1. PRODUKTIVNOST
Prema teoriji, produktivnost rada je odnos izmedu ostvarene proizvodnje i
rada uloženog u tu proizvodnju.
Savremena definicija glasi da je produktivnost ekonomski princip koji
izražava težnju ili zahtev da se ostvari određeni obim proizvodnje, obim prometa ili
obim izvršenih usluga sa što manjim utroškom radne snage.
Prema definiciji produktivnost se može izraziti na sledeći način:
1
Proizvodnja
Q
Produktivnost =
=
Rad
R
Bitno je istaći da se kod merenja produktivnosti uzima u obzir samo jedan
faktor proizvodnje - rad, a izražava se najčešće u časovima uloženim u određenu
proizvodnju.
Kao što se može meriti produktivnost u proizvodnji određenog proizvoda tako
se može meriti i stepen razvijenosti tehničko-tehnoloških dostignuća u određenoj
državi.
Produktivnost se povećava kada se istim uloženim radom u jedinici vremena
proizvodi veća količina određenih materijalnih dobara.
Produktivnost rada, zavisi od vrste okruženja, i to posebno od prosečnog
stepena umešnosti i sposobnosti radnika, razvoja nauke i stepena njene primenjivosti,
organizacije proizvodnog procesa, obima i delotvornosti proizvodnih sredstava i
prirodnih uslova.
Maksimalni nivo produktivnosti ostvaruje se onda kada je stvarni utrošak
radne snage jednak potrebnom radu za datu proizvodnju. Taj nivo produktivnosti
naziva se proizvodnom snagom rada (P = Q/R = 1). U praksi, međutim, stvarni
utrošak radne sna- ge je veći od potrebnog rada za iznos organizaciono uslovljenog
utroška radne snage, kako u okviru jedne zemlje tako i izmedu različitih zemalja.
1
Veselinović P.,
Ekonomija,
Univerzitet Singidunum, Beograd, 2010, str. 83
4
