TEMA:
DRVO
MATERIJALI
Marin Vrljičak Prof.dr.sci.Živorad Milošević,dipl.inž.stroj.
Kiseljak,2014
Uvod
Drvo i materijali izgrađeni na bazi drveta vrlo širok dijapazon upotrebe,to jest primjene.
Razlozi za ovo su u tome što drvo karakteriše niz pozitivnih svojstava : visoke mehaničke
karakteristike pri srazmjerno maloj zapreminskoj masi,niska toplotna provodljivost,dobra
otpornost na dejstvo mraza,zadovoljavajuča otpornost prema dijelovanju pojedinih
hemijskih agenasa,lakoća obrade i dr. Međutim,drvo ima i niz nedostataka koji značajno
umanjuju njegovu upotrebu,kao što su prisustvo raznih defekata na drvetu,podložnost
truljenju i gorenju i drugim.
U zavisnosti od stepena prerade,materijali na bazi drveta se dijele na :
- običnu drvenu građu koja se dobiva putem mehaničke obrade prirodnog drveta,pri čemu
dobiveni materijal ima uglavnom sva pozitivna i negativna svojstva koja karakterišu prirodno
drvo.
- materijale od drveta koji se dobiju primjenom industrijskih postupaka pri čemu se u okviru
ovakvih materijala svojstva drveta koriste racionalnije.
- sintetičke materijale na bazi drveta koji se dobivaju tzv.dubokom preradom drveta,pri
ovakvoj preradi moguče je korištenje svih elemenata prirodnog drveta,čak i kore,ovakvi
postupci se u opštem slučaju svode na dobivanje raznih oblika celuloze,raznih vrsta veziva
čime se postiže vela ekonomičnost proizvoda.
Svi navedeni proizvodi dobivaju se iz prirodnog drveta koje se može podijeliti na listare,
četinare i egzotično drvo.
Hemijski sastav drveta
Posječeno drvo u največem procentu sastoji se od celuloze – visokomolekularnog
ugljikovodika čiji se sastav moze prikazati hemijskom formilom (C₆H₁₀O₅)n,a koja se odlikuje
složenom građom makromolekula.Makromolekuli celuloze su po formi veoma iduženi i
elastični.
Pored celuloze u sastav drveta ulaze i drzge supstance kao što su lignin,smole,ulja,škrob,
tanin,voda i drugi. Prosječna zastupljenost navedenih supstanci je sljedeća:
- Celuloza i lignin do 80%
- Voda(hemijski vezana) do 17%
- Smole,ulja,škrob,tanin do 3%
Prosječan sadržaj hemijskih elemenata u apsolutno suhom drvetu svih vrsta je:
- Ugljenik (C) 49%
- Kiseonik (O) i azot (N) 44%
- Vodonik (H) 6%
- Kalcijum (Ca) mineralna so 1%
Vrste drveta
Listari
Hrast je drvo koje se odlikuje velikom čvrstoćom i tvrdoćom.Raste i do 50m i stablo moze da
bude debelo cca 100cm.Boja je žutobjela koja se vremenom mjenja i postaje zatvorenija.
Hrastovina je vrlo otporna i trajna,a takođe je postojana u vodi,lako se obrađuje koristi se za
izradu podova,greda,željezničkih pragova.
Bukva spada u red drveta s visokim stablom doseže do 40 m visine,dok debljina dolazi do cca
50 cm.Bukova građa se odlikuje velikom tvrdoćom,pa se koristi kao podloga za kontrukcijske
elemente,parkete i slično.
Jasen teško i tvrdo drvo,raste do 35 m visine,koristi se za izradu podova,greda,nepostojan je
u vodi.
Topola je lako drvo bjele boje,koristi se za duboku preradu drvne mase i ta izradu gredica,
dasaka i sličnog.
