SADRŽAJ
1. Uvod......................................................................................................................................1
2. Osiguranje .............................................................................................................................3
2.1. Pojam i definicija osiguranja...............................................................................................3
2.2. Uloga osiguranja..................................................................................................................3
2.3. Savremene tendencije tržišta osiguranja u regionu.............................................................4
2.4. Vrste osiguranja...................................................................................................................5
2.4.1. Osiguranje imovine..........................................................................................................5
2.4.1.1. Osiguranje industrije......................................................................................................6
2.4.1.2. Osiguranje civila............................................................................................................6
2.4.1.3. Osiguranje poljoprivrede...............................................................................................9
2.4.1.4. Osiguranje motornih vozila..........................................................................................10
2.4.1.5. Osiguranje kredita........................................................................................................12
2.4.2. Osiguranje lica................................................................................................................12
2.4.2.1. Osiguranje života.........................................................................................................13
2.4.2.2. Osiguranje lica od posljedica nesrećnog slučaja..........................................................13
2.5. Elementi osiguranja............................................................................................................14
2.5.1. Premija osiguranja..........................................................................................................14
2.5.2. Bonus i malus..................................................................................................................14
2.5.3. Franšiza...........................................................................................................................15
3. Zaključak...............................................................................................................................16
4. Literatura ..............................................................................................................................17
1. UVOD
Posao osiguranja predstavlja set uslužnih aktivnosti jednog ili višepreduzetničkih društ ava,
usmjerenih na smanjivanje neizvijesnost potrošača(osiguranika) od potencijalnih rizika. Motiv
za korištenje usluga osiguranja jest sigurnost ili bezbijednost, a može biti obaveza proistekla
iz državne regulative. Marketing u ova dva slučaja ima sasvim različite uloge, radi li se
odobrovoljnom ili obaveznom osiguranju. Na dobrovoljnom osiguranju se ide jer je sigurnost
bitna potreba lica i organizacija, a obavezno proističe iz pravnih propisa. Što se tiče prethodno
navedenoj marketing orijentaciji u osiguranju, ono mora da se zasniva na dobrom poznavanju
tržišta, suštine i tehnike posla, na mreži organiziranih jedinica osiguravača i posebno na
prilagodljivosti promjenama u sredini.
2
na bazi naplaćenih premija unaprijed osigurava sumu da mu se isplati u slučaju reAlizacije
ugovorom predviđenog rizika
2
Vrijednost imovine se može lako utvrditi pa se i naknada štete na toj imovini može utvrditi i
iskazati u novcu. Imovina lica ili kompanije uključuje zemlju,zgrade namještaj, račune u
banci, odjeću, autorska prava, automobile,patente i bezbroj drugih stvari. Sve se to može
osigurati.
2. Zaštita trećih lica. U modernom pravu postoji težnja da se obezbijedi zaštita određenom
krugu lica koja su izložena izvjesnim rizicima. To su lica koja bez ikakve svoje krivice mogu
pretrpjeti štetu na vlastitoj ličnosti ili imovini prilikom prijevoza u javnom prometu
ili prilikom izvršenja veoma opasnih zanimanja.U ovaj krug spadaju i svi oni koji mogu biti
povrijeđeni od nekog motornog vozila ili zrakoplova. Država u ovim slučajevima propisuje
obavezna osiguranja od odgovornosti svih lica koji koriste navedena opasna sredstva.Prema
našim propisima, putnici u javnom saobraćaju prevoznim sredstvima,obavezno se osiguraju
od posljedica nesretnog slučaja. Osiguranje su dužni da zaključe vlasnici, odnosno korisnici
motornih vozila i aviona obavezno se osiguravajući od odgovornosti za štete nastale trećim
licima.
3
2.3. Suvremene tendencije tržišta osiguranja u regiji
Tržište osiguranja Srbije:
Nepovoljna struktura portfelja osiguranja
2004
2008
Osiguranje imovine
44,20%
26,5%
Autoodgovornost
24,10%
32,1%
Kasko osiguranje
13,25%
14,7%
Životno osiguranje
7,10%
11%
Ukupno naplaćena premija osiguranja:
2004. godine : 478 mil USD
2008. godine : 833 mil USD
20 društava u 2008. godini
17-osiguranje,2-reosiguranje,1-osiguranje i reosiguranje
13-većinsko strano vlasništvo, 7-domaća društva
rast udela društava koja su u većinskom stranom vlasništvu
Karakteristike:
nelojalna konkurencija
dominacija osiguranja od autoodgovornosti
nemogućnost plasmana dugoročnih sredstava
neadekvatne i nerealne tarife
nerazvijeno životno osiguranje
neblagovremena isplata naknada
previsoke provizije posrednika
nenamensko korišćenje rezervi itd.
2
Dr. Mrkšić, D., Osiguranje u teoriji i praksi, ALEF, Novi Sad, 1999.
3
Dr. Kočović, J., dr. Šulejić, P., Osiguranje, Ekonomski fakultet, Beograd, 2002.
4
najveće učešće osiguranja imovine u regionu
Hrvatska:
učešće životnog osiguranja – 23%
oprezan pristup ulasku inostranog kapitala
“Kroacia osiguranje” – preko 40%
Kompanije u većinskom stranom vlasništvu-25%
Slovenija:
učešće životnog osiguranja-29,4%
najveći stepen razvijenosti osiguranja u regionu
najveća bruto premija po stanovniku i učešće brutopremije u BDP
najveće učešće životnog osiguranja
najveće učešće u tržištu osiguranja u regionu
oprezan pristup ulasku stranog kapitala
Bosna i Hercegovina:
najveće učešće osiguranja od autoodgovornosti u regionu
najveći broj osiguravajućih kompanija
Makedonija:
najslabiji pokazatelji stepena razvijenosti osiguranja uregionu
najniže učešće u tržištu osiguranja regiona
2.4. Vrste osiguranja
Pod pojmom vrste osiguranja podrazumijevamo skup opasnosti od kojih se osiguravaju
određene stvari. Prema tome, svaku vrstu osiguranja određuje skup opasnosti, osobine samih
stvari, mjesto korištenja i upotrebe stvari kojase osigurava.
2.4.1. Osiguranje imovine
Osiguranje imovine zauzima centralno mjesto na ukupnom tražištuosiguranja. U
najrazvijenijim zemljama svijeta postoje drugačiji odnosi imovinskih osiguranja, u koja u
širem smislu spadaju i osiguranje usjeva i plodova životinja, osiguranje motornih vozila
transporta i životnoga osiguranja.U osiguranju imovine kao ključnoj grani osiguranja postoje
brojni problemi izazvani otežanim uvjetima poslovanja. Privredni subjekt, uslijed vlastite
nelikvidnosti i smanjenim kapacitetom rada, ne osiguravajući cjelokupnu imovinu, vrše
selekciju rizika, osiguravaju uglavnom na bazi knjigovodstvenih vrijednosti, koje su često
nerealno niske, veoma teško plaćaju premiju.
Prije obrazloženja pojedinih tipova osiguranja imovine, najbitnije kategorije koje se odnose
na imovinska osiguranja uopće, prije svega, na bazi zakona o obveznim odnosima iz
1978 godine. Osiguranje imovine može zaključiti samo lice koje ima interes da se dogodi
osigurani slučaj, pošto bi inače pretrpjelo neki materijalni gubitak. Pravo iz osiguranja mogu
imati samo lica koja su u trenutku nastanka štete imala materijalni interes da se
osigurani slučaj ne dogodi.
4
4
Dr. Kočović, J., dr. Šulejić, P., Osiguranje, Ekonomski fakultet, Beograd, 2002.
5
