni činioci proizvodnje, odnosno ljudski rad, ali i od sredstava za
proizvodnju (sredstava za rad i predmeta rada) da bi se obnovili materijalni činioci.
3
