PREDMET: URBANA I RURALNA GEOGRAFIJA
-EKOLOŠKI PROBLEMI GRADA-
-seminarski rad-
www.BesplatniSeminarskiRadovi.com
2
SADRŽAJ
1. UVOD.........................................................................................................3
2. PROBLEMI KOJI SU POSLJEDICA FIZIČKE DEGRADACIJE
URBANE SREDINE.......................................................................................4
2.1. Problem urbanizacije......................................................................................4
2.1.1. Klizišta...............................................................................................5
2.1.2. Slijeganje terena.................................................................................6
2.1.3. Gradska klima....................................................................................7
2.2. Zagađivanje zraka..........................................................................................8
2.3. Zagađivanje vode..........................................................................................11
2.4. Gradska buka................................................................................................13
3. PROBLEMI SOCIJALNE SREDINE......................................................14
3.1. Komunikacija................................................................................................14
3.2. Kriminal.........................................................................................................14
4. PROBLEMI PROSTORNE ORGANIZACIJE ŽIVOTA.........................15
4.1. Saobraćajni sistem........................................................................................15
4.2. Tradicionalna prepoznatljivost okoline......................................................16
5. ZAKLJUČAK...........................................................................................18
6. LITERATURA..........................................................................................19
4
2. PROBLEMI KOJI SU POSLJEDICA FIZIČKE DEGRADACIJE
URBANE SREDINE
Jedna od grupa problema u urbanim sredinama jesu problemi koji su posljedica fizičke
degradacije urbane sredine. Prije svega, treba istaknuti i činjenicu da urbani razvoj često
dovodi do nastanka, nazovimo je tako, betonirane i za život ljudi nepogodne urbane
sredine. Često je to posljedica funkcionalno usmjerene, a manje humanizovane gradnje.
U ovu grupu problema valja, svakako, uvrstiti zagađivanje urbane sredine, sve jače
zagađivanje zraka i vode problem je sa kojim se susreću svi gradovi svijeta. Uz
zagađivanje zraka i voda valja istaknuti i gradsku buku kao problem gradske sredine.
Jedan od problema jesu i saobraćajna sredstva, pogotovo motori sa unutrašnjim
sagorjevanjem. To se osjeća u poluciji zraka, gužvama i gradskoj buci koja uveliko utiče
na život ljudi u gradu. [1]
2.1. Problem urbanizacije
Veliki problemi i neželjene posljedice redovno se pojavljuju sa brzom i gustom
stambenom gradnjom, što je posljedica jake imigracije stanovništva. Takva je bila
sudbina mnogih gradova u razdoblju industrijalizacije, kada su se podizale radničke
četvrti sa neodgovarajućom infrastrukturom, koje su brzo doživjele degradaciju. U nekim
gradovima nerazvijenih zemalja i danas nastaju, ponajprije na njihovim rubovima, velika
„divlja“ naselja, često bez elementarne infrastrukture. Pojedine četrvrti velikih gradova
razvijenih zemalja, pogotovo središnje, izložene su također slamizaciji i fizičkom
propadanju, iz čega izlaze i druge neželjene pojave.[1]
Širenjem starih i gradnjom novih urbanih cjelina, ogromni poljoprivredni prostori
zamijenjeni su novim tehničkim sistemima kao što su: beton, plastika, čelik i drugim
sadržajima. Na tim, danas nepovratno izgubljenim i uništenim, prostorima zasnivao se
razvoj, a i preživljavanje stanovništva predindustrijskog perioda.
5
Urbani i drugi sociotehnogeni sistemi na Zemlji zauzimaju oko 2,5 do 3% ukupne
kopnene površine. Ovaj podatak je samo trenutačan i stalno se povećava. Tako,
naprimjer, u bivšem SSSR-u u periodu od 1961. do 1971. godine urbani i tehnogeni
sistemi nepovratno su odnijeli 30% ukupnih obradivih površina. Svakog dana se za
urbane potrebe uzurpira 2000 ha agrarnih površina, a ako se ovim dodaju i uzurpirane
površine pod šumama onda je ta brojka daleko veća. Ukoliko se zadrži dosadašnji tempo
urbanizacije za oko 150 godina svaki stanovnik planete raspolagat će tek sa 0,5 ha
obradivog zemljišta.
Negativne posljedice gubitka poljoprivrednih površina sve su očitije u našim gradovima,
posebno onim većim i onim koji se brže šire. Ovo se prije svega odnosi na okoliš
industrijskih gradova i naseljima čija ruralna okolina zbog nepovoljnog reljefa i
geoloških uvjeta oskudijeva ziratnih površinama. Ovo je posebno izraženo u kraškim
područjima, u kojim su ziratna zemljišta vezana za flišne i verfenske zone. [4]
Urbana sredina je složen društveni, privredni i biofizički sistem kreiran interakcijom
između fabrika koje je čovjek izgradio i fizičkih osobina pejzaža. Opasnosti
potencijalnog urbanog života na fizičku geografiju grada podrazumjevaju veličinu i
položaj, ali može uključivati i niz događaja kao što su uragani, poplave, oluje,
zemljotrese, snijeg, vatrene oluje, klizišta i slijeganje tla. [8]
2.1.1. Klizišta
U određenim područjima svijeta pod uticajem kvartarne glacijacije, mnogi gradovi su
sagrađeni na glacijalnim nanosima. Podzemne vode se mogu premjesiti na sučelje između
nanosa i podloge stijene ili na diskontinuitet između proizvoda različitih faza glacijalnog
taloženja. Ako se urbani razvoj nalazi na strmom brežuljku pod ovim uslovima,
posljedične promjene u podzemnoj hidrologiji i pritisku između različitih materijala u
ledenim nanosima može rezultirati klizanjem tla. Ostali faktori koji smanjuju stabilnost
nagiba su krčenje šuma, izgradnja i zemljotresi. Iako posljedice klizišta nisu velike kao
