UNIVERZITET U SARAJEVU
FAKULTET POLITIČKIH NAUKA
MAGISTARSKI STUDIJ (4+1)
MEĐUNARODNI ODNOSI I EKONOMSKA DIPLOMATIJA
SEMINARSKI RAD
TEMA: Ekonomija Islanda
Modul: Ekonomija Evropske Unije i multilateralna diplomatija
Mentor: Prof. dr. Azra Hadžiahmetović
Studenti:
Sarajevo, septembar 2010.godine
SADRŽAJ
UVOD
.....................................................................2
...o Islandu
.....................................................................3
1.Ekonomija Islanda
.....................................................................4
1.1.
Pregled ekonomskih pokazatelja
.....................................................................5
GDP
.....................................................................5
Konkurentnost
.....................................................................5
Inflacija
.....................................................................5
Kreditni rejting
.....................................................................5
Vanjskotrgovinska razmjena
.....................................................................6
Index cijena hrane, pića i duhana
.....................................................................7
Količinski pokazatelji ulova ribe
.....................................................................7
Tržište rada
.....................................................................8
Mjesečni index plata
.....................................................................8
1.2. Island u evropskom/EU okruženju
.....................................................................9
Zaključna razmatranja
...................................................................10
Literatura
...................................................................12
1
…… o Islandu
Republika Island (islandski:
Lýðveldið Ísland
) je otočna zemlja u sjevernom Atlantiku
između Grenlanda, Norveške i Britanskih otoka. Nalazi se u sjevernom Atlantskom
okeanu, malo južnije od artičkog kruga, koji prolazi kroz mali otok Grímsey uz sjevernu
obalu Islanda, ali ne kroz sam Island. Zauzima površinu od cca 103.000 km², ima
317.630 stanovnika sa godišnjom stopom nataliteta od (-0,54%).
1
Island je bio jedan od najvećih otoka na svijetu koje čovjek nije naselio, dok u kasnom
devetom i desetom stoljeću nisu došli norveški i keltski (škotski i irski) imigranti. Otok je
geološki vrlo aktivan. Ima više aktivnih vulkana, od kojih je najznačajniji Hekla. U 2010.
godini se dogodila značajna erupcija vulkana Eyjafjallajökull, koja je privremeno
prekinula vazdušni promet diljem Evrope zbog vulkanske prašine. Oko 10% otoka je pod
ledom.
Island je bogat gejzirima (gejzir je islandska riječ) i rasprostranjena je pristupačnost
geotermalne energije, što znači da stanovnici većine gradova imaju toplu vodu i grijanje
po vrlo niskim cijenama. Električna energija je načelno veoma jeftina zbog mnoštva
rijeka i vodopada, koji se koriste za proizvodnju struje. Sam otok ima mnogo fjordova
duž obale, gdje se nalazi i većina gradova, jer je unutrašnjost Islanda, hladna i
negostoljubiva pustinja.
Najznačajniji gradovi su Reykjavík, Keflavík gdje se nalazi nacionalna zračna luka, i
Akureyri. Na otoku Grímsey, unutar Arktičkog kruga se nalazi najsjevernije naseljeno
mjesto Islanda.
Island ima najstariji parlament na svijetu, Althing, osnovan 930. godine. Island je bio
nezavisan 300 godina, a zatim su njime vladali Norveška i Danska. Formalno je bio
norveška kolonija, do 1814. godine, kada se zajednička država Norveške i Danske
razdvojila sporazumom iz Kiela, a Island postao teritorij zavisan od Danske. Od Danske
vlade je dobio ograničenu autonomnu vlast, 1874. godine, a protektoratsku nezavisnost i
suverenitet u unutrašnjim pitanjima 1918. godine. Vanjski odnosi i odbrana su ostali pod
danskom upravom do Drugog svjetskog rata, kada je Njemačka, 1940. Godine, vojno
okupirala Dansku. Island su, nakon toga, okupirali saveznici. Danski kralj je
de jure
ostao
suveren do 1944. godine, kada je današnja republika osnovana u nedostatku danske
vlasti.
Nova republika je 1950. godine potpisala sporazum sa SAD, u kojem je Americi predata
nadležnost nad odbranom Islanda. I danas SAD po ovom sporazumu imaju vojnu bazu u
Keflavíku, a Island nema regularne oružane snage. Funkcije odbrane vrši NATO baza u
Keflavíku, koju uglavnom popunjavaju pripadnici američke vojske. Island ima Obalnu
stražu (
Landhelgisgæslan
) i specijalnu jedinicu (
Sérsveitin
), koja je poznata pod imenom
Víkingasveitin
(Vikinški odred). Specijalni odred je bio pod zapovjednikom šefa
rejkjaviške policije, ali je 2004. godine donijet novi zakon po kome se ovaj odred stavlja
direktno pod zapovjedništvo ministra pravde i crkve. Po ovom novom zakonu, ministar
pravde i crkve mora postaviti nacionalnog šefa policije, koji kontrolira i upravlja
islandskom policijom, uključujući i Vikinški odred.
1
http://www.state.gov
3
